شهریار فرهمند
امنیت ولایت غزنی در وضعیت شکنندهای قرار دارد. طالبان و دیگر گروههای ترورویستی از چند ماه بدینسو حملات سنگینی را در این ولایت آغاز کردهاند. از یک هفته بدینسو در کنار طالبان و دیگر گروه های تروریستی، بعضی از مقامات محلی از فعالیت داعش در شماری از نقاط این ولایت خبر داده است. از چندی بدینسو راههای چندین ولسوالی این ولایت با مرکز، از سوی طالبان مسلح مسدود شده است. در طول یک هفته اخیر چندین شهروند بیگناه غزنی در مسیر راه ها، از سوی طالبان مسلح به شکل فجیعانه کشته شدهاند. مقامهای ولایت غزنی گفتهاند که شبه نظامیان متفاوتی با پوشش مخصوص و تجهیزات پیشرفته در چندین ولسوالی این ولایت سر برآوردهاند که بیرقهای سیاه با شعار زنده باد داعش را بلند کردهاند. این گروهها در مسیر راهها، مسافرین را مورد بازجویی قرار میدهند و تاکنون چندین تن از شهروندان بیگناه را به گونهای بیرحمانهای کشتهاند. همچنان طالبان مسلح بر ولسوالی اجرستان حملهی گسترده کرده و بخشهای از این ولسوالی را در کنترول خود در آورده است. مسئولین محلی تایید کردهاند که طالبان مسلح، تاکنون در ولسوالی اجرستان در حدود صد تن از ساکنین آن را کشتهاند، خانهها را تخریب و مزرعهها را آتش زدهاند. گفته میشود در میان قربانیان؛ کودکان و زنان نیز وجود دارند که به صورت بیرحمانهای از سوی طالبان اعدام شدهاند. هرچند گفته میشود در حال حاضر با تشدید عملیات نظامی نیروهای امنیتی و وارد عمل شدن نیروهای ویژه ارتش، کنترل این ولسوالی از دست طالبان خارج شده است؛ اما هنوز هم گروههای تروریستی طالبان در حاشیهها و مناطق دورتر از مرکز ولسوالی، حضور قوی دارند و به احتمال زیاد برای یک حمله گسترده و بی رحمانهای دیگر، آمادگی میگیرند.
بدون تردید غزنی در وضعیت فاجعه باری قرار دارد. کشته شدن بیش از صد تن در طول دو یا سه روز، مسلما یک فاجعه انسانی است. این تنها ولسوالی اجرستان نیست که در زیر تهدید طالبان مسلح دولت قرار دارد؛ بلکه هم اکنون در چندین ولسوالی دیگر این ولایت عملا حکومت امارت اسلامی طالبان برقرار است و در چندین ولسوالی دیگر آن، حاکمیت دولت و حضور نیروهای امنیتی از مرکز ولسوالی و تاسیسات دولتی فراتر نمی رود. دیروز شماری از نمایندگان مردم در این ولایت گفتند که مقامات محلی در ولایت غزنی از ترس حملات جادههای منتهی به دفاتر شان را بستهاند و شهر کوچکتر از هر زمانی شده است.
مشکل اصلی در این است که ولایت غزنی از سوی دولت مورد فراموشی قرار گرفته است. تشدید ناامنی در غزنی، امری غیرمترقبه و تازه نیست؛ بلکه این ولایت سالها است با این مشکل دست و پنجه نرم میکند و از چندین ماه پیش، روند سازمان یافتهی ناامن سازی این ولایت، جریان داشته است. حکومت و نهادهای امنیتی بیشتر از هر کسی دیگر به این واقعیت آگاه بودهاند. نمایندگان غزنی در شورای ملی ماهها است که از سقوط غزنی و بیشتر ولسوالیهای آن به دست طالبان هشدار داده اند و همواره از دولت خواسته اند که برای امنیت غزنی فکر اساسی کند؛ اما متاسفانه حکومت به این تقاضاها و هشدارها هیچ توجه نکرده است. حتی رییس جمهور کرزی علیرغم چندین ماه انتظاری نمایندگان غزنی، هنوز آنها را برای شنیدن مشکلات این ولایت به حضور خود، نپذیرفته است. این نشان میدهد که غزنی به صورت عمد مورد بی توجهی قرار گرفته و مقامها آگاهانه به تهدیدها و چالشهای امنیتی این ولایت چشم خود را بستهاند.
ناامنی در غزنی و سکوت مطلق حکومت در برابر آن، زمینهی خوبی را برای نفوذ و حضور داعش و فعال شدن دیگر گروههای تروریستی در این ولایت فراهم میسازد. داعش و دیگر گروههای تروریستی خطرناک به راحتی میتواند در پناه طالبان از میان جنگجویان آنها سربازگیری کند و به فعالیتهای جنگی و تروریستیاش شروع نمایند. دولت نباید در برابر این فاجعه سکوت اختیار کند. سکوت در برابر این پدیده، میتواند پیامدهای خطرناک و غیر قابل مهاری را برای حکومت افغانستان فراهم کند.
از جانب دیگر، بسیاریها معتقدند که سیاست دوگانه والی این ولایت در قبال طالبان یک مشکل اصلی غزنی و دلیل قوی ناامنی در این ولایت است. والی این ولایت هر از چند گاهی با مواضع نرمش نسبت به طالبان خبرساز میشود و اکنون نیز یکی از مشکلات اصلی فرا راه تأمین امنیت ممکن است والی غزنی باشد. از این رو نیاز است که فشارها برای نظارت و بازخواست از مقامات محلی بیشتر شود.
شماری از وکلای شورای ولایتی معتقد است که پیچیدگی وضعیت اجرستان نیز ناشی از گزارشهای نادرست مقامات محلی و فرماندهان امنیتی ولایت غزنی است. اکنون این وضعیت و تنگتر شدن غزنی ایجاب میکند که غزنی از کانون بیتوجهی و فراموش شدگی دولت بیرون شود. دوام بیتوجهی به غزنی و نپرسیدن از مسئولان محلی میتواند منجر به سقوط نقاط بیشتر غزنی و پیچیدهتر شدن بحران ناامنی در این ولایت و ولایتهای همجوار آن شود.
