اعلام نتایج ابتدایی انتخابات ریاست‌جمهوری با واکنش‌های جدی دسته‌های انتخاباتی مواجه شد و شماری از دسته‌ها آن را غیر قابل قبول خواندند. «ثبات ‌و همگرایی»، «صلح و عدالت اسلامی»، «امنیت و عدالت» و چند دسته‌ی دیگر انتخاباتی گفتند که نتیجه ابتدایی را قبول ندارند، زیرا کمیسیون انتخابات آرای تقلبی و جنجالی را جدا نکرده است.

دسته‌بندی کمیسیون رسیدگی به شکایات انتخاباتی از شکایات ثبت‌شده علیه نتایج ابتدایی انتخابات ریاست‌جمهوری نشان می‌دهد که از مجموع ۱۶ هزار و ۵۰۰ شکایت ثبت‌شده از سوی تکت‌های انتخاباتی، ۱۲ هزار و ۱۹۶ شکایت آن از سوی کمیسیون شکایات انتخاباتی معتبر شناخته شده و چهار هزار و ۳۰۴ شکایت بی‌اعتبار دانسته شده است.

براساس فورم دسته‌بندی شکایات علیه نتایج انتخاباتی که نسخه‌ای از آن به‌دست اطلاعات روز رسیده، از مجموع سه‌هزار و ۷۶۱ مورد شکایتی که از سوی تکت انتخاباتی «دولت‌ساز» به رهبری محمداشرف غنی در کمیسیون شکایت‌های انتخابات افغانستان ثبت شده، این کمیسیون دو هزار و ۸۶۰ مورد آن را معتبر شناخته و ۹۰۱ مورد آن را بی‌اعتبار دانسته است.

از حدود هشت‌هزار مورد شکایت که از سوی تکت انتخاباتی «ثبات و همگرایی» به رهبری عبدالله عبدالله ثبت شده بود، کمیسیون رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی چهار هزار و ۳۵۱ مورد آن را معتبر شناخته و بیش از سه هزار و ۵۰۰ مورد دیگر را بی‌اعتبار دانسته است.

از مجموع چهارهزار و ۴۰۰ مورد شکایت که از سوی دسته‌ی انتخاباتی «صلح و عدالت اسلامی»، به رهبری گلبدین حکمتیار ثبت شده بود، کمیسیون رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی دو هزار و ۴۵۸ مورد آن را معتبر شناخته و حدود دو هزار آن را بی‌اعتبار شناخته است.

از ۱۵ مورد شکایت که از سوی دسته‌ی انتخاباتی «امنیت و عدالت» به رهبری رحمت‌الله نبیل ثبت شده بود، کمیسیون رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی تنها یک مورد آن را معتبر شناخته است.

همچنان ۱۲ هزار و ۱۹۶ شکایت که کمیسیون رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی آن را معتبر دانسته، به ۱۵ بخش دسته‌بندی شده است: پنج هزار و ۲۸۶ شکایت در مورد تفاوت آرای بیومتریک با فورم نتایج است. ۱۱۹ شکایت در مورد افزایش آرا به نفع نامزد، ۵۳۳ شکایت مربوط به کاهش آرا به ضرر نامزد، چهار شکایت مربوط به شمارش آرای یک نامزد به نامزد دیگر، ۲۵۰ شکایت مربوط به استفاده رای قبل از وقت رسمی، ۲۹۱ شکایت مربوط به استفاده رای بعد از وقت رسمی، ۶۴۴ شکایت مربوط به آرای بدون بیومتریک، دو هزار ۹۱ شکایت مربوط به ابطال بدون دلیل محل رای‌دهی، یک شکایت مربوط به مفقود شدن فورم نتایج، دو شکایت مربوط به تغییر در فورم نتایج بعد از بازشماری آرا، یک هزار و ۷۹ شکایت مربوط به آرای مشکوک، ۲۹ شکایت مربوط به دستگاه‌های بیومتریک است. ۸۷۵ شکایت غیرموجه دانسته شده، چهار شکایت مربوط به جانبداری کارمندان کمیسیون در پروسه بازشماری است و دو شکایت مربوط به سایر موارد است.

همچنان این کمیسیون شکایت‌ها را براساس اولویت به چهار بخش دسته‌بندی کرده است که بخش (الف) شامل شش‌هزار و ۷۷۰ شکایت، بخش (ب) شامل ۸۶۰ شکایت، بخش (ج) شامل یک‌هزار و ۹۸۰ شکایت و بخش (د) شامل ۶۴ شکایت است.

از مجموع شکایت‌های که معتبر شناخته شده، یک هزار و ۲۱۹ مورد آن شامل تخطی‌های انتخاباتی، دو هزار ۶۵۱ مورد آن شامل تخلفات انتخاباتی و دو هزار و ۹۷۷ مورد آن شامل جرایم انتخاباتی می‌شود. همچنان ۲۶۹ مورد شکایت شامل تخطی، تخلف و جرایم انتخاباتی نمی‌شود. ۴۷ مورد شامل عدم اعتباردهی آرا از طرف کمیسیون انتخابات و پنج مورد دیگر شامل مداخله زورمندان می‌شود.

معلومات کمیسیون رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی نشان می‌دهد که در ولایت‌های ننگرهار، کابل، قندهار، پکتیا به ترتیب بیش‌ترین شکایت ثبت شده است. در این ولایت‌ها بیش‌ترین شکایات مربوط به تفاوت آرای بیومتریک با فورم نتایج است. در مقابل در ولایت‌های هلمند، دایکندی، غور، خوست و پکتیکا هیچ شکایتی ثبت نشده است.

نتایج ابتدایی انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۸

اعلام نتایج ابتدایی انتخابات ریاست‌جمهوری با واکنش‌های جدی دسته‌های انتخاباتی مواجه شد و شماری از دسته‌ها آن را غیر قابل قبول خواندند. «ثبات ‌و همگرایی»، «صلح و عدالت اسلامی»، «امنیت و عدالت» و چند دسته‌ی دیگر انتخاباتی گفتند که نتیجه ابتدایی را قبول ندارند، زیرا کمیسیون انتخابات آرای تقلبی و جنجالی را جدا نکرده است. این دسته‌های انتخاباتی اکنون چشم به کمیسیون شکایات انتخاباتی دوخته‌اند تا به شکایات آنان به‌صورت بی‌طرفانه رسیدگی کند.

به تاریخ پنجم جدی کمیسیون رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی اعلام کرد که کار رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی مربوط به نتایج ابتدایی انتخابات در دفاتر ولایتی این کمیسیون آغاز شده است. اکنون تنها پنج روز برای بررسی شکایات باقی مانده است.

مطابق بند ۳ ماده ۹۱ قانون انتخابات، کمیسیون‌های ولایتی شکایات انتخاباتی مکلف‌اند در مدت ۱۵ روز کاری پس از ختم زمان ثبت شکایات و اعتراضات، نتایج بررسی‌های خود را نهایی و منتشر کنند. هرگاه شکایت و یا اعتراض مستند نباشد، از سوی کمیسیون شکایات مسترد خواهد شد.

پس از ۱۵ روز دفترهای ولایتی کمیسیون شکایات انتخاباتی تصامیم خود در مورد شکایات را با طرفین قضایا شریک می‌کنند و در صورتی که شاکی و معترض به این تصامیم قناعت نداشته باشند، می‌توانند در مطابقت با قانون استیناف‌خواهی کنند. مطابق قانون انتخابات، شکایات استینافی در مدت ۱۵ روز کاری در دفتر مرکزی کمیسیون شکایات انتخاباتی مورد رسیدگی قرار می‌گیرد.

نگرانی از تأخیر در کار کمیسیون رسیدگی به شکایت‌ها انتخاباتی

با توجه به حجم گسترده‌ی شکایات و تنش‌های سیاسی میان دسته‌های انتخاباتی و کمیسیون انتخابات، کمیسیون رسیدگی به شکایات انتخاباتی کار سختی در پیش دارد. کارهای مربوط به کمیسیون انتخابات تا اعلام نتایج ابتدایی با تأخیرهای پی‌درپی همراه بود، احتمال می‌رود که اعلام تصمیم کمیسیون رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی در مورد شکایات ثبت‌شده نیز با تأخیر مواجه شود.

نهادهای ناظر بر روند انتخابات و رییس دبیرخانه کمیسیون رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی قبلا به اطلاعات روز گفته بودند که با توجه به حجم شکایات، ممکن است کار کمیسیون رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی تا اعلام تصمیم در مورد این شکایات با تأخیر مواجه شود.

محمدیوسف رشید، رییس اجرایی فیفا یا موسسه انتخابات آزاد و عادلانه افغانستان به این باور است که از لحاظ کمی شکایات یک رقم درشت را تشکیل می‌دهد و رسیدگی به آن در یک فرصتی که در آن عدالت و شفافیت تأمین شود، کارهای میدانی انجام شود و یا صندوق‌ها دوباره باز شود، از لحاظ زمانی ممکن است انجام تمام این کارها برای کمیسیون شکایات مسیر نباشد. او به اطلاعات روز گفته بود اگر سطح اعتراض بر فیصله‌های دفترهای ولایتی کمیسیون شکایات بالا باشد، برای دفتر مرکزی این کمیسیون دشوار است که به اعتراض بر فیصله‌های دفترهای ولایتی رسیدگی کند.

زبیر حبیب‌زاده، سخن‌گوی تیفا یا بنیاد انتخابات شفاف افغانستان نیز معتقد است که کمیسیون شکایات انتخاباتی ممکن برای بررسی شکایات ثبت‌شده به‌صورت بی‌طرفانه با چالش زمانی روبه‌رو شود. علاوه‌براین فشارهای سیاسی که بر کمیسیون انتخابات حاکم شده بود، ممکن است در جریان بررسی شکایات بر کمیسیون شکایات نیز وضع شود. او به اطلاعات روز گفته بود: «این می‌تواند روند را بیش‌تر به درازا بکشد تا این‌ها نتوانند به تمامی موارد به‌صورت مستقلانه رسیدگی کنند.»

چمن‌شاه اعتمادی، رییس دبیرخانه کمیسیون شکایات انتخاباتی گفته بود که هرچند حجم شکایات زیاد است، اما عمدتا شکایات مشابه است و این امر کار تحلیل و بررسی را آسان می‌کند. به گفته‌ی او، کمیسیون شکایات تلاش می‌کند از نیروی موجود و ظرفیتی که دارد، «استفاده مطلوب» کرده و مشکلات را رفع کند.

رییس دبیرخانه کمیسیون شکایات انتخاباتی به اطلاعات روز گفته بود که احتمال دارد این کمیسیون در جمع‌بندی کارش با تأخیر روبه‌رو شود، چون رسیدگی کامل و جامع به شکایات زمان‌بر است و کمیسیون شکایات نمی‌تواند دقت را فدای سرعت کند.

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  
Notify of