پایان رقابت‌ها وآغاز گزینش برتر

ماراتون انتخاباتی در حالی‌که در واپسین روز‌های خویش سنگین‌تر شده‌ بود، پس از نیمه‌های دیشب به وقت محلی رسما پایان یافت. این فرجام کار‌زار انتخاباتی و چهل و هشت ساعت دیگر، فرصت در اختیار مردم قرار می‌دهد که با کمال خاطر برنامه‌ها و طرح‌های نامزدان که در این دو ماه اخیر از طریق رسانه‌ها، مناظره‌ها و حضور یافتن در محافل کمپاین‌های نامزدان سبک و سنگین نمایند و در فرجام، روز شنبه در پای صندوق‌های رای حاضر شوند و برگه‌ی رای‌دهی خویش را در صندوق نامزدی که برنامه‌هایش طرف توجه‌شان قرار گرفته‌ است، واریز نمایند.
دو ماه بحث و جدل در پیوند با برنامه‌ها و مسافرت‌های انتخاباتی به ولایات و گرد‌هم‌آیی‌های باشکوه در هوتل‌های لوکس کابل، قندهار، هرات و مزار بالاخره فرجام پیدا کرد و افغانستان را وارد نازک‌ترین لحظه‌های تاریخ این کشور ساخت.
‌در این برهه‌ی حساس اگرچه ازدحام نامزدان‌، ترافیک روند انتخابات را در روز شنبه سنگین می‌سازد، ولی گمانه‌ها بر‌آن اند که سه شخص پیش‌تاز و پیش‌گام که در گردنه‌ی رقابت‌ها قرار می‌گیرند و به مصاف هم برای ارگ‌نشین بعدی جبهه‌آرایی می‌کنند، زلمی رسول با برگ برنده‌ی اعتدال‌، برابری و سازندگی، د‌کتر عبدالله با برگ برنده‌ی اصلاحات و هم‌گرایی‌ و اشرف غنی با برگ برنده‌ی تحول و تداوم‌‌ و وارد گود بازی در دقیقه‌ی نود می‌شوند.
حالا این مردم اند که باید تشخیص دهند که وضعیت نازک افغانستان کدام یکی از برگ‌های برنده را نیاز دارد. آیا اصلاحات و هم‌گرایی خواهد توانست نقایص استراتژیک دولت قبلی را آسیب‌شناسی کرده و دست به اصلاحات بزند، ‌یا موج هم‌گرایی که از بستر این تکت بر‌خاسته است، می‌تواند بحران تشتت را در جامعه‌ی متکثر افغانی مدیریت کند و ارزش‌های پلورالیستی را نهادینه سازد.
‌یا تیم تحول و تداوم خواهد توانست تمام پیش‌فرض‌های مسلط بر بی‌ارزشی‌‌ها و نا‌هنجاری‌هایی که از دولت قبلی به میراث مانده‌اند را تحول و دگر‌گونی تازه بخشد و بر ساختار نوینی که در چانته‌ی مدیریت خویش دارد، وضعیت مطلوب را در افغانستان تداوم بخشد؛ مثلا این تیم خواهد توانست مسئله‌ی قومیت را در افغانستان کم‌رنگ بسازد و این کم‌رنگی تداوم بخشد، یا دیپلماسی بیمار و محتضر سیاست خارجی کشور را می‌تواند جان تازه بخشد و بر‌پا استوار سازد.
‌یا تیم اعتدال و برابری و سازندگی خواهد توانست روحیه‌ی چموش افراط‌گرایی را در جنوب رام سازد و بر ویرانه‌های کابل و ولایات طرح تازه در‌اندازد و معضل جنس دوم بودن و عاجزه بودن زنان را در درون جامعه‌ی سنت‌زده‌ی افغانستان حل کند.
بدیهی است که مردم افغانستان از جنگ خسته شده‌اند و به صلح می‌اندیشند و از بحران توسعه که در زیر‌مجموعه‌ی بحران هویت‌، بحران نفوذ، بحران مشروعیت‌، بحران مشارکت‌ و بحران توزیع تعریف می‌شود، رنج می‌برند و این مسئله نفس زندگی را در کشور فلج ساخته است، لذا به یک استراتژی و سیاست پراگماتیک و خرد‌ورزانه برای مهار بحران فکر می‌کنند. شهروندان افغانستانی از سلطه‌ی قرائت‌های رادیکالیستی از اسلام به ستوه آمده‌اند و برای بیرون رفت از این معضل، به یک آلترناتیو قوی که در قاموس آن طرد یک انسان، ولو به هر عقیده‌ای که باشد، مذموم به شمار رود، دل می‌بندند. انسان افغانستانی به‌شدت از ناحیه‌ی تبعیض در همه‌ی لایه‌های زندگی متأثر است و از شکاف طبقاتی روح و روانش صدمه می‌بیند، به هم‌دلی و با‌همی لبیک می‌گوید. شهروند افغانستانی در لجنی از فساد سیاه و سفید و خاکستری دست‌و‌پا می‌زند و وجهه‌ی جهانی‌اش به‌شدت مخدوش شده است و به محو فساد فکر می‌کند. آدم افغانستانی خودش را در حول‌و‌حوش کشور‌های همسایه راحت احساس نمی‌کند. دیورند دروازه‌ی بحران است‌، آب هیرمند افغانستان را به سوی جنگ روی منابع طبیعی در غرب سوق می‌دهد‌، هلال شیعی در حال قرص شدن از دروازه‌های غرب به سوی شرق است، سلفیسم وهابی از شرق در حال پیش‌روی به غرب است‌؛ طبیعی است که به یک اردوی مجهز و مقتدر می‌اندیشد، قطب‌بندی شمال و جنوب کشور به‌شدت طرح‌ریزی می‌گردد‌، طرح خاور میانه‌ی بزرگ با تجزیه‌ی افغانستان قوت خواهد گرفت‌؛ از این‌رو، به یک مدیریت سیاسی قوی فکر می‌کند. اقتصاد مصرفی و وابسته‌ی افغانستان به‌شدت در حال فربه شدن است و ساختار تولیدی در کشور روبه‌کاهش‌، خشک‌سالی اساس و بنیان زراعت و دام‌داری کشور را لرزان ساخته است، خوب باید به زیر‌بنای‌ اقتصادی فکر کند که خود‌کفا شدن را به ارمغان بیاورد و…
لذاست که دغدغه‌های حاکم بر ذهن و دماغ رای‌دهنده‌ی افغانستانی‌ در روز شنبه، بیش‌تر مواردی اند که در بالا ذکر شد و فانتزی یک شهروند افغانستانی در روز شنبه این خواهد بود که کدام فیگور راه بیرون رفت از معضلات بالا را در کتاب‌چه‌ی مدیریت و چانته‌ی ظرفیت خویش دارد تا با قدرت رای خویش کسی را به پشت دروازه‌های ارگ بکشاند که قدرت مقابله با موارد فوق را داشته باشد.
فیگور‌های شطرنجی شده در انتخابات روز شنبه، عبدالله و رسول و احمد‌زی اند که بار گران مسئولیت پنچ سال آینده‌ی کشور روی دوش‌شان سنگینی خواهد کرد. شخص رد شده از فیلتر انتخابات هر کسی که باشد، باید شهامت این را داشته باشد که قبول کند که یک شهروند افغانستان خیلی خسته است و شکننده؛ مباد روزی که تجربه‌ی زمام‌داری نا‌موفق اخوانی‌ها در مصر تکرار شود و ‌نشوذ سیاسی علیه حکومت جدید در بستر مردمی شکل گیرد و افغانستان را به عمق بحران بکشاند.
تجربه‌ی تلخ دوازده سال اخیر بارز‌ترین درسی است که این سه نامزد پیش‌تاز باید آن را در حافظه‌ی سیاسی خویش بگنجانند و مباد روزی که در ارگ بر بالش پرِ قو بخسپند و کودک بوت پالش‌گر افغانستانی در کنار سرک. مباد روزی که ارگ‌نشین بعدی در عقب دیواره‌های سمنتی عربده‌ی مستانه سر دهد و انسان افغانستانی خانوادگی انتحار شو‌د، مباد روزی که ‌ارگ‌نشین بعدی با هلی‌کوپتر فاصله‌ی نیم کیلو‌متری را پرواز نماید و شهروند افغانی در مسیر شاه‌راه‌ها سر بریده شو‌د.
لذاست که روز شنبه هم برای مردم و هم برای نامزدان سرنوشت‌ساز است. امیدوارم که سناریوی سرنوشت انسانی افغانستانی مثل سال‌های پیش دوباره تکرار نگردد و دولتی که از انتخابات سر بر‌می‌کند، از خلق و بر خدمت خلق باشد.