ریچارد بنت، گزارشگر ویژهی حقوق بشر سازمان ملل متحد در گزارش تازهای خود گفته است که گسترش مدارس دینی توسط طالبان، ممکن است بافت اجتماعی افغانستان را دگرگون کند. او میگوید که نگرانی خانوادهها دربارهی تغییر رفتار فرزندانشان را شنیده است.
او گفته است که هرچند آموزش دینی از دیرباز بخشی از نظام آموزشی افغانستان بوده است، اما گسترش مدارس نگرانیهایی را برانگیخته است؛ از جمله اینکه این مدارس بهطور فزاینده در حال جایگزینشدن با آموزش رسمی اند، نه آنکه مکمل آن باشند.
او اشاره کرده است که شمار مدارس دینی پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان از پنج هزار، تا سپتامبر ۲۰۲۵ به بیش از ۲۳ هزار رسیده است.
بنت در این گزارش گفته است که تأسیس این مدارس بیانگر گسترش و متمرکزسازی آموزش دینی در مقایسهی وسیع است.
او افزوده است که این الگو در کنار محدودیتهای اعمالشده بر آموزش رسمی، بهویژه برای دختران، افزون بر پیآمدهای اقتصادی، ممکن است بافت اجتماعی کشور را بهطور دائم دگرگون کند.
گزارشگر ویژهی حقوق بشر سازمان ملل متحد گفته است که برای دخترانی که از آموزش متوسطه محروم هستند، مدارس دینی از محدود مسیرهای باقیمانده برای ادامهی تحصیل به شمار میرود، هرچه نگرانیهایی دربارهی محتوا، محدودیتهای آموزش و فعالیتهای مجاز در این مراکز مطرح شده است.
یکی از دختران گفته است که خواهرش در کابل به یک مدرسهی دینی میرفت و عاشق نقاشی بود، اما پس از اینکه استادش گفت که نقاشی خلاف شریعت است، نقاشی را کنار گذاشت.
افزایش نفوذ ایدلوژیک در محیط آموزشی
در گزارش ریچارد بنت آمده است که یافتههای تحقیقات تازه نشان میدهد که نظام آموزشی افغانستان دستخوش دگرگونی گسترده شده است و نفوذ ایدئولوژیک بر محیط آموزشی کودکان بهطور قابلتوجهی افزایش یافته است.
او گفته است که بارها نگرانی خانوادهها دربارهی تغییر نگرشها و رفتارهای فرزندانشان را که در مدارس دینی تحصیل میکنند، شنیده است.
برخی از زنان و دختران گزارش دادهاند که پسران و برادرانشان که در مدارس دینی درس میخوانند، نسبت به رفتار آنان، از جمله دربارهی شیوه پوشش، کنترلگر شدهاند.
گزارشگر ویژهی سازمان ملل بار دیگر دربارهی پیآمدهای امنیتی آیندهی روند کنونی آموزش، از جمله آموزش در مدارس دینی ابراز نگرانی کرده است.
او گفته است که گزارشهای نگرانکننده دربارهی تغییر نگرشهای اجتماعی نسبت به دختران در خانوادهها و جوامع محلی را دریافت کرده است.
بهگفتهی او، زنان و کارکنان صحی از افزایش واکنشهای منفی نسبت به تولد دختران در برخی خانوادهها خبر میدهند.
