فرصت محدود، کارها زیاد

فرصت محدود، کارها زیاد

چهارمین انتخابات ریاست‌جمهوری با حداقل مشارکت برگزار شد. کمیسیون انتخابات آرای معتبر را یک میلیون و 843 هزار اعلام کرده است. با این ‌حساب چیزی کم‌تر از پنج درصد کل جمعیت کشور و کم‌تر از ده درصد واجدین شرایط رای‌دهی به پای صندوق‌های رای رفته‌اند. اما هنوز که یک‌‌ونیم ماه از برگزاری انتخابات گذشته، نتیجه‌ی ابتدایی انتخابات اعلام نشده است. قرار است تا یازده روز دیگر نتیجه ابتدایی انتخابات اعلام شود. این دومین تقویم برای اعلام نتیجه ابتدایی انتخابات است. تقویم اول نقض شد. قرار بود در 27 ماه میزان یعنی ماه پیش نتیجه ابتدایی اعلام شود، اما چنین نشد و تقریبا با یک ماه تأخیر قرار است نتیجه ابتدایی اعلام شود.

کارهای زیادی وجود دارد که باید انجام شود تا کمیسیون بتواند یازده روز دیگر نتیجه ابتدایی را اعلام کند. اکنون شرکت درملوک باید آرای تاییدشده را براساس واحدهای اداری، مراکز و محلات رای‌دهی دسته‌بندی کند. پس از آن نوبت می‌رسد به رسیدگی به هزاران شکایت و بازشماری صدها محل. بیش از چهارهزار شکایت وجود دارد و کمیسیون‌های ولایتی کمیسیون رسیدگی به شکایات انتخاباتی براساس «شکایات وارده و مستندات موجود» فیصله کرده‌اند که یک‌هزار و ۸۴۴ محل رای‌دهی در ده ولایت بازشماری شوند. معلوم نیست که شرکت درملوک تا چه زمانی قادر خواهد شد آرا را براساس واحدهای اداری دسته‌بندی کند. نگرانی که ممکن است این روند زمان‌بر شود، وجود دارد. رسیدگی به هزاران شکایت و بازشماری نزدیک به دوهزار محل رای‌دهی، بدون شک زمان‌بر است و همزمان ۱۳۷ هزار رای قرنطین شده از طرف درملوک و محل‌هایی که آرای بیومتریک‌شده‌ی آن با فورم نتایج تفاوت دارد، هم به بازشماری مجدد نیاز دارد و پس آز ان نوبت می‌رسد به این‌که آرای هر نامزد انتخابات مشخص شود. از این‌رو، معلوم نیست که تمام این ‌کارها در یازده روز دیگر ممکن است؟

کارهای کمیسیون با کندی پیش می‌رود. این وضعیت انتقادهای زیادی را برانگیخته است. یازده روز تا اعلام نتایج ابتدایی انتخابات در برابر کارهای زیاد باقی‌مانده، فرصت کمی است. در غیر این صورت تقویم دوم نیز نقض خواهد شد و کمیسیون قادر نخواهد بود نتیجه‌ی ابتدایی انتخابات را در 23‌ عقرب اعلام کند. اگر بعد از یک دوره تمدید باز هم نتیجه‌ی ابتدایی اعلام نشود، کارهای کمیسیون با پرسش جدی مواجه خواهد شد و شک و تردیدهای سیاسی جایش را به یک بحران علنی خواهد داد. از همین ‌حالا این نگرانی مطرح است که ممکن دلایل این تأخیر مشکلات فنی و تخنیکی نه، بلکه دلایل سیاسی داشته باشد، وگرنه مشخص‌کردن نتیجه و شمردن یک میلیون و 843 هزار رأی بیش از دو ماه وقت کار ندارد. این در حالی است که کمیسیون انتخابات برای انتقال صندوق‌ها، شمارش بیش از 9 میلیون رای و اعلام نتایج ابتدایی، 20 روز را در تقویم پیش‌بینی کرده بود.

کمیسیون انتخابات برای مدیریت وضعیت و گرفتارنشدن در دام بحران دست‌کم دو راه بیش‌تر ندارد: در قدم اول، اگر دلیل تأخیر مشکلات تحنیکی و فنی است، کمیسیون حق دارد براساس قرارداد به شرکت درملوک اجازه ندهد که هر روز مشکلات تخنیکی تازه کارها را صدمه بزند. تا کنون چندین بار مشکلات فنی در دستگاه باعث تأخیر در کارها شده است. هدف از به‌کارگیری تکنولوژی سرعت و شفافیت در کارها بود. در قدم دوم، اگر دلیل این تأخیر مشکلات و دخالت‌های سیاسی است، کمیسیون مستقل انتخابات باید آن را به مردم توضیح دهد که از سوی چه کسی یا مرجعی زیر فشار است. در هر صورت کمیشنران و اعضای کمیسیون انتخابات نیز دو راه دارند: یا با صداقت از آرای مردم پاسداری ‌کنند، تسلیم فشارها نشوند و با مردم رو راست باشند که در این صورت در پیشگاه مردم صادق و اعتماد نیم‌بند شهروندان به دموکراسی را جان دوباره خواهند بخشید یا با کم‌کاری، بازی سیاسی و پا نهادن روی وجدان کاری آخرین میخ را بر تابوت دموکراسی خواهند کوبید.