حملات داعش علیه هزاره‌ها؛ «طالبان برای محافظت از اقلیت‌های مذهبی اقدام نمی‌کنند»

دیدبان حقوق بشر می‌گوید شاخه خراسان گروه داعش در افغانستان، هزاره‌ها و دیگر اقلیت‌های دینی را در مساجد، مکاتب و محل کارشان بارها هدف قرار داده است. این نهاد گفته است که طالبان برای محافظت از اقلیت‌های مذهبی در برابر حملات اقدام نمی‌کنند و ممکن است در این جنایات سنگین شریک جرم باشند.

دیدبان حقوق بشر امروز (سه‌شنبه، ۱۵ سنبله) با انتشار گزارشی تأکید کرده است که طالبان باید از هزاره‌ها و سایر جوامع در معرض خطر حفاظت و به آنان کمک کنند.

این نهاد در عین حال گفته است که مقامات طالبان برای محافظت از این جوامع در برابر بمب‌گذاری‌های انتحاری و سایر حملات یا ارائه مراقبت‌های صحی و کمک به قربانیان و خانواده‌های آنان کار چندانی انجام نداده‌اند.

در گزارش دیدبان حقوق بشر آمده است که  از زمان تسلط طالبان بر افغانستان در آگست ۲۰۲۱، داعش مسئولیت ۱۳ حمله بر هزاره‌ها را بر عهده گرفته و حداقل با سه حمله دیگر مرتبط دانسته شده‌ است که منجر به کشتن و زخمی کردن حداقل ۷۰۰ نفر شده‌اند. این نهاد افزوده است که  سرکوب رو به گسترش رسانه‌ها از سوی طالبان، به‌ویژه در ولایت‌ها، به این معنا است که احتمالا حملات بیشتری گزارش نشده‌اند.

فرشته عباسی، پژوهشگر بخش افغانستان در دیدبان حقوق بشر گفته است: «از زمان تسلط طالبان، جنگ‌جویان وابسته به داعش حملات وحشیانه و متعددی را علیه اعضای جامعه هزاره در حالی که به مکتب، سر کار یا نماز می‌رفتند انجام داده‌اند؛ بدون این‌که پاسخ جدی مقامات طالبان را در پی داشته باشد».

دیدبان حقوق بشر تأکید کرده است که طالبان مسئولیت دارند تا از جوامع در معرض خطر محافظت کنند و به قربانیان حملات و خانواده‌های آن‌ها کمک کنند.

در بخشی از گزارش دیدبان حقوق بشر آمده است که هزاره‌ها یک گروه قومی عمدتا شیعه هستند که برای بیش از یک قرن با تبعیض و ستم‌ از سوی دولت‌های متوالی افغانستان روبه‌رو بوده‌اند.

در این گزارش روایت شده که در طول دهه ۱۹۹۰، نیروهای طالبان شیعیان را هدف کشتار دسته‌جمعی و سایر ستم‌گری‌های جدی قرار دادند.

به گفته‌ دیدبان حقوق بشر، با بازگشت طالبان به قدرت هزاره‌ها به‌طور فزاینده‌ای نگران امنیت خود و این‌که آیا مقامات جدید از آن‌ها محافظت خواهند کرد یا خیر، بوده‌اند. یکی از اعضای جامعه هزاره در ولایت بامیان به دیدبان حقوق بشر گفته است: «طالبان هرگز هزاره‌ها را دوست نداشته‌اند. آخرین باری که در قدرت بودند، بسیاری از ما را کشتند.»

در ادامه گزارش دیدبان حقوق بشر آمده است که حملات داعش بر هزاره‌ها و دیگر اقلیت‌های دینی ناقض قوانین بشردوستانه بین‌المللی یا حقوق جنگ است که همچنان در افغانستان قابل اجرا است. این نهاد تأکید کرده است که حملات عمدی به غیرنظامیان جنایت جنگی است.

دیدبان حقوق بشر علاوه کرده است که چنین حملات فراتر از تلفات فوری جانی، باعث مشکلات اقتصادی طولانی‌مدت، آسیب‌های پایدار به سلامت جسمی و روانی و منجر به ایجاد موانع جدیدی بر سر راه آموزش و زندگی عمومی می‌شود.

این نهاد علاوه کرده است که ناکامی طالبان در تأمین امنیت جمعیت‌های در معرض خطر و ارائه کمک‌های صحی و دیگر کمک‌ها به بازماندگان و خانواده‌های آسیب‌دیده، و همچنین سیاست‌های طالبان که حقوق بشر به‌ویژه حقوق زنان و دختران را نقض می‌کند، آسیب‌های ناشی از این حملات را تشدید می‌کند.

عباسی گفته است که مقامات طالبان که برای محافظت از اقلیت‌های مذهبی در برابر حملات اقدام نمی‌کنند، ممکن است در این جنایات سنگین شریک جرم باشند.

دیدبان حقوق بشر در گزارش خود گفته است که شاخه خراسان گروه داعش و سایر گروه‌های مسلح باید قوانین بشردوستانه بین‌المللی را به‌طور کامل رعایت کنند و تمامی حملات علیه غیرنظامیان را متوقف سازند.

همچنین به‌گفته این نهاد، طالبان باید به‌طور کامل از قوانین بشردوستانه بین‌المللی پیروی کنند و کسانی را که مسئول تخطی‌های شدید هستند، به درستی تحت پی‌گرد قانونی قرار دهند.

دیدبان حقوق بشر تأکید کرده است که مقامات طالبان باید از اقلیت‌های در معرض خطر از جمله هزاره‌ها و شیعیان محافظت کنند و از حقوق آن‌ها مبنی بر دسترسی به آموزش و عبادت بدون ترس اطمینان حاصل کنند.

این نهاد افزوده است که طالبان باید از بازماندگان حملات و اعضای خانواده‌های‌شان حمایت مالی کنند، با تمرکز ویژه بر کمک به خانواده‌هایی که نان‌آور و حامی مالی‌شان را از دست داده‌اند؛ از جمله خانوارهایی که از سوی زنان سرپرستی می‌شوند.

دیدبان حقوق بشر تأکید کرده است که طالبان باید به همه موارد نقض حقوق زنان، از جمله مواردی که کسب درآمد را دشوارتر می‌کند، پایان دهند. این نهاد تأکید کرده است دولت‌هایی که با طالبان درگیر تعامل هستند، باید خواستار حفاظت بهتر از جوامع هزاره و شیعه شوند و باید مکانیسم‌هایی را برای تقویت پاسخ‌گویی در قبال جنایات مرتکب‌شده در افغانستان، از جمله علیه جوامع هزاره و شیعه، تشویق و حمایت کنند.