روایت وحشت باید مهار شود

اطلاعات روز

صبحِ سه‌شنبه‌ی کابل با یک خبر امنیتی تکان‌دهنده شروع شد. فرماندهی پولیس کابل اعلام کرد که انفجار ماین در ناحیه‌ی هفتم شهر کابل جان پنج نفر به‌شمول چهار داکتر زندان مرکزی پل‌چرخی را گرفته است. به‌دنبال آن اداره تنظیم امور زندان‌های افغانستان اعلام کرد که موتر حامل نظیفه ابراهیمی، مدیر عمومی و سرپرست ریاست صحیه‌ی این اداره با ماین کنارجاده‌ای برخورد کرده است. همراه با خانم ابراهیمی، عبدالمتین، معاون صحیه‌ی فرماندهی مرکز آموزشی زندان‌ها، سونا داکتر مؤظف خدمتی از سوی وزارت صحت عامه در بخش اسکریننگ محل چک ویروس کرونا و عبدالنبی راننده‌ی مدیریت عمومی صحیه‌ی اداره‌ی تنظیم امور زندان‌ها نیز کشته شده‌اند.

از سوی دیگر کابل در روزهای اخیر به‌صورت همه‌روزه گواه انفجار بوده است. دو روز قبل در نتیجه‌ی یک انفجار و یک حمله‌ی انتحاری در این شهر یک نفر کشته و دو نفر زخمی شدند. یک روز قبل از آن، نیز کاروان موترهای خان‌محمد وردک، عضو مجلس نمایندگان نیز در ساحه‌ی «سپین‌کلی» حوزه‌ی پنجم امنیتی شهر کابل، هدف انفجار قرار گرفت.

جدا از کابل، روز دوشنبه رحمت‌الله نیکزاد، رییس اتحادیه خبرنگاران ولایت غزنی هنگامی که از خانه به سوی مسجد می‌رفت، از سوی افراد مسلح ترور شد. آقای نیکزاد پنجمین خبرنگاری بود که در کمتر از یک ماه اخیر کشته شده‌اند. پیشتر از آن در تاریخ ۲۰ قوس، ملالی میوند، گوینده‌ی تلویزیون خصوصی انعکاس در حمله‌ی افراد مسلح در شهر ننگرهار کشته شد. در ۲۲ عقرب الیاس داعی، خبرنگار محلی رادیو آزادی در ولایت هلمند نیز در یک انفجار کشته شد. قبل از آن، در تاریخ ۱۷ عقرب یماس سیاووش، مجری سابق تلویزیون خصوصی «طلوع نیوز» نیز در انفجاری در شهر کابل کشته شد.

زنجیره‌ای از این حملات هدفمند علیه غیرنظامیان، خبرنگاران و داکتران همزمان نگرانی‌ها و سوال‌های جدی را خلق کرده است. در ۱۷ قوس امسال نمایندگی‌های سیاسی کشورهای عضو اتحادیه‌ی اروپا، سازمان ناتو، استرالیا، امریکا، کانادا، ناروی و انگلستان با نشر اعلامیه‌ی مشترک حملات هدفمند و عمدی بر نمایندگان رسانه‌ها، جامعه مدنی، رهبران و گروه‌های مذهبی، مدافعان حقوق بشر، دانشجویان و غیرنظامیان در افغانستان را محکوم کرده و این حملات وحشیانه را حمله بر روند صلح خواندند.

سازمان گزارشگران بدون مرز، کمیته مصونیت خبرنگاران افغان و سازمان بین‌المللی حمایت از رسانه‌ها نیز اخیرا در اعلامیه‌ی مشترک گفته‌اند که «آزادی و توسعه‌ی رسانه‌ها، یکی از دستاوردهای بزرگ و مهم افغانستان در دو دهه‌ی پسین به‌شمار می‌رود. این دستاورد، متأسفانه با درنظرداشت مشکلات سیاسی-امنیتی کشور، شدیداً آسیب‌پذیر بوده و بیم آن می‌رود که با افزایش ناامنی‌ها و جنگ به باد فنا برود. علی‌رغم روحیه‌ی بلندی که خبرنگاران افغان برای پیشبرد کار خبرنگاری دارند، افزایش تهدیدات و آمار خشونت علیه خبرنگاران، فضای کار رسانه‌ای را در کشور با گذشت هر روز تنگ‌تر می‌سازد.»

حکومت افغانستان به دنبال هر رویداد اعلامیه‌ی مطبوعاتی منتشر کرده و حملات را محکوم کرده است. حکومت طالبان را عامل این حملات معرفی می‌کند و مدعی است که طالب تلاش دارد شکست خود را با انجام این حملات تلافی کند. برخلاف آن، طالبان در روزهای اخیر به دنبال هر رویداد اعلامیه صادر کرده و دست‌داشتن در این حملات را رد کرده‌اند.

مقام‌های حکومتی در مواردی از بازداشت تروریستان سخن زده‌اند، اما مدعی‌اند که هسته‌های ترور از سوی طالبان در کابل و دیگر شهرها بیشتر فعال شده است. امرالله صالح، معاون اول رییس‌جمهور در یادداشت جلسات شش‌ونیم دیروز خود نوشته است «تعبیر و تفسیر طالب از توافق با امریکا در دوحه این است که باید بیشتر بکشد تا بیشتر امتیاز بگیرد و این بار تاکتیک‌شان ساختن هسته‌های کوچک سه‌نفری و پنج‌نفری است. وقتی یک هسته از میان می‌رود هسته دومی و سوم را فعال می‌سازند.»

اما روشن است که حکومت افغانستان تاکنون در مهار حملات هدفمند علیه خبرنگاران و غیرنظامیان ناکام بوده است. جلسات شش‌ونیم که به رهبری معاون اول ریاست‌جمهوری برگزار می‌شود، تاکنون صرف به ارایه آمار تلفات و نکوهش حملات پرداخته و در مواردی گفته است که رویداد را بررسی می‌کنند اما در عمل تاکنون روشن نیست که بررسی‌های حکومت سرانجامش به کجا ختم می‌شود. در یک مورد خانواده‌ی یما سیاووش مدعی است که حکومت افغانستان پرونده‌ی قتل فرزندشان را جدی بررسی نمی‌کند. اعضای مجلس نمایندگان نیز سوالاتی در خصوص چگونگی حمله بر یما سیاووش و عدم همکاری مسئولان بانک مرکزی در روند تحقیق را مطرح کرده‌اند. در کنار این، هدف قراردادن خبرنگاران و داکتران و نمونه‌های دیگر حملات هدفمند که در روزهای اخیر شدت گرفته است، ترس و نگرانی جدی را خلق کرد است. بسیاری از خبرنگاران دیگر احساس امنیت ندارند.

با توجه به آنچه گفته شد، حکومت افغانستان باید هرچه جدی‌تر و بیشتر از پیش تلاش کند تا از وقوع چنین رویدادهایی جلوگیری کند. حکومت مکلف به حفاظت از جان غیرنظامیان است. خبرنگاران، داکتران و غیرنظامیان دیگر بی‌دفاع‌ترین مردمان این کشورند و در برابر حملات تروریستی آسیب‌پذیری بیشتر دارند. حکومت و گروه‌های دخیل در جنگ افغانستان براساس قوانین بین‌المللی مکلف به حفاظت از جان غیرنظامیان‌اند و بایستی به این مهم توجه داشته باشند.

از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت کنید

محدودیت‌های گسترده بر رسانه‌ها و فضای عمومی در افغانستان، دسترسی شهروندان به اطلاعات مستقل را محدود کرده است. در چنین شرایطی، «اطلاعات روز» متعهدانه و مستقل به کار خود ادامه می‌دهد تا حقیقت قربانی خاموشی و فراموشی نشود.

ما وابسته به هیچ قدرتی نیستیم و تنها برای مردم می‌نویسیم.

مأموریت ما افشای فساد، بازتاب صدای سرکوب‌شدگان، تقویت پاسخگویی صاحبان قدرت، و پشتیبانی از چشم‌اندازی است که در آن همه شهروندان افغانستان از حقوق و آزادی‌های برابر برخوردار باشند و در صلح زندگی کنند.

خبرنگاران ما در شرایط دشوار و گاه خطرناک فعالیت می‌کنند تا گزارش‌های دقیق، منصفانه و مبتنی بر واقعیت منتشر شود و روایت‌های مردم به حاشیه رانده نشود. تداوم این کار، به حمایت مخاطبان و حامیان مستقل وابسته است.

هر کمک، فارغ از میزان آن، به ادامه روزنامه‌نگاری مستقل کمک می‌کند. اگر امکان کمک مالی ندارید، همرسانی این درخواست و تشویق دیگران به حمایت نیز سهمی مهم در تقویت این مسیر دارد.

در کنار حقیقت بایستید
از اطلاعات روز حمایت کنید

برای حمایت اینجا کلیک کنید
با دیگران به‌‌ اشتراک بگذارید
1 دیدگاه