آمریکا، چشم‌انداز خروج از افغانستان و تشدید عملیات علیه ستیزه‌جویان حقانی

منبع: Reuters
نویسندگان: Missy Ryan and Phil Stewart
برگردان: حمید مهدوی
نظر به گفته‌های چندین مقام ایالات متحده‌ی امریکا، این کشور در سلسله‌ی تلاش‌ها به منظور وارد کردن ضربه‌ی ماندگار بر ستیزه‌جویان در افغانستان قبل از عزیمت نیروهای جنگی خارجی در سال جاری از این کشور، حملاتش بر ستیزه‌جویان مرتبط به شبکه‌ی حقانی را تشدید کرده است.
با چرخیدن عقربه‌های ساعت و نزدیک شدن آن به موعد پایان مأموریت نظامی سازمان پیمان اتلانتیک شمالی در افغانستان (در ماه د‌سامبر سال جاری میلادی)، پرسش‌ها در مورد اقدام پاکستان علیه گروهی که ایالات متحده‌ی امریکا باور دارد به شکل محرمانه توسط استخبارات پاکستان حمایت می‌شود، هم‌چنان پابرجاست.
نظر به گفته‌های مقام‌هایی که از موضوع آگاهی دارند، حکومت اوباما واحد ویژه‌ای را در کابل ایجاد کرده است تا تلاش‌ها علیه گروه‌های ستیزه‌جو را هم‌آهنگ کند. این واحد به عنوان بخشی از استراتژی جدیدی که چندین نهاد حکومتی شامل آن است، سال گذشته ایجاد شده بود.
مقام‌ها می‌گویند، این واحد که یک سرهنگ در رأس آن قرار دارد، نیروهای ویژه، نیروهای عادی، مأموران استخباراتی و برخی از ملکی‌ها را کنار هم می‌آورد تا هدف قرار دادن اعضای شبکه‌ی حقانی را آسان‌تر ساخته و تمرکز روی این گروه را بیش‌تر سازد.
یک مقام وزارت دفاع ایالات متحده‌ی امریکا که نخواست شناخته شود، گفت: «همه‌چیز در کنار هم قرار می‌گیرند تا یک رویکرد جامع‌تر (علیه شبکه‌ی حقانی) به وجود آید. پس توجه به آن خیلی زیاد است و در حال حاضر انرژی زیادی پشت آن قرار دارد».
اما فورا مشخص نشد که آیا تشدید تمرکز روی شبکه‌ی حقانی حملات بیش‌تر بر‌این گروه از سوی ارتش ایالات متحده‌ی امریکا و سازمان اطلاعات مرکزی امریکا (که حملات هواپیماهای بدون سرنشین بر مناطق قبایلی پاکستان را راه‌اندازی می‌کند) در پی خواهد داشت یا خیر.
اما باید دیده شود که در لحظات پایانی مأموریت نظامی ناتو در افغانستان، ایالات متحده‌ی امریکا تا چه حد می‌تواند بر پیکر شبکه‌ی حقانی ضربه وارد کند، شبکه‌ای که انعطاف‌پذیری و ارتجاعی بودنش را ثابت کرده و از مناطق قبایلی پاکستان در امتداد مرز این کشور با افغانستان، به‌شمول وزیرستان شمالی، به عنوان پناهگاه استفاده می‌کند.
حملات بی‌شرمانه
کاخ سفید روز سه‌شنبه اعلان کرد که رییس جمهور اوباما به دنبال خود‌داری رییس جمهور کرزی از امضای موافقت‌نامه‌ی دوجانبه‌ی امنیتی، به وزارت دفاع این کشور دستور داده است تا برای خروج کامل احتمالی نیروهای این کشور از افغانستان آماده شود.
باورها بر‌این‌اند که شبکه‌ی حقانی که داعیه‌ی اطاعت از ملا عمر، رهبر طالبان را دارد، در برخی از بی‌شرمانه‌ترین حملات در جنگ افغانستان دست داشته است. این حملات، حمله بر رستوارنتی که با مهمانان خارجی‌اش مشهور است، بمب‌گذاری خونین در سفارت هند در کابل، حمله‌ای بر سفارت آمریکا در کابل در سال 2011 و چندین تلاش گسترده برای بمب‌گذاری موترها را شامل می‌شوند.
هم‌چنین گمان می‌شود که این گروه، بووی برگدال، تنها سرباز معروف ایالات متحده‌ی امریکا که در جنگ افغانستان مفقود شده است‌ را نیز در اختیار دارند. برخی از قانون‌گذاران ایالات متحده شکایت کرده‌اند که حکومت اوباما پس از تعیین آن به عنوان یک «سازمان تروریستی خارجی» در ماه سپتامبر سال 2012‌ به سرکوب این گروه آغاز کرده است.
این قانون‌گذاران می‌گویند که به گونه‌ی مثال، مشخص نیست که واشنگتن بر اسلام‌آباد چه فشارهای دیپلماتیک را وارد کرده است تا افراد مرتبط با این گروه را دستگیر کند. در ماه جاری‌ وزارت خزانه‌داری ایالات متحده‌ی امریکا‌ دارایی چند ستیزه‌جوی مظنون به ارتباط با شبکه‌ی حقانی‌ را در آمریکا منجمد ساخت. این اقدام اولین حرکت مهم غیر‌نظامی حکومت اوباما علیه این گروه‌ پس از تعیین آن به عنوان یک سازمان تروریستی خارجی در سال 2012 دانسته می‌شود.
وزارت دفاع ایالات متحده‌ی آمریکا سال‌ها به این گروه که بیش از تمام ستیزه‌جویان دیگر خارجی‌ها را در افغانستان هدف قرار داده است، به عنوان یک تهدید حاد برای سربازانش نگریسته است. نظر به گفته‌های منابعی که از قضیه آگاه‌اند، جنرال جو دانفورد، جنرال آمریکایی‌ای که فرماندهی نیروهای ایالات متحده‌ی آمریکا و نیروهای ائتلاف در افغانستان را برعهده دارد، در ماه نوامبر گذشته و در یک نامه‌ی خصوصی به چاک هیگل، وزیر دفاع ایالات متحده‌ی امریکا در مورد وضع کنونی تلاش‌های آمریکا علیه این گروه نوشت. این منابع گفتند که دانفورد در دیدار اخیرش از واشنگتن به مقام‌های ارشد کاخ سفید گفته است که این گروه از اولویت‌های اصلی او بوده است.
نهاد فراگیر و خطرناک
جنرال جان آلن، جنرال بازنشسته‌ی آمریکایی که بین سال‌های 2011 تا 2013 فرماندهی نیروهای امریکایی و ناتو در افغانستان را برعهده داشت، گفت که در خواست تعیین شبکه‌ی حقانی به عنوان یک گروه تروریستی در بهار سال 2012 را او مطرح کرد، به دلیل این که تلاش‌های نظامی به تنهایی کافی نبود. وی در مصاحبه اش گفت: «دلیل من برای این کار این بود که این گروه یک نهاد فراگیر و خطرناک است». وی در ادامه‌ی سخنانش گفت: «من می‌خواستم با یک روش خیلی محتمل آن در داخل کشور تحت فشار قرار دهم، اما من می‌خواستم آن‌ها این کار را در یک سطح استراتژیک احساس کنند. می‌خواستم که با حمله بر منابع تمویل و دارایی آن، تمام سیستم عصبی شبکه‌ی حقانی را تحت فشار قرار دهم».
اما برخی از مقام‌های افغان و ایالات متحده‌ی امریکا در مورد این که ایالات متحده بتواند گروه‌های ستیزه‌جوی مانند شبکه حقانی را به شکل جدی تضعیف کند، تردید دارند، مگر این که پاکستان آن‌ها از داخل سرکوب کرده یا مرزهایش را بهتر کنترول کند.
ستیفن تاونزیند، جنرال ارشدی که فرماندهی نیروهای امریکایی و ناتو را در مناطق شرقی افغانستان برعهده دارد، می‌گوید: «تا زمانی که پاکستانی‌ها در مورد این پناهگاه‌های امن کاری انجام ندهد، این یک چالش خواهد بود. ملیشه‌ها می‌توانند سربازگیری کنند، آموزش ببیند، تجهیز شوند و برای حملات در پاکستان آماده شوند».
تاونزیند از مجموعه‌ی ستیزه‌جویانی که از مرزهای افغانستان با پاکستان می‌گذرد، سخن می‌گفت، نه تنها از شبکه‌ی حقانی. روز سه‌شنبه‌ ارتش پاکستان حملات هوایی جدیدی را بر پناه‌گاه‌های ملیشه‌ها در وزیرستان شمالی راه‌اندازی کرد که در نتیجه‌ی آن حد‌اقل 30 نفر کشته شدند.
از زمانی که تلاش‌ها برای کشاندن طالبان به گفت‌وگوهای صلح در ماه جاری درهم شکسته است، جت‌های جنگی پاکستان اهدافی را در این منطقه کوبیده است. مایک مولن، افسر ارشد پیشین ارتش ایالات متحده‌ی امریکا در سال 2011 به قانون‌گذاران آمریکایی گفت که شبکه‌ی حقانی «بازوی واقعی» سازمان استخبارات پاکستان (آی.اس.آی) است، سازمانی که به عقیده‌ی برخی از مقام‌های آمریکایی به دنبال تقویت طالبان و هم متحدانش است تا مطمئن شود که نفوذ دشمن بزرگش (هند) در افغانستان بیش‌تر نمی‌شود. پاکستان این اتهامات را رد می‌کند.
این گروه که توسط جلال‌الدین حقانی، یکی از رهبران مجاهدین‌ در دهه‌ی 1980 تأسیس شد، با درجات مختلف حمایت‌های پاکستان، عربستان سعودی و پالیسی‌سازان امریکایی علیه اشغال افغانستان توسط شوروی جنگید. نظر به کاپی نامه‌ای که در اختیار رویترز قرار گرفته است، شش عضو کانگرس آمریکا در ماه نوامبر نامه‌ای را به باراک اوباما فرستاد و در این نامه از آقای اوباما خواسته‌اند تا علیه شبکه‌ی حقانی تلاش‌های بیش‌تری به خرچ دهد. مایک روگرز، رییس کمیته‌ی استخبارات مجلس در اظهاراتی به رویترز گفت: «زمان آن گذشته است که حکومت به تهدید حملات مرگ‌بار شبکه‌ی حقانی به شکل جامع رسیدگی کند».