پنجدهه قبل (سال ۱۳۵۲ خورشیدی)، کوچیها ادعای ملکیت روستای هزارهنشین «رشک» در منطقهی «پشتهی غرغری» ولسوالی پنجاب بامیان را مطرح کردند. در آن هنگام مردی جوان از باشندگان محل بهنام «محمدعوض» علیه آنان ایستاد. کوچیها او را شبهنگام از خانهاش ربودند و ناپدید کردند. پس از گذشت ۵۱ سال، دو فرد کوچی با «ابراءنامه»ای از محمدعوض، برگشتند و در ماه اسد سال گذشته (۱۴۰۳) دعوا را از سر گرفتند. دعوا توسط طالبان به نفع شاکیان کوچی فیصله شده است. قبل از آن، در ماه جوزای ۱۴۰۱، دو فرد دیگر کوچی نیز ادعای ملکیت زمین در رشک را مطرح کرده بودند. طالبان ادعای آنان را هم برحق خواندهاند.
بهتازگی، مدیریت حقوق ولسوالی طالبان در پنجاب به باشندگان محل دستور داده است که زمین تحت دعوا را بدون ایجاد «مزاحمت» و «ممانعت» به کوچیها تسلیم کنند. روز دوشنبه، بهتاریخ ۶ اسد سال ۱۴۰۴ خورشیدی، طالبان و کوچیها بر رشک هجوم بردند و دروازههای تمامی خانهها را بهروی باشندگان آن بستند.
مدتها است که حکومت طالبان سیاست تصرف زمین در مناطق مرکزی را در پوشش «دعوای حقوقی» به پیش میبرد. طالبان برای انجام این کار، از مجرای منازعات حقوقی کوچیها-جاییها اقدام میکنند. در این روش، معمولا افرادی از کوچیها ادعا میکنند که باشندگان یک منطقه چراگاههای کوچیها را چندین دهه قبل غصب کردهاند و باید آن زمینها را به کوچیها برگردانند. محاکم طالبان بدون استثنا، این ادعاها را صائب تشخیص میدهند و به مردم محل -هزارهها- دستور میدهند که خانه و زمین خود را ترک کنند.
حضور کوچیها در مرکزیترین نقطهی هزارهجات
ولسوالیهای پنجاب و ورس بامیان مرکزیترین نقطهی هزارهجات اند که کوچیها، هر وقت از این مناطق عبور کردهاند، در مراتع این مناطق کوتاهترین زمان اقامت را نسبت به سایر مناطق داشتهاند. پس از هجوم عبدالرحمانخان بر هزارهجات، قتلعام هزارهها و اشتراک کوچیهای پشتونتبار در این لشکرکشیها بود که کوچیها به چراگاهها و مراتع هزارهجات دست یافتند. از آن پس، در مدت نزدیک به یکونیم قرن، کوچیها در هنگام حرکت به سمت مراتع هزارهجات، همواره با هزارهها در نزاع بودهاند.
یکی از زمینههای نزاع در این مناطق تسلط کوچیها بر معاملاتی است که باشندگان اصلی این مناطق (جاییها) با کوچیها داشتهاند. کوچیها با دستیافتن به مراتع هزارهجات، امور دادوستد در این مناطق را در انحصار خود گرفتهاند؛ اقدامی که به روایت کلاوس فردیناند، قومنگار و تاریخنویس دانمارکی، برای کوچیها نفعی بیش از «۲۰۰ درصد» را در پی داشت و برعکس هزارهها را بدهکار کرد. نزاع بر سر مراتع هزارهجات و بدهکاریهای مالی هزارهها از کوچیها به مرور زمان سبب درگیریهای خونینتر و بروز دعواهای گسترده در هزارهجات شده است. حمایت حکومتهای مرکزی و بهویژه حکومتهای قومی در افغانستان، آن را تشدید کرده است. در مدت نزدیک به چهار سال گذشته که طالبان دوباره به قدرت رسیدهاند، این منازعات بهدلیل حمایت بیدریغ این گروه از کوچیها در نقاط مختلف کشور، از جمله در بامیان، تبدیل به تحمیل اراده یا خواست آنان بر باشندگان محلی شدهاند.
در ولسوالی پنجاب این ولایت، کوچیها در سال ۱۳۵۲ ادعای ملکیت روستای رشک را مطرح کردند. پس از آن، در سال ۱۳۷۸ کوچیها دوباره به پشته غرغری و روستای رشک سرازیر شدند و با توسل به زور طالبان، اموال مردم را «به غارت» بردند. پس از گذشت ۲۳ سال، کوچیها برای نخستینبار پس از سقوط دور اول حاکمیت طالبان، در بهار ۱۴۰۱ به بامیان برگشتند.
ادعای ملکیت کوچیهای لوگر
در مدت نزدیک به چهار سال حاکمیت طالبان، کوچیها تا کنون دو بار، ادعای ملکیت زمین رشک را مطرح کردهاند. در تاریخ ۲۳ جوزای ۱۴۰۱، دو فرد کوچی بهنامهای «تاتا» و «یاگل» با اقامهی دعوا در ولسوالی تحت کنترل طالبان در پنجاب، خواستار پرداخت اجارهی ۴۳ ساله از دو باشندهی محل شدند. در عریضهی آنان که نسخهای از آن در اختیار روزنامه اطلاعات روز قرار گرفته، از مدعی علیهم (خوانده) بهنامهای «محمد» و «عبدالله»، باشندگان اصلی و فعلی رشک یاد شده است. مطابق عریضه، محل سکونت اصلی شاکیان کوچی هم ولسوالی چرخ لوگر و محل سکونت فعلی آنان بگرامی کابل اند. شاکیان مدعی میشوند که محمد و عبدالله «سه خورد (معادل ۱۲ چروک) زمین موروثی» کوچیها را به مدت ۴۳ سال تحت تصرف خود قرار دادهاند. براساس ادعای آنان، این زمین را نیاکانشان از شخص دیگر کوچی به اسم حضرتمحمد خریدهاند. ولسوال طالبان در پنجاب هم به فرماندهی امنیهی این گروه دستور میدهد تا به شکایت کوچیها «رسیدگی» کند. سپس نیروهای طالبان، محمد و عبدالله را جلب و حل دعوا را به کمیسیون طالبان برای حل منازعات کوچیها و دهنشینان در پنجاب، واگذار میکند. دعوای دو طرف، پس از بررسیهای ابتدایی، از این کمیسیون به کمیسیون ولایتی طالبان برای حل منازعات کوچیها و دهنشینان در بامیان ارجاع میشود.
طالبان کمیسیون ولایتی حل منازعات کوچیها با دهنشینان را در بامیان، در ثور ۱۴۰۱ ایجاد کردند. عبدالله سرحدی، والی طالبان در این ولایت، آن زمان گفت این کمیسیونها مسئولیت رسیدگی به مشکلات اجتماعی و منازعات میان کوچیها و باشندگان محل را دارند. در 16 جوزای ۱۴۰۱، نورالله نوری، وزیر امور سرحدات اقوام و قبایل طالبان در رأس هیأتی برای حل نزاع میان کوچیها و هزارهها به بامیان رفت. او در نشستی با هزارهها و کوچیها گفت طالبان حق را به حقدار میسپارند و در حاکمیت این گروه حقوق «اهل ذمه» و «سایر اقلیتها» محفوظ است. رحمتالله نجیب، معاون ریاست عمومی استخبارات طالبان در این نشست گفت این دعواها باید از طریق طالبان حلوفصل شود؛ «هیچکس سربهخود و به زور خود اعادهی حق را تلاش نکند.» ماه بعد (سرطان ۱۴۰۱) کابینهی طالبان از افزایش اعضای کمیسیون حل منازعات کوچیها و هزارهها در بامیان به ۲۰ نفر خبر داد. در آن هنگام، منابع گفتند که در ترکیب کمیسیون، هفت نفر هزاره، ۱۲ نفر کوچی و یک نفر هم از پشتونهای مقیم بامیان شامل اند. یکی از شاکیان کوچی (تاتا) نیز عضویت آن را داشت. این کمیسیون در زمستان ۱۴۰۱ بدون اینکه تصمیمی در مورد دعوای کوچیها و باشندگان رشک بگیرد، تعطیل شد.
اوایل بهار ۱۴۰۲، عبدالله سرحدی دو نفر باشندهی رشک، شامل محمد غلامی و عوض دانش را در دفترش فرا میخواند. در حضور آنان از ناظرحسین جعفری، معاون کمیسیون ۱۴۰۱ طالبان برای حل منازعات کوچیها و هزارهها میخواهد که گزارش این کمیسیون در مورد دعوای کوچیها در رشک را ارائه کند. در گزارش هیچ یکی از طرفها بازنده اعلام نمیشود و گفته میشود که هم باشندگان هزاره ساکن اصلی رشک اند و هم کوچیها اسناد خرید آن را دارند؛ اما ناظرحسین جعفری مشخصنبودن هویت فروشنده را عامل اصلی سردرگمی کار کمیسیون اعلام میکند. والی طالبان برای بامیان به محمد و عوض میگوید که رشک را به کوچیها واگذار و برای دادخواهی نیز در دادگاههای این گروه اقامهی دعوا کنند. براساس وعدههای او، اگر در دادگاه آنان دعوا را ببرند، کوچیها خانهها و زمینشان را تخلیه میکنند. محمد و عوض از عبدالله سرحدی مهلت میطلبند تا بتوانند در مورد این درخواست با سایر باشندگان رشک مشورت کنند. آنان در یک تصمیم جمعی این درخواست والی طالبان در بامیان را رد میکنند. همزمان با آن، طالبان کمیسیون حل منازعات کوچیها با دهنشینان را با اعضای جدید، تشکیل میدهند. عبدالله سرحدی از اعضای کمیسیون میخواهد تا دعوا را به نفع کوچیها فیصله کنند. شاکیان کوچی نیز در آن هنگام، از آدرس کمیسیون منحلشده به نفع خود، فیصلهنامهای تهیه میکنند. این فیصلهنامه در نخستین جلسهی کمیسیون جدید حل منازعات کوچیها با دهنشینان از سوی اعضای هزارهتبار رد میشود. بهدنبال آن، باشندگان رشک خواستار انتقال دعوا از این کمیسیون به دادگاه طالبان میشوند. در واکنش به این اقدامات، عبدالله سرحدی چهار نفر از باشندگان رشک را در ۲۷ جوزای ۱۴۰۲ به دفترش فرا میخواند. از آنان میخواهد که دست از درخواست رسیدگی به دعوا در دادگاه بکشند و زمین تحت دعوا را نیز به کوچیها واگذار کنند. آنان اما مخالفت باشندگان رشک با این اقدام را به سرحدی ابلاغ میکنند. سرحدی با «لحن تُند» پاسخ میدهد که باشندگان رشک «وقتکشی» میکنند و «به غیر از زندان» راهی دیگر برای طالبان باقی نگذاشتهاند. به دستور او، این سه نفر در نظارتخانهی ولایت، توقیف و پس از سه روز با ضمانت متنفذان پنجاب، رها میشوند. در اواخر سرطان ۱۴۰۲، آنان به کابل میروند و در اعتراض به اقدامات جانبدارانهی این کمیسیون و عدم صلاحیت آن برای حلوفصل دعواهای حقوقی، در دادگاه عالی این گروه شکایت میکنند. این دادگاه هم در تاریخ ۱۰ اسد، به دادگاه مرافعه و دادگاه مرافعه نیز به دادگاه ابتدائیهی طالبان در پنجاب دستور میدهند که به درخواست باشندگان رشک «بهگونهی اصولی و قانونی» رسیدگی شود.
علیرغم این دستور دادگاه طالبان، در ۱۲ اسد ۱۴۰۲، هیأتی از کمیسیون حل منازعات کوچیها و دهنشینان و آمریت سرحدات، اقوام و قبایل این گروه در بامیان برای حل این دعوا به «جویحوض»، روستای همجوار رشک میرود. اعضای هیأت میخواستند تا زمین تحت دعوا را به کوچیها تسلیم کنند. طرف دعوای کوچیها، این گزارش را نمیپذیرد و بر بررسی آن از طریق دادگاه تأکید میکند. در ویدیویی که از نشست ابلاغ گزارش طالبان در اختیار اطلاعات روز قرار گرفته، این فرد میگوید کمیسیون طالبان برای حل منازعات کوچیها و دهنشینان، بدون بازدید از ساحه، دعوا را بهگونهی غیرعادلانه به نفع کوچیها فیصله کرده است؛ «زمین موروثی چندصدسالهی مرا میخواهید تسلیم کوچی کنید. این درست نیست؛ اخلاقا، وجدانا، ایمانا.» در پی آن، طالبان چهار نفر از باشندگان رشک را در پنجاب بازداشت و توقیف کردند. پس از گذشت سه روز، والی طالبان برای بامیان دستور انتقال آنان را به مرکز بامیان میدهد. در دفتر والی، از آنان خواسته میشود که اسناد خود در مورد ملکیت زمین رشک را تحویل این دفتر کند. با تسلیمی اسناد، آنان از زندان رها میشوند. در تاریخ ۲ سنبله ۱۴۰۲، دوباره هیأتی از کمیسیون حل منازعات کوچیها با دهنشینان برای بررسی دوبارهی این دعوا به رشک میرود. آنان در این دور از چهار شاهد کوچیها و ۲۰ نفر از باشندگان روستاهای همجوار رشک شهادت میطلبند. تمامی این ۲۰ نفر ادعای کوچیها مبنی بر خرید زمین رشک را رد میکنند. از چهار شاهد کوچیها، نیز یکی از آنان اظهار بیاطلاعی میکند و متباقی میگویند که کوچیها در این منطقه برای دامچرانی حضور داشتهاند. هنگامی که گزارش کمیسیون تکمیل میشود، عبدالله سرحدی مانع همگانیکردن آن میشود و تمامی اسناد رسمی، از جمله «مکاتیب» و «استعلامات» را نزد خود قید میکند. سپس به اعضای کمیسیون دستور میدهد تا فیصلهی کمیسیون ۱۴۰۱ طالبان برای حل منازعات کوچیها با دهنشینان را نهایی کنند. اعضای هزارهتبار کمیسیون با این درخواست مخالفت میکنند و از عضویت در آن انصراف میدهند. با بیرونشدن آنان از کمیسیون، کمیسیون نیز فرو میپاشد. بهدنبال آن، عبدالله سرحدی در ۲۰ سنبله ۱۴۰۲، دو نفر از باشندگان رشک را به دفترش احضار میکند و میگوید برای واگذاری زمینشان به کوچیها، «اقرارخط» بدهند. آنان اما از انجام این کار امتناع میکنند. عبدالله سرحدی نیز آنان را در توقیف نگه میدارد. پس از شش روز که هیچ کدام حاضر به دادن اقرارخط نمیشود، از توقیف والی طالبان در بامیان رها میشوند. سپس در ۱۱ میزان ۱۴۰۲، فرماندهی امنیهی طالبان در پنجاب با یورش به رشک و روستاهای اطراف آن، تلاش میکنند تا «شصت» باشندگان آن جاها را در پای فیصلهی سال ۱۴۰۱ کمیسیون حل منازعات کوچیها با دهنشینان بگیرد و آن را نهایی اعلام کند. مردم اما از آن خودداری میکنند و برخی هم موفق به فرار از ساحه میشوند. در همان روز طالبان هشت نفر را توقیف و به زور نشان شصت آنان را میگیرند.
در پی آن، مردم محل دوباره به کابل میروند و از دادگاه عالی طالبان «امر» انتقال دوسیههای حقوقی، از جمله فیصلهی کمیسیون حل منازعات کوچیها با دهنشینان را به دادگاههای این گروه میگیرند. همزمان، آنان علیه عبدالله سرحدی شکایت ثبت میکنند. با این اقدامات، طالبان از تطبیق فیصلهی کمیسیون خودداری میکنند. دادگاه ابتدائیهی این گروه در پنجاب هم این دعوا را تحت بررسی میگیرد و پس از دو ماه، فیصلهی خود را به نفع شاکیان کوچی صادر میکند. با استینافخواهی باشندگان رشک، فیصله نقض و از دادگاه مرافعهی طالبان در شهر بامیان به دادگاه ابتدائیهی پنجاب مسترد میشود. پس از آن شاکیان کوچی از پیگیری دعوا خودداری میکنند.
دعوای کوچیهای پکتیا
پس از آنکه دعوا میان کوچیهای لوگر و باشندگان رشک در دادگاه خوابید، دو فرد کوچی ساکن اصلی پکتیا بهنامهای «اولگل» فرزند «خیالی» و «وردک» فرزند «امان» در ۱۸ اسد ۱۴۰۳، در دادگاه ابتدائیهی طالبان در پنجاب دعوا باز کردند. آنان در عریضه و صورت دعوای خود که نسخههایی از آنها در اختیار اطلاعات روز قرار گرفته، از ۱۷ نفر بهعنوان طرف دعوای خود نام بردهاند. این افراد شامل عوض، محمدعلی، عبدالله، اسد، علیداد، حاجی محمد، انور، نعیم، محمدعلی، نعمت، رمضان، عیسی، موسی، علیاحمد، قربان، یوسف و جاوید میشوند. آنان در عریضه مدعی شدهاند که این افراد زمین «موروثی» و «اجدادی»شان را تصرف کردهاند. در شرح دعوا اما، این زمینها، «زرخرید» خوانده شده است. هر کدام از شاکیان، ادعای ملکیت یکونیم چُروک زمین را مطرح کردهاند. آنان مدعی اند که هزارهها این مقدار زمین را در دوم سرطان ۱۳۹۱ خورشیدی «قهرا، جبرا و ظلما» به تصرف خود درآوردهاند. مطابق متن صورت دعوا، کوچیها برای اثبات این ادعا از چهار سند نام بردهاند. قبالهخط شرعی از اسد سال ۱۳۳۷، تقسیمخط شرعی از سرطان ۱۳۴۹، «ابراخط شرعی» از نقل محمدعوض و فیصلهی ۱۴۰۱ کمیسیون حل منازعات کوچیها و دهنشینان بهحیث این اسناد نام برده شدهاند.
قبالهخط شرعی سال ۱۳۳۷ را که شاکیان کوچی بهعنوان سند اثبات دعوای خود ارائه کردهاند، مربوط به معاملهی زمین رشک میان سه فرد کوچی است. در آن از فروشنده بهنام «حضرتمحمدخان»، قوم کوچی و ساکن غرغره و از خریداران نیز بهنامهای «شاگل» و «نوازخان» نام برده شدهاند. مساحت زمین فروختهشده در سند، نیز پنج دفتر (خانهملک) معادل ۸۰ چُروک زمین است. بااینحال، اما در این سند هیچ استنادی به اسناد قبلی و یا هم هویت فروشندگان قبلی نشده است. باشندگان محل در دادگاه طالبان اما اسناد مالیهدهی خود در مورد غرغری و سپس رشک را از سالهای ۱۳۱۷ و ۱۳۴۳ و دو مورد فروش زمین در رشک را نیز از سالهای ۱۳۲۶ و ۱۳۲۹ ارائه میکنند؛ به این معنا که اسناد آنان ۲۰ سال قدامت بیشتر نسبت به اسناد کوچیها دارند. در این سال شخصی به اسم غلامحیدر ولد امیرداد به دولت آن زمان مالیه میدهد و در مقابل نیز «تکت اخذ مالیه» دریافت کرده است. سپس سند اخذ مالیهی رشک در سال ۱۳۴۳ بهنام علیمحمد پسر او صادر شده است. هماکنون دستکم سه نوادهی علیمحمد طرف دعوای کوچیها اند. در سال ۱۳۲۶ نیز سروربیگ براساس قبالهی شرعی «دادگاه ابتدائیه مرکز دایزنگی» یک سهم «مشاع از ده مشاع» ملکیت شخصی خود در رشک را به یک مرد هزارهی دیگر به اسم موسی میفروشد. سه سال پس از آن، سروربیگ از فروش زمین به سید میرزا، سند عرفی میدهد.
در تقسیمخط شرعی سال ۱۳۴۹ که کوچیها آن را بهعنوان سند ارائه کرده، نام ۲۷ نفر بهحیث شریک زمین رشک ذکر شده است. اما هزارههای محل، در مرحلهی استینافخواهی در دادگاه استیناف طالبان در بامیان سه دلیل برای نفی آن اعلام میکنند. براساس استینافخواهی آنان، یکی از شاکیان با فیصلهی دادگاه ابتدائیه به نفعشان، ادعای ملکیت خود را از سه چُروک به چهار دفتر (۶۴ چُروک) افزایش دادهاند. آنان این تناقض را باطلکنندهی دعوا خواندهاند. همچنان با افزایش مدعیبها، شاکیان هیچ سند در مورد ضیاع زمین دیگران ارائه نکردهاند و شمار مدعیعلیه دعوا هم افزایش نیافته است.
افزون بر آن دو سند، دادگاههای ابتدائیه و استیناف طالبان ابراءنامهای را که کوچیها از طرف محمدعوض آورده، نیز معتبر خواندهاند. در ابراءنامه از قول او آمده است که وکیل «عاموتام» است تا سکینه (مادر) و نیکبخت (خالهی او) از نیمخانه زمین رشک بری سهم شوند. منابع ذیدخل تأیید میکنند که کوچیها این ابراءنامه را جعل کردهاند؛ «شماره تذکره (شناسنامه) که در ابراءنامه آمده است، مربوط به عوض نیست. تذکرهی او نزد وارثانش است.» تاریخ این ابراءنامه سال ۱۳۵۰ ذکر شده است. کوچیها (حدود بیست نفر) اما در سال ۱۳۵۲ بر منطقه حمله کردند و محمدعوض را که در برابر هجوم آنان ایستاد، شبهنگام از خانهاش ربودند. تلاش مردم محل، از جمله اکبرخان نرگس، نمایندهی بامیان در دورههای نهم، دوازدهم و سیزدهم مجلس نمایندگان برای رهایی او از بند کوچیها، کارگر نیافتاد. کوچیها پیکر او را تا کنون تحویل نداده و از افشای محل دفنش هم خودداری کردهاند.
با برگشت کوچیها به بامیان و تسلط دوبارهی طالبان، وابستگان او در سال ۱۴۰۱، در دادگاه این گروه در بامیان علیه کوچیها اقامهی دعوا کردند. آنان مدعی شدند که کوچیها پیکر عوضعلی را سوختاندهاند. کوچیها تا کنون به دادگاه حاضر نشده، اما در اوایل به باشندگان محل گفته بودند که تنها یک کوچی از آن هنگام زنده است و اگر وابستگان عوضعلی قصد قصاص دارند، آن را تحویل باشندگان پشته غرغری میدهند. باشندگان محل آن را رد کرده، گفته مطابق فقه جعفری، کوچیها باید هفت میلیون افغانی خونبها بدهند. آنان خواستار پرداخت تاوان توسط کوچیها بهخاطر بهغارترفتن اموالشان هم شدند. این دعوا حلناشده باقی مانده است.
افزون بر آنها، دو شاکی کوچی در صورت دعوای خود ادعا کردهاند که زمین تحت دعوا تا سال ۱۳۸۲ و ۱۳۹۱ از تصرفشان خارج نبوده است. در حالی که کوچیها پس از تسلط اول طالبان در بامیان حضور نداشتهاند. ضمنا، باشندگان محل در رد دعوای کوچیها گفتهاند: «زمین مدعیبها از زمان اجداد و پدران ما بدون کدام موانع در ذوالید ]در اختیار[ و تصرف ما بوده و هیچ وقت از ذوالید و تصرف مالکانهی ما خارج نشده است.»
طرفداری آشکار طالبان از کوچیها
علیرغم نفی اسناد کوچیها، ایجاد تغییرات گسترده در مدعیبها و صورت دعوا و اعتراض طرف دعوا، دادگاه ابتدائیهی طالبان پس از حدود ده ماه از اقامهی آن، در ششم جوزای امسال فیصلهی خود را به نفع شاکیان کوچی صادر کرد. مطابق این فیصله که توسط دادگاه استیناف این گروه تأیید شده و نسخهای از آن در اختیار اطلاعات روز قرار گرفته، تمامی پنج دفتر زمین رشک به دو شاکی کوچی (اولگل و وردک) واگذار شده است. در فیصلهنامه آمده است که دادگاه این تصمیم را پس از بررسی و اثبات دعوای شاکیان براساس «اسناد شرعی دستداشته»ی آنان نهایی کرده است. بااینحال اما، این دادگاه در مواردی زمین باشندگان محل را بیش از مقدار زمینشان به کوچیها دادهاند. در یک مورد در عریضهی تمیزخواهی گفته است: «بالای بنده محمدانور سه خورد زمین حکم کرده است، اما در ذوالیدم یکونیم خورد زمین دارم.»
باشندگان رشک به این فیصله اعتراض میکنند. آنان اعتراضیهی خود را در دادگاه استیناف طالبان در بامیان تحویل میدهند و با بررسی این اعتراضیه، دادگاه استیناف فیصلهی دادگاه ابتدائیهی طالبان در پنجاب را نقض میکند. به این ترتیب طالبان دعوا را دوباره به ولسوالی پنجاب برگشت میدهند. این سرگردانی یکبار دیگر هم تکرار میشود. براساس ادعای منابع ذیدخل، در نوبت سوم، این دوسیه بدون هیچگونه بررسی، به دستور سید میرآغا هاشمی، رییس دادگاه استیناف طالبان در بامیان، به مرکز خواسته میشود. این دادگاه نیز تمامی پروندهها را بهدست شاکی کوچی (اولگل) میفرستد. یکونیم ماه پیش (۲۴ جوزا)، دادگاه استیناف طالبان فیصلهی دادگاه ابتدائیه را در غیاب باشندگان رشک تأیید میکند.
۲۰ روز پیش (۱۹ سرطان) هم مدیریت حقوق ولسوالی طالبان در پنجاب به باشندگان رشک دستور داد که زمین تحت دعوا را بدون ایجاد «مزاحمت» و «ممانعت» به کوچیها تسلیم کنند. در استعلامی که این مدیریت منتشر کرده، تنها از سه نفر نام برده شده است. این افراد شامل عوض، محمدعلی و محمدانور میشوند. سرانجام طالبان و کوچیها دو روز قبل به رشک سرازیر شدند و مردم محل، بهشمول زنان و کودکان را از خانههایشان بیرون راندند. این در حالی است که باشندگان رشک درخواست تمیزخواهی کرده و دادگاه عالی طالبان نیز آن را به دادگاه مرافعه و دادگاه مرافعه هم به دادگاه ابتدائیه این گروه ابلاغ کردهاند.
هجوم طالبان و کوچیها
حوالی ساعت ۲:۰۰ پسازچاشت کوچیها و طالبان به روستای رشک هجوم بردند. به محض رسیدن در آنجا، یکی از نیروهای طالبان بر بام مسجد بلند شد. با صدای بلند خطاب به باشندگان روستا گفت که بندوبساط خود را ببندند و خانهها را تخلیه کنند.
سپس از بام مسجد پایین رفت. هیأت طالبان را که در ترکیب آن اسدالله، معاون ولسوال، همدرد، مدیر حقوق، امان امینیار، مدیر املاک طالبان در پنجاب شامل اند، همراهی میکرد. اعضای هیأت پابهپای کوچیها خانهبهخانه میرفتند. کوچیها با تحکم، به زنان و کودکان دستور میدادند که وسایل و اسباب خود را بر دارند و خانه را تخلیه کنند. حدود ۱۵ فرد کوچی، از جمله دو شاکی (اولگل و وردک)، در جریان کمتر از چهار ساعت، تمامی ۲۵ خانهی رشک را تخلیه کردند و دروازههایشان را بستند. در ویدیوهایی که از محل در اختیار روزنامه اطلاعات روز قرار گرفته، دیده میشود که کوچیها با نیروهای مسلح طالبان خانهبهخانه میروند. زنان و کودکان هم دیده میشوند که هر کدام وسایل خانه، شامل فرش، ظرف، لباس، رختخواب و… را در سایهی دیوار گردهم آوردند.
با تخلیهی تمامی خانهها، هیأت طالبان اعلام کرد که هیچکسی حق ورود به خانهها را ندارد. کوچیها نیز اعلام کردند که هزارهها تا جمعآوری محصولات زراعتی میتوانند روی زمین زیر خیمه زندگی کنند. کوچیها و طالبان پس از چهار ساعت منطقه را ترک کردند. با رفتن آنان از منطقه، برخی مردان هم برگشتند. شب را مردان در مسجد و زنان و کودکان نیز در خانهای که قفل نداشت، سپری میکنند. ترس از آزارواذیت توسط کوچیها و طالبان همچنان بالا است. در یک ویدیو، مردی میگوید: «این کار مسلمانی است که [کوچیها و طالبان] با مردم هزاره میکند؟»
