افغانستان در یک قدمی پایان ضرب‌الاجل

اطلاعات روز

منبع: The Independent
نویسنده: Kim Sengupta
برگردان: حمید مهدوی
ضرب‌الاجلی که برای امضای موافقت‌نامه‌ی دوجانبه‌ی امنیتی میان افغانستان و ایالات متحده‌ی امریکا تعیین شده بود و آینده‌ی افغانستان را رقم خواهد زد، آخرین لحظه‌هایش را سپری می‌کند. این در حالی است که گفت‌وگوها در مورد این موافقت‌نامه به بن‌بست رسیده و واشنگتن پیوسته هشدار داده است که ناکامی در یافتن راه‌حل برای‌ امضای این موافقت‌نامه عواقب مصیب‌باری را در پی خواهد داشت.
حملاتی که در اواخر هفته‌ی گذشته در کابل راه‌اندازی شده بودند، به‌شمول بمب‌گذاری انتحاری در مسیر جاده‌ی جلال‌آباد که در نتیجه‌ی آن سه تن از نیروهای ناتو کشته شدند و شلیک راکت‌ها بر سفارت‌خانه‌ی ایالات متحده‌ی امریکا در کابل، همه یادآوران شوم خشونت‌هایی‌اند که بعد از فروپاشی رژیم طالبان در جریان دوازده سال گذشته در افغانستان ادامه داشته‌اند.
اکثریت بدین باور‌ند که اگر موافقت‌نامه‌ی دوجانبه‌ی امنیتی به امضا نرسد، وضعیت ‌افغانستان بدتر خواهد شد، موافقت‌نامه‌ای که در نتیجه‌ی آن تعداد محدودی از نیروهای امریکایی و غربی، به‌شمول نیروهای بریتانیایی، بعد از پایان مأموریت رسمی جنگی‌‌شان در افغانستان باقی خواهند ماند و از نیروهای امنیتی نوپای افغانستان حمایت خواهند کرد.
این در حالی است که آقای کرزی با ارائه‌ی یک سلسله پیش‌شرط‌های جدید و این‌که این موافقت‌نامه بعد از انتخابات ریاست سال آینده به امضا خواهد رسید، از امضای موافقت‌نامه‌ی دوجانبه‌ی امنیتی خود‌داری کرده است. این موقف مقام‌های افغان سردرگمی و خشم متحدان غربی افغانستان را در پی داشته است، متحدانی که پس از فروپاشی رژیم طالبان، سالانه هفتاد میلیارد دالر کمک نظامی و ملکی به این کشور فراهم کرده‌اند.
گمان ‌می‌شود که موافقت‌نامه‌ی دوجانبه‌ی امنیتی سر‌انجام به امضا خواهد رسید، اما حاشیه‌روی و تأخیر آقای کرزی در امضای این موافقت‌نامه، مشکلات بزرگی را در راستای برنامه‌‌ریزی برای آینده ایجاد می‌کند. برخی‌ها مانند سوزان رایس، مشاور امنیت ملی رییس جمهور‌ اوباما از گزینه‌ی صفر سخن گفته‌اند، که در صورت روی دست گرفتن این گزینه، تمام نیروهای ناتو تا اواخر سال 2013 افغانستان را ترک خواهند کرد. سناریویی که در آن 352 هزار پولیس و اردوی ملی افغانستان در دریای جنگ با شورشی‌هایی که آب و دانه‌ی‌شان را پاکستان تأمین می‌کند، دست و پا خواهند زد، شورشی‌هایی که بدون شک با خروج نیروهای خارجی از افغانستان، حملات دوام‌دار‌شان را آغاز خواهند کرد.
علاوه بر‌این، در فقدان موافقت‌نامه‌ی دو‌جانبه‌ی امنیتی، بخش بزرگی از کمک سالانه‌ی 10 میلیارد دالری جامعه‌ی جهانی برای حمایت از افغانستان قطع خواهد شد و اکثریت پروژه‌های کمکی بسته خواهند شد. گزارش مربوط به برآورد اطلاعاتی ملی که در اواخر هفته‌ی گذشته در واشنگتن به بیرون درز کرد، تصویر آشفته‌ا‌ی از چشم‌انداز آینده‌ی افغانستان ارائه کرده است. در برآورد اطلاعات ملی 16 سازمان اطلاعاتی امریکایی نقش ایفا می‌کنند.
این گزارش تأکید دارد که در نبود موافقت‌نامه‌ی دوجانبه‌ی امنیتی، افغانستان به‌سرعت در هرج‌و‌مرج فرو خواهد رفت و دست‌آوردهای این جنگ دوازده ساله از دست خواهند رفت. به دلیل همین نگرانی‌ها ناتو اندکی قبل از عید میلاد مسیح گفت‌وگوهایش را با کابل آغاز کرد. هدف از راه‌اندازی این گفت‌وگوها، ایجاد زمینه برای حضور یک تعداد از نیروهای آیساف‌– به‌شمول نیروهای بریتانیایی‌– بعد از سال 2014 در افغانستان بود. اما در حقیقیت تمام این‌ها به امضای موافقت‌نامه‌ی دو‌جانبه‌ی امنیتی میان افغانستان و ایالات متحده‌ی امریکا بستگی دارند.
فلیپ برید لف، جنرال نیروی هوایی ایالات متحده‌ی امریکا گفت: «اگر ما گزینه‌ی جدی‌تری را در افغانستان روی دست بگیریم (گزینه‌ی صفر)، این کار به زمانی معینی نیاز دارد و من فکر نمی‌کنم که آقای کرزی این را به‌خوبی درک کرده باشد». این در حالی است که در مورد اندازه‌ی تعهدات بریتانیا به افغانستان تصمیمی اتخاذ نشده است؛ دولت کامرون می‌خواهد دستش را از جنگی بشوید که برایش هیچ‌مزیت انتخاباتی نداشت.
از سوی دیگر، فرماندهان ارتش با اشاره به قربانی‌های مالی و جانی‌ای طولانی‌ترین جنگ بعد از جنگ جهانی دوم، خواهان حضور قوی ارتش در افغانستان هستند. به گفته‌ی آن‌ها، این قربانی‌ها نباید ضایع شوند. آن‌ها نگران‌اند که برگشت دوباره‌ی شورشیان، زمینه را برای راه‌اندازی حملات دهشت‌افگنی در شهرهای بریتانیا مساعد خواهد کرد. ریچارد ‌هالوی، آخرین سرباز این کشور است که هفته‌ی گذشته چهار صد و چهل و هفتمین سرباز مقتول بریتانیایی در افغانستان بعد از سال 2001 را به نام خود ثبت کرد. بریتانیا اکنون خارج از اردوگاه بزرگ (باستیون) صرف چهار پایگاه در افغانستان دارد. به هر صورت، جوغه‌ی زره‌پوش هفتم تحت فرمان‌دهی جیمز وودهام، در زمینه‌ی حمایت از نیروهای امنیتی افغانستان برای تأمین امنیت انتخابات ریاست جمهوری ماه آپریل نقش حیاتی ایفا خواهد کرد.
پس از پایان سال آینده‌ی میلادی، بریتانیا با استفاده از نیروهای ویژه‌ی این کشور، استخبارات و احتمالا حمایت هوایی نیروهای افغانستان در این جنگ شرکت خواهد کرد. اما اگر این موافقت‌نامه به امضا نرسد، بعید است آموزگاران نظامی این کشور در افغانستان بمانند. یک دیپلمات ارشد بریتانیایی‌– با داشتن تجربه‌ی زیاد در افغانستان‌– دلایل برافروختگی غرب با آقای کرزی را فهرست کرده است. آقای کرزی از لویه جرگه‌– جلسه‌ی عمومی رهبران منطقه‌ای و بزرگان قومی‌– خواست تا در مورد موافقت‌نامه‌ی دوجانبه‌ی امنیتی میان افغانستان و امریکا تصمیم بگیرد، اما بعدا خود سفارش آن‌ها مبنی بر امضای این موافقت‌نامه را نادیده گرفت.
آقای کرزی تصریح کرده است که تازمانی که چشم‌انداز این گفت‌وگوها بعد از انتخابات ریاست جمهوری سال آینده روشن نشود، این موافقت‌نامه به امضا نخواهد رسید. او هم‌چنان تأکید کرده است که موافقت‌نامه باید بعد از مصالحه با طالبان امضا شود. آقای کرزی بارها از اطمینانش به اردوی ملی افغانستان سخن گفته است، اما اظهار نظرهای فرماندهان ارتش را نادیده گرفته است.
افسران ارشد اردوی ملی افغانستان باور دارند که باید صریحا صحبت کنند. جنرال عبدالرزاق، فرمانده لوای چهارم اردوی ملی افغانستان گفت: «کرزی بازی خطرناکی را راه انداخته است. این نه به نفع مردم افغانستان است و نه به نفع خودش‌. مردم نگرانند اگر این موافقت‌نامه به امضا نرسد، چه اتفاق خواهد افتاد. ما دیدیم که بعد از خروج نیروهای غربی از عراق در این کشور چه اتفاق افتاد؛ دهشت‌افگنان برگشتند».
انتقاد‌هایی وجود دارند که غربی‌ها در مورد جدول زمانی تعیین شده به رییس جمهور کرزی پیام‌های مختلطی فرستاده‌اند. جنرال مارتین دیمسی، فرمانده ارتش ایالات متحده‌ی امریکا 31 د‌سامبر را ضرب‌الاجل امضای موافقت‌نامه‌ی دوجانبه‌ی امنیتی میان افغانستان و ایالات متحده‌ی امریکا اعلان کرده بود. آقای دیمسی گفته بود: «چیزی که خیلی واضح است، این است که در ادامه‌ی گفت‌وگوهای طاقت‌فرسا روی متن این موافقت‌نامه‌ توافق صورت گرفته بود. قرار بود این متن بسته شده و به لویه جرگه ارائه شود. ما هیچ‌تمایلی به گفت‌وگو روی چیزی که قبلا در مورد موافقت صورت گرفته است، نداریم».
اما لیون پانیتا، وزیر دفاع ایالات متحده‌ی امریکا اشاره کرده بود که ممکن یک مهلت چند هفته‌ای دیگر وجود داشته باشد. جنرال جوزف دانفود، فرمانده نیروهای آیساف خاطرنشان ساخته بود: «در واقع‌ تقویت این ایده که ماه د‌سامبر سال 2014 زمانی است که مردم افغانستان از بالای صخره‌ای سقوط خواهند کرد، سودمند نیست. گزینه، چیزی است که برای آن برنامه‌ای داشته باشید، اما ما برای گزینه‌ی صفر هیچ‌برنامه‌ای نداریم».
در عین زمان او گفت‌وگوها در مورد خروج کامل نیروهای غربی از افغانستان را ضربه‌ی بزرگی بر روحیه‌ی نیروهای امنیتی افغانستان می‌داند، نیروهایی که با تهدید بسیار جدی‌ای مواجه‌اند.

از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت کنید

محدودیت‌های گسترده بر رسانه‌ها و فضای عمومی در افغانستان، دسترسی شهروندان به اطلاعات مستقل را محدود کرده است. در چنین شرایطی، «اطلاعات روز» متعهدانه و مستقل به کار خود ادامه می‌دهد تا حقیقت قربانی خاموشی و فراموشی نشود.

ما وابسته به هیچ قدرتی نیستیم و تنها برای مردم می‌نویسیم.

مأموریت ما افشای فساد، بازتاب صدای سرکوب‌شدگان، تقویت پاسخگویی صاحبان قدرت، و پشتیبانی از چشم‌اندازی است که در آن همه شهروندان افغانستان از حقوق و آزادی‌های برابر برخوردار باشند و در صلح زندگی کنند.

خبرنگاران ما در شرایط دشوار و گاه خطرناک فعالیت می‌کنند تا گزارش‌های دقیق، منصفانه و مبتنی بر واقعیت منتشر شود و روایت‌های مردم به حاشیه رانده نشود. تداوم این کار، به حمایت مخاطبان و حامیان مستقل وابسته است.

هر کمک، فارغ از میزان آن، به ادامه روزنامه‌نگاری مستقل کمک می‌کند. اگر امکان کمک مالی ندارید، همرسانی این درخواست و تشویق دیگران به حمایت نیز سهمی مهم در تقویت این مسیر دارد.

در کنار حقیقت بایستید
از اطلاعات روز حمایت کنید

برای حمایت اینجا کلیک کنید
با دیگران به‌‌ اشتراک بگذارید
بدون دیدگاه