عبدالله عبدالله، رییس اجرایی حکومت وحدت ملی به روز جمه 22 حوت در مراسمی به مناسبت سالروز شهادت عبدالعلی مزاری، رهبر فقید حزب وحدت اسلامی گفت، تا آخرین مرحله برای اصلاح نظام انتخاباتی و نهادهای انتخاباتی تلاش خواهم کرد. برای من و مردم، هیچچیزی جز اصلاح نظام انتخاباتی و شفافیت در انتخابات قناعتبخش نیست. عبدالله به خاطری بر اصلاح نظام انتخاباتی تأکید کرد که در انتخابات ریاست جمهوری امسال او یکی از نامزدان پیشتاز انتخابات بود و در دور اول انتخابات، بیشترین رای مردم را به دست آورد؛ اما به خاطری که اکثریت آرای رایدهندگان را به دست نیاورد، نتوانست برندهی انتخابات شود. اما در دور دوم، به خاطر تقلب گسترده در روند انتخابات، نتایج آن جنجالی شد. پس از گذشت ماهها از برگزاری دور دوم انتخابات، بالاخره با میانجیگری جان کری، وزیر خارجهی آمریکا، اشرف غنی و عبدالله توافقنامهی تشکیل حکومت وحدت ملی را امضا کردند و حکومت مشترکی تشکیل دادند که اشرف غنی به عنوان رییس جمهور و عبدالله عبدالله به عنوان ریس اجرایی در سطح رهبری این حکومت قرار گرفتند.
یکی از پیششرطهای اصلی عبدالله و تیم سیاسی او، اصلاح نظام انتخاباتی بود و اصلاح نظام انتخاباتی یکی از موارد مهم توافقنامهی حکومت وحدت ملی است که حکومت را مکلف به زمینهسازی برای اصلاح نظام انتخاباتی و نهادهای انتخاباتی میکند.
رییس جمهور محمداشرف غنی نیز در مراسم آغاز به کار سال پنجم دور شانزدهم شورای ملی، از تشکیل کمیسیون اصلاحات انتخاباتی سخن گفت و افزود که این کمیسیون را بهزودی ایجاد میشود.
نهادهای ناظر انتخابات نیز بارها تأکید کردهاند که باید هرچه زودتر کمیسیون اصلاحات انتخاباتی تشکیل شود و اصلاحات لازم در نظام انتخاباتی آورده شود. در همین رابطه، کشورهای کمککننده نیز به افغانستان هشدار دادهاند که اگر نظام انتخاباتی اصلاح نشود، کمکهایشان را به افغانستان قطع میکنند.
اما تا کنون کمیسیون اصلاحات انتخاباتی به طور رسمی تشکیل نشده و اعضای آن نیز مشخص نگردیده است. ضرورت ایجاد کمیسیون اصلاحات انتخاباتی و آغاز به کار فوری آن به خاطری مهم است که تا حدود دوماه دیگر انتخابات پارلمانی برگزار میشود. گرچه اصلاح همهجانبهی نظام انتخاباتی نیاز به این دارد که آمار رایدهندگان ترتیب و شناسنامههای الکترونیکی نیز توزیع شوند. با وجودی که آمادهسازی فهرست رایدهندگان و توزیع شناسنامههای الکترونیکی زمانبر است و تا برگزاری انتخابات پارلمانی سال آینده ممکن نیست؛ اما شروع به کار کمیسیون اصلاحات انتخاباتی میتواند زمینهی تطبیق بعضی برنامههای اصلاحی و راهکارهای ضروری و فوری را که باعث میشوند انتخابات پارلمانی سال آینده به طور بهتر برگزار شود، به وجود آورد.
بر این اساس، کمیسیون اصلاحات انتخاباتی باید بهزودی تشکیل شود و این کمیسیون برنامههای کاریاش را هرچه زودتر شروع کند. اگر کمیسیون اصلاحات انتخاباتی بهزودی تشکیل نشود و در مورد چگونگی برگزاری بهتر انتخابات پارلمانی سال آینده، پیش از پیش سازوکارهای همهجانبه و قابل قبول طرح نشوند، انتخابات پارلمانی پیشرو با دشواری و نارساییای که انتخاباتهای گذشته با آن مواجه بودند، روبهرو خواهد شد.