روند ثبت نام رأیدهندگان وارد چهارمین روز خود شده است، اما تاکنون بسیاری از این مراکز خلوت بوده و با استقبال مردم آنگونه که باید، روبهرو نشده است. گلالی اکبری سناتور ولایت بدخشان دیروز در مجلس سنا گفت که در روز اول ثبت نام رأیدهندگان در ولایت بلخ، صرفاً پنج مرد و سه زن شرکت کرده بودند. کمیسیون مستقل انتخابات گفته که شمار کسانی که در مراکز این کمیسیون ثبت نام کردهاند، از مرز 12هزار نفر گذشته است. هرچند رقم دقیق کسانی که واجد شرایط رأی دادناند مشخص نیست، اما در سالهای گذشته بر اساس ارزیابیهای نهچندان دقیق بیش از 15 میلیون کارت هویت انتخاباتی توزیع شده بود که به موجب آن مردم میتوانستند در انتخابات شرکت کنند. با توجه به اینکه اکنون روند ثبت نام در شهرها شروع شده و از سویی مردم در شهرها از امنیت و امکانات بیشتری برای شرکت در انتخابات برخوردارند، استقبال اندک از این روند، نگرانکننده است.
عدم شرکت وسیع مردم در روند ثبت نام میتواند دلایل متفاوتی داشته باشد. مراکز برخی ولایات به صورت مستقیم یا غیر مستقیم آماج تهدید طالبان است این مسأله میتواند برای باشندگان این ولایات یک مانع به حساب آید. طالبان در پاسخ به خواست کمیسیون انتخابات مبنی بر همکاری این گروه در روند انتخابات، با آن مخالفت کردهاند. طبیعی است که مخالفت این گروه برای کسانی که مثلاً در ارزگان یا غزنی و هلمند زندگی میکنند، هشدار دهنده است و آنها به سادگی نمیتوانند برای ثبت نام در رأیگیری شرکت ورزند. به همین دلیل به نظر میرسد این پیشنهاد مجلس سنا که دیروز مطرح شد، میتواند برای جلوگیری از خطراتی که مردم را تهدید میکند، مؤثر واقع شود: تذکرهی تابعیت شهروندان نشانی نشود. این کار هرچند میتواند شفافیت انتخابات را زیر سوال ببرد، اما از جهتی دیگر کمک بزرگی به شهروندان میکند تا از خطرات احتمالی که طالبان ممکن است خلق کنند، مصئون بمانند. در عوض کمیسیون انتخابات در همکاری با ادارهی ثبت احوال نفوس میتواند تمهید دیگری برای تأمین حداکثری شفافیت در انتخابات بسنجد، به گونهیی که نمبر تذکره و مشخصات آن در یک بانک اطلاعاتی ثبت شود تا در زمان شمارش آرا، این شمارهها مرور شوند و آرای پاک از ناپاک به سادگی قابل تفکیک باشد.
مسألهی دیگر، ضعف آشکار کمیسیون انتخابات در آگاهیدهی از روند ثبت نام رأیدهندگان است. بسیاری از شهروندان تا هنوز از تغییر روش شرکت در انتخابات اطلاع روشنی ندارند. کمیسیون انتخابات میتواند با ساخت یک بستهی تبلیغاتی به زبان ساده و روشن روشن شرکت در انتخابات را از ابتدا تا انتها برای مردم از طریق رسانهها توضیح بدهد. از طرفی دیگر پس از چهار سال کشمکش و چانهزنی و تأخیرهای پی هم در شروع روند انتخابات، مهم بود که این بار و در هنگام شروع عملی ثبت نام رأیدهندگان کمیسیون مستقل انتخابات برای مردم برنامهی ویژهیی برگزار میکرد و از طریق رسانهها از مردم میخواست که به صورت وسیع در این روند شرکت کنند. حتا رییسجمهور غنی به این مناسبت از صدور بیانیهی رسمی و مستقیم برای مردم خودداری کرد. این مسایل به ظاهر کماهمیت در عمل به کمعلاقگی مردم برای شرکت در روند انتخابات دامن زده و آن را بیشتر کرده است.
اکنون به نظر میرسد که اگر وضعیت به همین ترتیب ادامه یابد، از یک جهت انتخابات با حضور کمرنگ مردم برگزار خواهد شد و از جهتی دیگر فرصت برای خلق نزاع دیگر به دلیل خلائی که جای خالی مردم در این روند به وجود میآورد، فراهم میآید. دولت افغانستان بر اساس مشارکت سیاسی مردم از طریق انتخابات، توجیه میشود و آنچه که هنوز آن را اعتبار میدهد، همین نکته است. از این رو، برای جلوگیری از مخدوش شدن اعتبار نظم سیاسی پساطالبان نیز لازم است همه، خاصه رهبری دولت و نهادهای دولتی در تشویق مردم برای شرکت در روند انتخابات و ارائهی اطمینان و خلق اعتماد برای مردم تلاش ورزند.
چهچیزی مانع شرکت مردم در روند ثبت نام میشود؟
با دیگران به اشتراک بگذارید
