وزارت امور داخله اعتراف کرده است که در مبارزه با غصب زمین و بازپسگیری زمینهایی که غصب شده، ناکام بوده است. وزیر امور داخله روز گذشته در سمینار فرماندهان پولیس ولایات گفت، با اینکه از دو سال گذشته کمیسیونی برای مبارزه با غصب زمین در وزارت امور داخله ایجاد شده و رییس جمهور قبلی فرمانهای متعددی در این زمینه صادر کرده؛ اما این وزارت جز جمعآوری معلومات در مورد مقدار زمینهای غصب شده، دیگر کار چشمگیری انجام داده نتوانسته است. رییس جمهور غنی نیز بارها در سخنرانیهایش در کنار دیکر اصلاحات، به غصب زمین نیز اشاره کرده و وعده کرده است که جلو این پدیده را خواهد گرفت.
زمینخواری یکی از مهمترین مشکلات افغانستان در چند دههی اخیر میباشد. این مشکل ریشه در جنگها، بیثباتی و هرج و مرج چند دههی پسین کشور دارد. در این مدت به دلیل نبود یک حاکمیت مقتدر در سراسر کشور، ملکیتهای فراوان دولتی و خصوصی از سوی زورمندان محلی و جنگسالاران غصب گردیدند. متأسفانه در ده سال گذشته نیز این روند متوقف نشد و کماکان غصب زمینهای دولتی و خصوصی از سوی زورمندان در کابل و ولایات تا اکنون ادامه یافت.
هرچند حکومت توانست از از روند غصب عریان ملکیتهای دولتی و غیردولتی تا حدی جلوگیری نماید و اکنون ملکیتها و تأسیسات دولتی و خصوصی به شکل عریان غصب نمیشوند؛ اما این روند منحوس هنوز هم در مرکز و ولایتهای کشور به شکل پنهان ادامه دارد. زورمندان محلی زمینهای دولتی را در ولایتها و خصوصا جاهایی که دولت کنترول کمتر دارد، غصب مینمایند و افزون بر آن، زمینها و ملکیتهای غصب شده در ده سال گذشته بازستانده نشدهاند.
زمینخواری یکی از انواع و مصادیق فساد اداری بوده و در جهان معمول میباشد؛ اما این امر در افغانستان تبدیل به فرهنگ شده است. زورمندان محلی و گروههای خودسر در محلات دوردستی که دولت حضور کمرنگ دارند، از آن به عنوان تثبیت اقتدار خود بر مردم استفاده مینمایند. با زیر پا گذاشتن قانون، هرج و مرج و غصب زمینهای دولتی، قدرت و سلطهی خود بر مردم را نشان میدهند و خودشان را حاکمان بلامنازع و صاحب ملکیتهای دولتی قلمداد مینمایند.
متأسفانه بیشتر این عناصر با بدنهی حاکمیت یا عناصر قدرتمند در درون حکومت رابطه داشته و از حمایت آنها سود میبرند. حامیان قدرتمند آنها در درون حکومت هرگونه تلاش و برنامهی مبارزه با زمینخواران بزرگ را خنثا کرده و به آنها اجازه میدهند که ملیکتهای بیشتری را غصب نمایند. گاهی حامیان آنها در درون حکومت خود عملا با غاصبان زمینهای دولتی شریک بوده و از تجارت آن سود میبرند و گاهی نیز پا روابط قومی و خویشی یا هم رفاقتهای شخصی در میان است که غاصبان زمین از حمایت آنها سوء استفاده میکنند.
به هرحال، زمینخواری یک مسئلهی مهم در کشور است و حکومت قبلی نتوانست جلو این پدیده را بگیرد. اکنون همگان به رییس جمهور غنی و حکومتش چشم دوختهاند که آیا میتواند جلو این پدیده را بگیرد یا حلقههای مافیایی زمینخواران باز هم در ارگ و در بدنهی حکومت رسوخ کرده و غصب زمین ادامه مییابد. ظاهرا هشدارها و اقدامات جدی و قاطعانهی رییس جمهور غنی در دو هفتهی نخست کاریاش، امید جلوگیری از این پدیده را بیشتر کرده است. اکنون بر همه ثابت شده که رییس جمهور غنی عزم قاطع مبارزه با بزرگ مفسدان مالی و زمینخواران بزرگ را دارد؛ اما اینکه میتواند حلقههای قدرتمند مافیا را از راهش برداشته و شبکهها و بافتهای قبیلهای و قومی که چتر حمایتی برای زمینخواران بزرگ را فراهم کردهاند، دور زده میتواند یا خیر، جای پرسش است. آقای غنی برای جلوگیری از غصب زمین و بازستاندن زمینهای غصب شده باید مافیاهای قدرتمند و زورمندان محلی را مغلوب کند و برای این کار در کنار عزم قاطع و شجاعت ایستادگی، حمایت مردم نیز نیاز است. باید در این راستا مردم نیز حکومت و رییس جمهورشان را قاطعانه حمایت کنند.
