منبع: Boston.com
اطلاعات روز: مقامهای امنیتی و استخباراتی در مورد حملهی انتحاری اخیر در شهر کابل که به تاریخ 27 آگست روی داد، تحقیقات را آغاز کردهاند. محمد داوود امین، معاون رییس پولیس کابل میگوید که مواد انفجاری انتحار کنندهی سوار بر بایسکل قبل از این که به مقصد برسد، انفجار کرد و در نتیجهی آن خود انتحار کننده کشته شد و یک عابر دیگر زخم برداشت. وی در ادامه میافزاید که هدف اصلی این انتحار کننده مشخص نیست.
خشونتها در افغانستان بعد از این که طالبان برای بازپسگیری مناطق از دست رفتهی شان تلاشهایشان را زیاد کردهاند، افزایش یافته است. طالبان در صدد این هستند که بعد از خروج ناتو در سال 2014 از افغانستان امتیازات بیشتری به دست بیاروند.
حمیده گلستانی، وقتی میخواست خانه را به مقصد دفتر ترک کند، صدای فیر را شنید. آنچه را که وی از پشت دروازههای فولادین خانهاش میدید، به نگرانی او در مورد آیندهی افغانستان مربوط میشد. رانندهی وی کشته شده بود و همسایههای وی فریاد میزدند که خانهی حمیده گلستانی مورد حمله قرار گرفته است و اردوی ملی و پولیس ملی به تماسهای وی پاسخ نمیدادند. وی به عنوان نمایندهی مردم در شورا، از این که در آن لحظه هدف اصلی طالبان بود، فکر میکرد که کارش تمام است.
یک فعال حقوق بشر که از ولایتش (غزنی) به یکی از نواحی امنتر کابل آمده است میگوید: «من پیوسته به رییس پولیس و سایر ارگانهای امنیتی تماس میگرفتم؛ اما وقتی آنها رسیدند، خیلی دیر شده بود، حمله کنندهها موتر را با خود بردند». غزنی و ولایت همجوارش (وردک) طی سالهای اخیر به مراکز اصلی شورشیان تبدیل شده است، که بیشتر در امتداد شاهراه کابل–قندهار که از جوار خانهی گلستانی میگذرد، متمرکز است.
دهها نفر در امتداد این شاهراه هفتهوار کشته و ربوده میشوند و نگرانی افغانها در مورد توانایی نیروهای امنیتی این کشور درحال افزایش است و کمکم اعتماد مردم نسبت به توانایی اردوی ملی افغانستان در دفاع از کشور بیشتر میشود.
جنرال مارک میلی، که مسئولیت عملیات روزانهی نیروهای ائتلاف در افغانستان را به عهده دارد، میگوید که این وضع صرف در یک قسمت کوچک این شاهراه 1900 کیلومتری وجود دارد. از زمانی که نیروهای امنیتی افغانستان مسئولیت امنیتی را از نیروهای به رهبری آمریکا به عهده گرفتهاند، هنوز سه ماه نگذشته است؛ اما مارک میلی میگوید که آنها به تنهایی توانایی انجام عملیات را دارند و توانستهاند که یک عملیات بزرگ را در سرتاسر افغانستان با کمک اندک آمریکاییها راهاندازی کنند.
با وجودی که آمریکاییها در این مورد خوشبیناند؛ اما نگرانی مردم در مورد برداشته شدن چتر حمایت غربیها از روی نیروهای امنیتی افغانستان برداشته و این که چه اتفاقی خواهد افتاد، در حال افزایش است. خانم گلستانی میگوید: «تمام کسانی که به من رای دادهاند، نگرانیهای بیشماری در مورد سال 2014 دارند. آنها در مورد آیندهی غزنی نگرانند».
آنها در مورد این که مبادا جنگ داخلیای دیگری در راه باشد، نگرانند. جنگ داخلیای که موجبات ظهور طالبان را فراهم کرد و بن لادن و همراهانش را به افغانستان کشانید و سرانجام حملهی یازدهم سپتامبر اتفاق افتاد و نیروهای به رهبری آمریکا را به افغانستان آورد. آنها در مورد توانایی نیروهای امنیتی افغانستان در تأمین انتخابات سال آینده تردید دارند، انتخاباتی که در نتیجهی آن کسی جز کرزی قدرت را به دست خواهد گرفت.
جاوید کوهستانی، یک تحلیلگر سیاسی و نظامی افغانستان میگوید: «توافقنامهی دوجانبهی امنیتی امضا نشده است و ما میدانیم که ما حمایت قوی جامعهی جهانی را بعد از سال 2014 با خود نخواهیم داشت.» این توافقنامه آماده است؛ اما آقای کرزی نسبت به امضای این توافقنامه بیمیل به نظر میرسد تا مبادا کسی او را متهم کند که زمینهی حضور خارجیها در افغانستان را فراهم کرده است.
مقامهای نظامی ایالات متحده و ناتو از آقای کرزی خواستهاند که تا ماه اکتوبر تصمیمش در این مورد را اتخاذ کند و آقای اوباما هم تا زمان معلوم نشدن این توافقنامه دوست ندارد تا تعداد نیروهای احتمالی این کشور را که بعد از سال 2014 در افغانستان خواهند ماند، اعلان کند. منتقدان میگویند که تعلل آقای کرزی در این مورد مردم را در آتش نگرانی میسوزاند، نگرانی در مورد این که جامعهی جهانی افغانستان را ترک خواهند کرد.
آقای کوهستانی میپرسد که «اگر ایالات متحدهی آمریکا تصمیم بگیرد که افغانستان را ترک کند، مثلی که آنها در عراق این کار را کردند، چه اتفاقی خواهد افتاد؟». مقامهای نظامی و ملکی ایالات متحدهی آمریکا به این نظراند که در توافقنامهی دوجانبهی امنیتی خوبیهای زیادی و جود دارد.
جنرال جوزف دانفورد، فرمانده ارشد آمریکا و نیروهای ائتلاف در افغانستان در مصاحبهی اخیرش گفته است «توافقنامهی دوجانبهی امنیتی یک پیام واضح را به مردم و نیروهای امنیتی این کشور خواهد فرستاد و اعتماد آنها را افزایش خواهد داد و پیام آن به طالبان این است که منتظر خروج ایالات متحده از افغانستان نباشند.»
با وجود این که آقای اوباما در مورد تعداد نیروهای این کشور درافغانستان بعد از سال 2014 تصمیمی اتخاذ نکرده است؛ اما پیشبینیها میگویند که حدود 9000 سرباز آمریکایی همراه با 6000 سرباز از همپیمانان این کشور در افغانستان باقی خواهند ماند. در حال حاضر 100 هزار نیرو از 48 کشور در افغانستان حضور دارند که 60 هزار آن آمریکایی هستند. تعداد نیروهای ناتو درکشور تا اواخر امسال 50 درصد کاهش خواهند یافت.
میکاییل هانلون از انستیتوت بروکینگز گفت: «امیدوارم که ایالات متحده در مورد تصمیمش صریحتر باشد. من اندکی در مورد این که ایالات متحده بعد از سال 2014 افغانستان را کمک کند و نیروهای این کشور، نیروهای امنیتی افغانستان را مورد حمایت قرار دهند، تردید دارم.»
مقامهای نظامیمیگویند که نیروهای امنیتی افغانستان پیشرفت خوبی داشتهاند و تعداد آنها در شش سال گذشته به 352 هزار نفر رسیده است. آنها همچنین میگویند که این نیروها به آموزش بیشتر نیاز دارند. جنرال مارک میلی میگوید: «حالا این نیروها رهبری عملیاتها را به عهده دارند. آنها برنامهریزی، هماهنگی و انجام عملیاتها را به عهده دارند. آنها از وطن خود دفاع میکنند و تلفات سنگینی به دشمن وارد میکنند.»
جنرال محمد شریف یفتلی، فرمانده قل اردوی 203 تندر میگوید: «حملهی اخیر در شرق افغانستان واحدهای دوگانهای از کماندوهای اردو و پولیس ملی افغانستان که با توپخانهها و چرخبالها همراهی میشدند، تقریبا 5000 نفر شرکت کرده بودند».
دیدارهای مکرر اسوشیتد پرس از نیروهای افغانی در سراسر افغانستان در جریان بهار و تابستان نشان میدهد که این نیروها در سالهای اخیر پیشرفتهای قابل ملاحظهای داشته است و درماههای اخیر نشان دادهاند که توانایی شکست طالبان در جنگ رو در رو را دارند.
جنرال مارک میلی میگوید که فعالیت شورشیان در دورهای که «فصل جنگ» خوانده میشود و از ماه مارچ تا اکتوبر را در بر میگیرد، به شکل قابل ملاحظهای افزایش مییابد. وی در ادامه میافزاید که سه هزار تا چهار هزار محل بازرسی که توسط نیروهای امنیتی افغان کنترول میشود، توسط طالبان مورد حمله قرار گرفته است. نیروهای امنیتی کنترول آن را از دست داده؛ اما بعدا به کمک اردوی ملی دوباره کنترول آن را به دست آوردهاند.
نیروهای امنیتی افغانستان هم تلفات سنگینی را متحمل شدهاند و از ماه جنوری تاکنون 487 عسکر اردوی ملی و 637 پولیس جان خود را از دست دادهاند. ازماه جنوری بدینسو 112 عسکر نیروهای نیروهای ائتلاف نیز کشته شدهاند که از آن جمله 86 تن آن آمریکایی هستند.
جنرال مارک میلی میگوید: «ما شدیدا روی روشهایی که بتواند تلفات نیروهای امنیتی را کاهش دهد، کار میکنیم». به آنها آموزش داده میشود که چگونه بمبهای جاسازی شده را کشف و خنثا کنند. نیروها در شرق افغانستان و در نزدیکی مرز با پاکستان از همبستگی خوبی برخوردار بوده و معمولا جنگ را بدون حمایت نیروهای خارجی انجام میدهند؛ اما در ولایتهای جنوبی هماهنگی ندارند و در میدان نبرد مؤثریتی از خود نشان نمیدهند؛ اما در این اواخر مناطق مهمی را به طالبان واگذار نکردهاند.
جنرال جان لوریمر، معاون فرمانده نیروهای ائتلاف میگوید: «در سال جاری در جریان بهار و تابستان طالبان مناطق پرجمعیت را تسخیر توانستهاند تسخیر کنند». تا زمانی که نیروهای امنیتی افغانستان از نگاه مالی توانایی ادامهی جنگ بعد از سال 2014 را داشته باشند، به نظر نمیرسد طالبان بتوانند بر کشور تسلط یابند و حتا آنها توانایی تسلط بر مناطق از دست رفتهی شان در شرق و جنوب افغانستان را داشته باشند.
بسیاریها خروج نیروهای ناتو از افغانستان را با خروج نیروهای اتحاد جماهیر شوروی سابق در سال 1989 مقایسه میکنند. در آن زمان وقتی منابع مالی این نیروها قطع شد، دولت در سال 1992 به سقوط مواجه شده و کشور در جنگ داخلی فرو رفت. بعید به نظر میرسد که طالبان جنگ را رها کند، بلکه برعکس آنها در «فصل جنگ» بعدی حملاتشان را افزایش خواهند داد.
جنرال جیمز مک کانویلی که رهبری نیروهای ائتلاف در شرق را به عهده دارد، میگوید: «من فکر میکنم که ما در یک وقت بسیار حساس قرار داریم. این اولین باری است که نیروهای امنیتی افغانستان رهبری عملیات جنگی را به عهده گرفتند. آنها عقیده دارند که موفق خواهند شد و من نیز با آنها موافقم».
