ثروت‌هاي باد‌آورده‌ي جنگ؛

اطلاعات روز

ميلياردر شدن شركت‌هاي با سوابق خراب
منبع: Fox News
نويسنده: Kelley Beaucar Vlahos
برگردان: حميد مهدوي
مقام‌ها مي‌گويند كه ايالات متحده‌ي آمريكا به شركتي مستقر در سويس 5 ميليارد دالر پرداخته است تا براي نيروهايش در افغانستان غذا تأمين كند، اما به دليل سلسله قرارداد‌هاي بدون مناقصه، اين شركت (خدمات غذايي عالي يا سوپريم فود سرويس) از ماليه دهندگان آمريكايي 757 ميليون دالر بيش‌تر اخذ كرده است.
ايالات متحده بيش از 100 مليارد دالر را براي بازسازي افغانستان اختصاص داده است كه نه تنها بازسازي و انكشاف اين كشور را در بر دارد، بلكه آموزش و مسلح ساختن نيروهاي امنيتي افغانستان نيز شامل آن مي‌شود و مشاجره روي پرداخت‌هاي هنگفت صرف به همين شركت، نمونه‌اي است كه نشان مي‌دهد در جريان 12 سال گذشته آمريكا چگونه تقلا كرده است چگونگي پول‌هاي مصرف شده را توضيح دهد. پس چه كساني از جنگ پول‌دار مي‌شوند؟
بررسي‌اي كه توسط «Foxnews.com» انجام شده، نشان مي‌دهد كه چندين شركت با سوابق مشكوك‌شان قادر تلاش کرد‌ه‌اند تا در اين كيك سهم قابل توجهي داشته باشند. با وجودي كه «سوپريم فود سرويس» به عنوان يك شركت خارجي فوق‌العاده نفع برده است، اما چندين شركت آمريكايي با وجود تأخيرها، اتهام‌های بازسازي‌هاي كم‌كيفيت و اختلاف‌های درازمدت در مورد قرار‌دادها در جريان ده سال گذشته، نيز شبيه پادشاهان شده‌اند.
اين در حالي است كه «DynCorp International»، «KBR» و «Fluor Corporation» در سال‌هاي اخير، بزرگ‌ترين ولي‌نعمت‌هاي قرار‌دادها در افغانستان بوده‌اند، گرچند «Flour Corporation» به اندازه‌ي دو شركت ديگر با شكايت‌ها روبه‌رو نشده است.
منتقدان مي‌گويند كه قرار‌داد‌هاي بدون مناقصه‌- كه بدون رقابت، به شركت در معاملات بزرگ موقف انحصاري مي‌دهد‌- و عدم نظارت بر قرارداد‌ها بعد از اعطاي آن‌ها، نه تنها به مصرف مبالغ اضافي كمك كرده است، بلكه در ضايعات، تقلب و سو‌ استفاده‌ها نيز نقش داشته است.
نيل گوردون، يك محقق در يك پروژه‌ي نظارت بر اعمال حكومت در واشنگتن گفت: «اين محصول جانبي رشد انفجاري در قرارداد بستن حكومت فدرال در يك‌دهه‌ي گذشته يا بيش‌تر از آن بوده است». وي در ادامه افزود: «قرارداد بستن به‌ويژه بعد از حمله‌ي يازدهم سپتامبر، با سرعت باور نكردني‌اي رشد كرده است. حملات تروريستي واقعا بر آن تأثير گذاشته‌اند، به‌ويژه در امنيت ملي و متأسفانه نظارت دولت از اين قرارداد‌ها با آن هم‌گام نبوده است. به اين دليل است كه اكنون ما شاهد مشكلاتي چون تقلب، ضايعات و ساير سو‌ استفاده‌ها هستيم».
مركز اتحاد همگاني، سرازير شدن ميلياردها دالر براي بازسازي افغانستان را «ثروت‌هاي باد‌آورده» براي پيمان‌كاران مي‌خواند. قانون‌گذاران با مراجعه به گزارش‌هاي بي‌شماري كه به مفقودالاثر بودن و اختلاس ميلياردها دالر پول آمريكا اشاره دارند، آن را ناكامي و شرم براي يك سيستم ورشكسته مي‌خوانند.
كميته‌ي نظارت مجلس و كميته اصلاحات دولت، در ماه آپريل در مورد پرونده‌ي «Supreme Foodservice» كه قرار بود غذا و آب نيروها را تأمين كند و قرار گزارش‌ها، قرارداد ابتدايي آن در سال 2005، 725 ميليارد دالر ارزش داشت، جلسه‌ي استماعيه داير كردند. اداره‌ي لوجيستيك وزارت دفاع‌ اين شركت را به اخذ 757 ميليون دالر اضافي متهم مي‌كند، البته اين شركت بعدا برخي از پول‌ها را از طريق كاهش پرداخت‌ها جبران كرد. اما قانون‌گذاران شكايت دارند كه اين اداره‌‌‌ كه مسئول نظارت بر قراردادها است، به اين شركت اجازه داده است تا قبل از رسيدگي به اتهام‌های مبني بر اخذ پول اضافي توسط اين شركت، در قراردادهاي بدون مناقصه دست داشته باشد.
در وسط اين اختلافات، حكومت ايالات متحده‌ي امريكا در سال 2012 قرارداد جديدی به ارزش 8 ميليارد دالر را به (Anham (FZCO كه در دبي مستقر است، اعطا كرد. اما با اين وجود، قرار گزارش‌ها، وزارت دفاع آمريكا با اين شركت سويسي قراردادي به ارزش 1.5 ميليارد دالر بست، تا كارش را در جريان مرحله‌ي گذار ادامه دهد.
اين شركت سويسي به نوبت خود ادعا مي‌كند كه هنوز يك ميليارد دالر ديگر نيز بده‌كار است. ميكايل شوستر، مدير عامل «Supreme Foodservice» گواهي داد: «با وجود فعاليت در دورافتاده‌ترين و خطرناك‌ترين مناطق جهان، ما پيوسته عمل‌كرد فوق‌العاده داشته‌ايم، حتا بيش از نيازمندي‌هاي قراردادي».
از «DynCorp International»، «KBR» و «Fluor Corporation» به عنوان سه شركت آمريكايي در برنامه‌‌ي تقويت لوجيستيك داخلي نام برده شده بود، قرارداد چتري كه از طريق آن تمام وجوه نظامي ايالات متحده‌ي آمريكا براي بازسازي افغانستان (‌به استثناي آموزش نيروهاي امنيتي افغانستان) جريان مي‌يابد.
نظر به اعلان قرار‌داد در سال 2009، هريك از اين سه قرار‌داد ارزش حد‌اكثر 5 ميليارد دالر در سال داشت. هرچند از آن زمان تا كنون «KBR» قراردادي را در افغانستان تحت اين قرارداد دريافت نكرده است، قرار گزارش‌ها، دليل آن نظارت شطرنجي و عمل‌كرد آن در قراردادهاي قبلي «برنامه‌ي تقويت لوجيستيك داخلي» بوده است.
در عين حال، DynCorp International و Fluor Corporation همين اكنون قراردادهاي چندين ميليارد دالري را در داخل و خارج از «برنامه‌ي تقويت لوجيستيك داخلي» در زمينه‌هايی چون آموزش نيروهاي امنيتي افغانستان و ارائه‌ي خدمات غذايي به نيروها‌ در اختيار دارند.
جان سوپكو، سربازرس ويژه براي بازسازي افغانستان (سيگار) سال‌ها در جست‌وجوي اين بوده است كه پول‌هاي ماليه دهندگان آمريكايي به كدام جهت مي‌روند؛ آيا پروژه‌ها كاملا تعقيب مي‌شوند و پيمان‌كاران و اشخاص انفرادي چگونه تلاش مي‌كنند زمينه‌ي فريب را مهيا كنند.
نظر به برآوردهاي «كميسيون قرارداد زمان جنگ كنگره» كه اكنون از بين رفته، دريافته است، نتايج زياد خوب نيستند. اين كميسيون خاطر‌نشان ساخته است كه در سال 2011 در نتيجه‌ي «ضايعات و تقلب» 31 ميليارد دالر در افغانستان و عراق ناپديد شده است.
نتيجه، يك كابوس ايمني بود، بخشي از ساختمان ترق‌و‌ترق كرد‌ه و در گودال فرورفته است. نظر به گفته‌هاي سربازرس ويژه براي بازسازي افغانستان (سيگار)، DynCorp International مسئوليت اين مشكلات و تعمير لازم را برعهده نگرفته است. اما شركت پول را دريافت كرد و قرارداد بسته شد.
در ضمن، سربازرس ويژه براي بازسازي افغانستان، سنجش كرد كه DynCorp براي مصارف غذا صرف در يكي از پايگاه‌ها بين سال‌هاي 2010 و 2011 از حكومت ايالات متحده‌ي امريكا حدود يك ميليون پول اضافي دريافت كرده است. بعد از گزارش تند ارتش در سال 2010 كه با استناد به وجوه حساب نشده، دريافت پول اضافي و مفقود بودن موجودي اسلحه به نشر رسيده بود و از عدم نظارت بر برنامه‌هاي تحت نظارت وزارت خارجه حكايت داشت، آموزش دراز‌مدت نيروهاي امنيتي توسط اين شركت تحت سوال قرار گرفت.
در حالي كه اين گزارش مستقیما DynCorp International را مورد انتقاد قرار نداده بود، پراتاب چاترجي، يك محقق در گروه تحقيقي CorpWatch در آن زمان خاطر‌نشان ساخت كه DynCorp از اولين روزهاي جنگ پوليس افغانستان را آموزش مي‌داد.
در واقع‌ بعد از انتقال مأموريت آموزش پوليس از وزارت خارجه به پنتاگون، DynCorp برنده‌ي قرار‌داد ديگري از ارتش نيز شد. چاترجي در ادامه نوشته بود: «اگر توانايي‌هاي نيروهاي امنيتي افغانستان را معيار قرار دهيم، قرار‌داد به موفقيت‌هاي چشم‌گيري دست نيافته است».
DynCorp به تلاش‌هايش براي دست يافتن به قرار‌دادهاي آموزش نيروهاي اردوي ملي و پوليس كه ميليون‌ها دالر ارزش دارد، ادامه داده است. اشلي بروك، سخن‌گوي ‌DynCorp در يك تماس كوتاه گفت كه شركت به خاطر غذا (مطابق به طرح پيش‌نهادي) از دولت پول دريافت كرده است. وي هم‌چنين اتهام‌ها در مورد پادگان‌ قندوز را نيز مورد بحث قرار داد و گفت كه گزارش‌ها در اين مورد بر شرايطي استوار است كه اين قرارداد قبلا به افغان‌ها سپرده شده بود، ‌افغان‌هايي كه مسئول نگه‌داري از اين تأسيسات بودند. وي با ارسال ايميلي نوشته است: «شركت در شرايط نا‌معمول و مشكل، هرچه كه ممكن بود را انجام داد، به‌شمول انجام كارهاي بدون هزينه به دولت».
در ضمن KBR به اخذ قرارداد پروژه‌ها از حكومت ايالات متحده‌ي امريكا در عراق و ساير كشورها ادامه داده است. مارك لاويز، سخن‌گوي اين شركت گفت كه بررسي‌هاي ارتش از كار اين شركت نظر به گزارش سربازرس ويژه براي بازسازي افغانستان (سيگار)‌ به اين شركت رتبه‌ي بهتري داده است. وي گفت: «من فكر مي‌كنم كه بعد از يك‌دهه‌ هنوز بين ارتش در ميدان نبرد و ناظران ملكي اندكي گسست وجود دارد. اگر شما از مردم در عراق در مورد كيفيت كار ما مي‌پرسيديد، من باور دارم كه جز ديد درخشان نسبت به كار ما، به چيز ديگري بر‌نمي‌خورديد».
شفاخانه‌ها و مكتب‌هاي غيربهداشتي
بخش بزرگ بازرسي‌هاي اخير سربازرس ويژه براي بازسازي افغانستان به پيمان‌كاران بين‌المللي ارتباط دارد. داستان‌ها عموما شبيه هم‌اند. ميليون‌ها دالر ماليه دهندگان امريكايي به ساخت‌و‌سازهاي كم‌كيفيت، ناتمام، غير‌بهداشتي و نا‌مصئون اختصاص يافته‌اند.
سوابق دهشت‌ناك و نظارت اندك‌اند. اگر توانايي نگه‌داري و پول كافي براي ترميم بسياري از پروژه‌ها وجود نداشته باشد، احتمالا تعداد زيادي از آن‌ها از بين خواهند رفت. نظر به گزارش سربازرس ويژه براي بازسازي افغانستان در سال 2012، اين پروژه‌ها شامل چهار مقر پوليس سرحدي‌اند كه عيب‌هاي جدي‌اي ساختماني و تسهيلاتي‌ دارند و بعد از چهار سال هنوز بي‌استفاده باقي مانده‌اند.
گروه مهندسان ارتش ايالات متحده‌ي امريكا در سال 2008 قراردادي به ارزش 19 ميليون دالر را به شركت ساختماني «Road and Roof Construction Company» اهدا كرد و نظر به گزارش‌ها، عدم كنترول كيفيت، قصور در ساخت چهار پايگاه در پي داشته است. گفته مي‌شود كه يكي از اين پايگاه‌ها «غير‌قابل اسكان» است. به علاوه، به شركت ساختماني شفيع حكيمي، 600 هزار دالر پرداخت شده بود تا يك شفاخانه‌ی 20 بستر را در ولايت پروان اعمار كند. سيگار مي‌گويد، وقتي كار اعمار اين شفاخانه به اتمام رسيد، بسياري از تسهيلات اين شفاخانه براي سلامتي بيماران مضر بود، به‌ويژه براي كودكان تازه‌ تولدي كه با آب‌هاي كثيف شسته مي‌شدند.
مشابه به اين، يك مركز آموزش و پرورش در ولايت بلخ كه داراي چندين ساختمان است و اعمار آن توسط اداره‌ي توسعه‌ی بين‌المللي ايالات متحده راه‌اندازي شده است، بعد از پنج سال هنوز ناتكميل است و از مشكلات ايميني و صحي به ستوه آمده است.
‌نظر به بازرسي سيگار، قرارداد اعمار چند مركز در سه شهر مختلف به ارزش 2.9 ميليارد دالر به شركت عراقي (Mercury Development) اعطا شده بود. مشكلات بي‌شمار در كار اين شركت ديده مي‌شد و سرانجام پروژه از اين شركت گرفته شد. پيمان‌كاران افغاني كار‌شان را تمام كردند، اما نواقص ساختماني زيادی در كار آن‌ها وجود دارند.
با وجود آن، در بلخ برخي از كلاس‌ها داير مي‌شوند، امري كه باعث شد ‌سيگار در گزارشش بنويسد: «اداره‌ي توسعه‌ی بين‌المللي ايالات متحده‌ي امريكا به قدر كافي اطمینان ندارد كه اين ساختمان‌ها بعد از مدت زماني سقوط نخواهند كرد».
ماليه دهندگان آشغال چندين ميليون دالري خريدند
در سال 2009 ارتش ايالات متحده‌ي امريكا به شركت «International Home Finance & Development, LCC» 5.4 ميليون دالر داد تا دو كوره‌ی زباله‌سوز بزرگ در يكي از مراكز‌ در افغانستان اعمار كرده و آن را اداره كند. اما نظر به گزارشي كه دو ماه قبل به نشر رسيد، به دليل نواقص موجود در ساختمان و نا‌كارآيي و عمل‌كرد ضعيف پيمان‌كاران، ماشين‌ها هنوز بدون استفاده باقي مانده‌اند.
بعد از مسدود شدن اردوگاه شرنه در سال گذشته‌ی ميلادي به دليل خروج قريب‌الوقوع نيروهاي امريكايي، هيچ‌كسي نمي‌داند كه سرنوشت اين كوره‌هاي زباله‌سوز چه خواهد شد. يك مقام در گزارشي كه اخيرا نشر شده، گفته است: «آن‌ها همين اكنون توسط افغان‌ها و احتمالا به خاطر پرزه‌هاي آن پارچه پارچه شده‌اند».
اما در اين‌جا چيزي بيش از پول ماليه دهندگان در معرض خطر قرار دارد. قرار بود اين كوره‌هاي زباله‌سوز جاگزين گودال‌هايی باشد كه براي سوزاندن زباله‌ها در هواي باز استفاده مي‌شوند، چيزي كه عامل مشكلات صحي مضمن بسياري از نيروهاي بازگشته به آمريكا پنداشته مي‌شود.
سيگار در گزارشش گفته است كه به دليل اين‌كه اين ماشين‌ها مورد استفاده قرار نگرفتند، «كارمندان اردوگاه پيوسته در معرض انتشارات خطرناك قرار داشتند و مي‌توانستيم از 5.4 ميليون دالر ماليه دهندگان استفاده‌ی بهتر كنيم». وقتي از رفعت لودين، ریيس و مدير عامل اين شركت خواسته شد در اين مورد اظهار نظر كند، وي ادعا كرد كه در اين تأخير شركت او مقصر نيست. آقاي لودين در بيانيه‌اش گفت:‌«در زمان واگذاري، تمام كوره‌هاي زباله‌سوز خوب كار مي‌كردند و موضوع ديگري وجود نداشت. چيزي كه بعد از ترك ما از آنجا اتفاق افتاده است، خارج از كنترول ما‌ست».

از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت کنید

محدودیت‌های گسترده بر رسانه‌ها و فضای عمومی در افغانستان، دسترسی شهروندان به اطلاعات مستقل را محدود کرده است. در چنین شرایطی، «اطلاعات روز» متعهدانه و مستقل به کار خود ادامه می‌دهد تا حقیقت قربانی خاموشی و فراموشی نشود.

ما وابسته به هیچ قدرتی نیستیم و تنها برای مردم می‌نویسیم.

مأموریت ما افشای فساد، بازتاب صدای سرکوب‌شدگان، تقویت پاسخگویی صاحبان قدرت، و پشتیبانی از چشم‌اندازی است که در آن همه شهروندان افغانستان از حقوق و آزادی‌های برابر برخوردار باشند و در صلح زندگی کنند.

خبرنگاران ما در شرایط دشوار و گاه خطرناک فعالیت می‌کنند تا گزارش‌های دقیق، منصفانه و مبتنی بر واقعیت منتشر شود و روایت‌های مردم به حاشیه رانده نشود. تداوم این کار، به حمایت مخاطبان و حامیان مستقل وابسته است.

هر کمک، فارغ از میزان آن، به ادامه روزنامه‌نگاری مستقل کمک می‌کند. اگر امکان کمک مالی ندارید، همرسانی این درخواست و تشویق دیگران به حمایت نیز سهمی مهم در تقویت این مسیر دارد.

در کنار حقیقت بایستید
از اطلاعات روز حمایت کنید

برای حمایت اینجا کلیک کنید
با دیگران به‌‌ اشتراک بگذارید
بدون دیدگاه