سراب طرح امنیتی غرب کابل
به‌نظر می‌رسد ادعای حکومت مبنی بر ساختن طرح امنیتی ویژه برای حفاظت از غرب کابل در برابر حملات سیستماتیک، سرابی بیش نباشد. این حملات اتفاق تازه و شناخته‌ناشده‌ای نیست که ساختن طرح آن در فوریت کنونی، هفته‌ها در بر بگیرد. از هفت سال به این‌سو یک گروه قومی-مذهبی مشخص در مناطق مشخص هدف حمله قرار گرفته‌اند.
واکنش دیرهنگام و موضع منفعل
اگر علمای دینی در افغانستان و پاکستان در طول سال‌های گذشته ریگی در کفش نمی‌داشتند و صدای قوی و واقعی برای ناروا خواندن جنگ‌طلبی طالبان شکل می‌گرفت و امکان توجیه جنگ به‌لحاظ دینی و مذهبی از طالبان سلب می‌شد، امروز وضعیت بهتر بود.
وزارت صحت در مقابله با موج سوم کرونا تنها است
پیامد تنها ماندن وزارت صحت در میدان مقابله با موج سوم کرونا خطرناک است. این کار به قیمت جان انسان‌های بیشتری تمام می‌شود. نظام بهداشتی ضعیف افغانستان پاسخ‌گوی بحران نسبتا شدید نیست. همین ‌حالا که گفته می‌شود پاندمی به نقطه اوج خود نرسیده، نهادهای صحی به بیماران کرونایی درست رسیدگی نمی‌توانند.
از این رفت‌وآمدها، آبی گرم نمی‌شود
دیپلماسی ضعیف و تضرعی نیز نمی‌تواند این گره را بگشاید. برای مسیر درست صلح افغانستان هرچند خیلی دیر شده، اما عجالتا راه حل این است که جامعه جهانی برای طالبان و حامیان منطقه‌ای آن‌ها یک اولتیماتوم بازگشت به صلح معنادار و دست‌کشیدن از جنگ را دهد.
مترسک جمهوریت و نسل‌کشی هزاره‌ها
براساس مفاد و جوهر قانون اساسی کشور، نظام سیاسی افغانستان جمهوری است. اما شیوه‌ی حکومت‌داری، مدیریت و سیاستی که حلقه‌ای کوچکی از مقام‌های حکومت افغانستان روی دست گرفته است، نه‌تنها هیچ شباهتی با جمهوریت نداشته و چیزی بیش از مترسک جمهوریت نیست که عملا در تضاد با اساسی‌ترین مؤلفه‌های جمهوریت قرار دارد.
روزه‌ی سکوت جامعه جهانی
حساب گروه‌های تروریستی روشن است، اما حکومت افغانستان نیز اراده‌ی جدی و لازم را برای حفاظت از شهروندانِ در معرض خطر ندارد. بنابراین جامعه جهانی باید حکومت افغانستان را برای حفاظت از شهروندان آسیب‌پذیر از جمله هزاره‌ها زیر فشار بگذارد.
مردم غمگین و بی‌دفاع
هزاره‌ها مغضوب دشمن و فراموش‌شده‌ی دولت‌اند. زنده‌ماندن در افغانستان بزرگ‌ترین دل‌خوشی مردم است. غم در هر خانه گلیم انداخته است. حکومت نیز سرگرم بازی‌های سیاسی است. در عمل حکومت در برابر ناکامی‌های پی‌هم دستگاه امنیتی بی‌تفاوتی اختیار کرده و کارشان خاک‌زدن به چشم مردم است.
دور باطل گفت‌وگو در دوحه و جنگ در افغانستان
دلیل برگشت طالبان به میز مذاکره پس از مدت‌ها بن‌بست و توقف گفت‌وگوهای صلح اگر درک این مسأله باشد که چاره‌ای جز سازش سیاسی ندارند و گفت‌وگو تنها گزینه است، می‌توان به بازشدن گره صلح اندکی امیدوار شد.
حذر از خطای راهبردی دیگر
در حال حاضر طالبان کم‌ترین تعهدی به صلح ندارند و همچنان متکی به خشونت‌اند. از این‌رو مبادرت به آزادی زندانیان آنان هیچ توجیه نظامی و سیاسی ندارد. همچنین هیچ ضمانتی وجود ندارد که جنگ‌جویان تندرو و خطرناک طالبان دوباره به میدان جنگ بازنگردند.
تجربه‌ی ناکام نهادهای موازی
علاوه بر ضرورت توجه به شکل‌گیری انسجام سیاسی و امتناع از ایجاد هرنوع شکاف میان جناح‌های سیاسی، تجربه‌ی دو دهه‌ی گذشته ثابت کرده که رویکرد ایجاد نهادهای موازی نه‌تنها هیچ بهبودی در اوضاع امور مملکت ایجاد نمی‌کند که باعث می‌شود تنش‌های ناشی از ایجاد نهادهای موازی و تداخل وظیفوی میان این نهادها، عرصه‌ی مورد نظر را به هرج‌ومرج بکشاند.
موج سوم کرونا؛ نیازمند مدیریت حکومت و همکاری مردم
هرگونه سهل‌انگاری و بی‌پروایی در برابر ویروس کرونا تبعات سنگینی را برای مردم و حکومت در پی دارد. علاوه بر این نیاز است که مردم نیز به‌صورت جدی تدابیر صحی را رعایت کرده و برای کمک به کادر درمانی رهنمودهای صحی را رعایت کنند.
افغانستان و آشفتگی متحدان بین‌المللی
این وضعیت نتیجه‌ی تصمیم خروج شتاب‌آلود است. جامعه جهانی بدون این‌که از موفقیت یک روند سیاسی مطمئن شود، برنامه‌ی رفتن از افغانستان را شروع کرد. طالبان که مترصد چنین فرصتی بودند، با فرسایشی‌کردن مذاکرات و مانع‌تراشی روند صلح را بایکوت کردند و جنگ را ترجیح دادند.