سربازان نا‌امید از پیمان امنیتی و انتقاد از تأخیر کرزی

منبع: The Washington Post
نویسنده: Kevin Sieff
برگردان: حمید مهدوی
اعتماد به‌نفس سربازان افغانی که درگیر جنگ با طالبان‌اند، به توانایی‌های‌شان در امر مبارزه با شورش‌گری بیش‌تر شده است. اما برای کسانی که در خط مقدم حضور دارند، پرسشی وجود دارد که بر پیشرفت‌های این ارتش جوان سایه افگنده است.
اگر ایالات متحده‌ی آمریکا، همراه با کمک‌های مالی‌اش‌ از افغانستان ناپدید شو‌د‌، چه خواهد شد؟ با امتناع آقای کرزی از امضای موافقت‌نامه‌ی دوجانبه‌ی امنیتی با ایالات متحده‌ی امریکا که به نیروهای این کشور اجازه می‌دهد تا بعد از سال 2014 در افغانستان حضور اندک داشته باشند، احتمال چنین برآیندی بیش‌تر شده است. اکنون صدای نیروهای افغانستان علیه آقای کرزی بلندتر می‌شود و با پذیرش خطر بزرگ شخصی از او تقاضا می‌کنند‌ تا این موافقت‌نامه را به امضا برساند.
سرهنگ محمد دوست، یک فرمانده در ولایت زابل در مصاحبه‌اش گفت: «اگر جامعه‌ی جهانی افغانستان را تر ک کنند، شکی نیست که آن‌ها میدان را به طالبان خواهند باخت. در حال حاضر این برای هر سرباز بزرگ‌ترین نگرانی است». طی هفته‌های اخیر‌ سربازان با وجودی که از سوی دولت صلاحیت صحبت در این مورد را نداشته‌اند، طی مصاحبه‌ها با تلویزیون‌ها و روزنامه‌های محلی نگرانی‌های‌شان در این مورد ابراز کرده‌اند. این کار برای برخی از آن‌ها سنگین تمام شده است.
جنرال مومند کتوازی‌ ماه گذشته در مصاحبه‌اش با تلویزیون طلوع گفت: «همان‌طوری که همه خواهان امضای این موافقت‌نامه‌اند، ما نیز خواهان امضای آن هستیم». چند روز بعد مقام‌ها در وزارت دفاع به کتوازی گفتند که دیگر به خود زحمت آمدن به وظیفه را ندهد، اما او رسما از وظیفه‌اش برکنار نشده است. آقای کتوازی گفت: « این یک درد‌سر بزرگ است».
در چند سال گذشته‌ انتقاد صریح از حکومت افغانستان برای افسران ارتش افغانستان، کار غیر‌معمول بوده است. اما با وجود به دردسر افتادن کتوازی، سایر سربازان به صحبت‌های‌شان در این مورد ادامه داده‌اند. کاپیتان عبدالظاهر‌ در مصاحبه‌اش در ولایت زابل گفت: «اگر آمریکایی‌ها افغانستان را ترک کنند، افغانستان گوسفند‌ تنهایی در بیابان خواهد بود که گرگان آن را خواهند خورد». گروه‌بان وحید وفا‌ با اشاره به این موافقت‌نامه گفت: «بدون موافقت‌نامه‌ی دوجانبه‌ی امنیتی، سلاح ما قطع خواهد شد و ما به قربانیان طالبان تبدیل خواهیم شد».
نظر به گفته‌های مقام‌های ایالات متحده‌ی امریکا و افغانستان، افسران نظامی این‌گونه پیام‌ها را بر‌اساس سلسله مراتب به مقام‌های فوق، حتا به بسم‌الله محمدی که ماه گذشته طی دیداری با فرماندهان ارشد افغانستان در مورد موافقت‌نامه‌ی دوجانبه‌ی امنیتی گفت‌وگو کرد، انتقال داده‌اند. آقای محمد‌ی از اظهار نظر در مورد این گزارش خود‌داری کرد.
پولی برای پرداخت معاش وجود ندارد
ایالات متحده‌ی امریکا در زمینه‌ی ایجاد نیروهای امنیتی 352 هزار نفری افغانستان در طول یک دهه‌ی گذشته بیش از 50 میلیارد دالر هزینه کرده است. مقام‌های آمریکایی گفته‌اند که اگر موافقت‌نامه‌ی دوجانبه‌ی امنیتی میان افغانستان و ایالات متحده‌ی امریکا به امضا نرسد، آن‌ها حتا قادر به حفظ گروه کوچکی از مشاوران نظامی خود در افغانستان نخواهند بود. اما شاید مهم‌تر این باشد که نبود موافقت‌نامه‌ی دوجانبه‌ی امنیتی میان افغانستان و ایالات متحده‌ی امریکا‌ این کشور را از کمک‌های مالی به نیروهای امنیتی افغانستان باز خواهد داشت. حفظ این تعداد نیرو، سالانه 4 میلیارد دالر هزینه خواهد داشت.
در‌آمد حکومت افغانستان در سال 2013 به 1.7 میلیارد دالر رسیده بود و برای تمویل نهادهای عمومی هنوز به‌شدت به کمک‌های خارجی وابسته است. مقام‌های ارتش ایالات متحده‌ی امریکا پیش‌بینی می‌کنند که حکومت افغانستان در سال‌های آینده صرف دوازده درصد هزینه‌ی سالانه‌ی نیروهای امنیتی این کشور را پرداخت خواهد توانست.
سربازان افغانستان از منابعی یاد می‌کنند که در صورت عزیمت نیروهای امریکایی از افغانستان و نبود نیروی کوچک این کشور بعد از ترک آن‌ها در افغانستان، آن‌ها را از دست خواهند داد: در میان دیگر حمایت‌ها، حمایت هواپیماهای جت و هلی‌کوپترهای آمریکایی، کمک‌های لوجیستیکی و آموزش توپ‌خانه‌ها قرار دارند. اما فقدان کمک‌های مالی، مشکل مهیب‌تر دیگری ایجاد خواهد کرد.
کاپیتان محمد نبی‌ گفت: «اگر کسی معاش‌های ما را نپردازد، طالبان با کمک‌های پاکستان قوی‌تر خواهند شد». او مانند اکثریت مردم افغانستان باور دار‌د که حکومت پاکستان شورش‌گری در افغانستان را تمویل کرده یا حد‌اقل حمایت می‌کند. اما پاکستان این ادعاها را رد می‌کند.
گفت‌وگوهای مداوم
موافقت‌نامه‌ی دوجانبه‌ی امنیتی میان افغانستان و ایالات متحده‌ی امریکا به موضوع دایمی گفت‌وگوها میان سربازان تبدیل شده است، چه زمانی که در پایگاه‌اند و چه زمانی که در مأموریت‌ها قرار دارند. در یکی از مأموریت‌های چند روزه در ولایت زابل، سربازان هر شب دور تلویزیون جمع می‌شدند و به اخبار در مورد موافقت‌‌نامه‌ میان افغانستان و ایالات متحده‌ی امریکا گوش فرا می‌دادند.
مقام‌های آمریکایی می‌گویند که به لحاظ تیوریکی امکان تخصیص بودجه به نیروهای امنیتی افغانستان از سوی کانگرس این کشور وجود دارد، حتا اگر موافقت‌نامه‌ی دوجانبه‌ی امنیتی میان افغانستان و ایالات متحده‌ی امریکا به امضا نرسد. اما بدون حضور نیروهای امریکایی در افغانستان، نظارت بر چگونگی مصرف این پول‌ها اگر ناممکن نباشد، مشکل خواهد بود.
ایالات متحده‌ی امریکا و سازمان پیمان اتلانتیک شمالی (ناتو) از دیر مدت بدین‌سو حضور 12 هزار نیروی‌شان بعد از سال 2014 و به منظور تداوم مشوره‌دهی به ‌نیروهای امنیتی افغانستان و انجام عملیات ضد‌دهشت‌افگنی، پیش‌بینی کرده‌اند.
نیروهای ائتلاف اکنون با درک این‌که برنامه‌ها برای حضور این تعداد نیرو در افغانستان با شکست مواجه خواهند شد، به برخی از برنامه‌های آموزشی‌شان سرعت بیش‌تری داده‌اند. به گونه‌ی مثال، برنامه‌ی مشورتی نیروهای ائتلاف با نیروهای هوایی افغانستان قرار بود تا سال 2017 دوام کند، اما نظر به گفته‌های دیوید کوپر، از نیروهای هوایی سلطنتی بریتانیا و مدیر حمایت هوایی نیروهای ائتلاف به رهبری ناتو، در مورد این مأموریت تجدید نظر شده و تا اواخر سال جاری میلادی تکمیل خواهد شد.
مقام‌های ارتش ایالات متحده‌ی امریکا‌ مانند افسران ارتش افغانستان تصدیق می‌کنند که در صورت خروج کامل نیروهای امریکایی از افغانستان، نیروهای امنیتی افغانستان حلق‌آویز خواهند شد. دیوید لاپان، یکی از سخن‌گویان نیروهای بین‌المللی کمک به امنیت (آیساف) به رهبری آمریکا گفت: «ما در زمینه‌ی ساختن نیروهای امنیتی افغانستان سخت کار کرده‌ایم و به آن‌ها این توانایی را دادده‌ایم که در صورت بحرانی شدن اوضاع در آینده، از خود محافظت کنند». وی در ادامه گفت: «ما هنوز ضرورت داریم تا سیستم‌ها، فرآیندها و نهادهایی که برای حفظ اردوی ملی و نیروهای پولیس ضرورت‌اند‌ را تکمیل کنیم. ما ضرورت داریم تا کمبودها در رهبری و آموزش و برخی از توانایی‌ها، مانند حمل‌و‌نقل هوایی، استخبارات، پزشکی و لوجستیک را هدف قرار داه و در این زمینه‌ها کار کنیم».