جنجالهای انتخاباتی پروسهی دموکراتیک انتخابات را به روند خستهکننده بدل کرده و اعتماد مردم به نخبگان سیاسیشان را بهشدت آسیب رسانده است. با گذشت بیش از چهارماه از زمان برگزاری انتخابات، هنوز نتیجهی این پروسه معلوم نشده و چشمانداز آن نیز نامعلوم است. دوامدار شدن بحران انتخاباتی افغانستان بر تمامی عرصههای زندگی مردم افغانستان تأثیرات منفی بهجا گذاشته است. مردمی که در روزهای شانزدهم حمل و بیست و چهارم جوزا با خرید انواع تهدیدها و تحمل سختیها و دشواریها برای تأمین ثبات و تقویت دموکراسی به پای صندوقهای رایدهی شتافتند و حماسههای ماندگار از مشارکت سیاسی در پروسهی انتخابات پدید آوردند، اکنون نه در سایهی ثبات و آرامش توأم با صلح نشستهاند، بلکه لحظههای خوف و خطر و تشویش و درد را سپری میکنند. نخبگان سیاسی کشور به میلیونها رایدهنده درد و تشویش را تحویل دادند و تصویر جدید و امیدوارکنندهی مردم افغانستان که در شانردهم حمل و بیست و چهارم جوزا در رسانههای جهان نقش بسته بود را تخریش کردند و اکنون از دموکراسی نوپا و جوان افغانستان تصویر مضحک تقلب و فریب را جاگزین کردهاند.
اکنون نگرانی و تشویش از آیندهی سیاسی کشور را در سیما و ذهن تک تک شهروندان افغانستان در هر نقطهی کشور بهخوبی میتوان دید و در متن جامعه با تمام وجود لمس کرد. نداهای بحرانآفرین، هشدارهای پیاپی از جنگ و تجزیه، حمایت از شایبهی تقلب و حکومت موازی، بردن کشور به سمت بحران و بیثباتی، رسواییهای پیاپی از افشاگری و دسیسههای تقلب کارانه که هر روز در این مسیر سبز میشود و انواع تهدیدها و هشدارهای دیگر که در این شب و روزها از سوی تیمهای انتخاباتی و جریانهای سیاسی کشور به گوش میرسند، مردم را در نگرانی و ترس شدیدی فروبرده است. هرچند که مردم افغانستان از جنگ و بیثباتی خسته شده و دیگر با تفنگ در برابر هم نمیایستند، اما فضای بیم و ترس و تهدیدهای پیاپی، فضای عمومی و ذهنی مردم افغانستان را آشفته ساخته است. دیگر مردم برای دیدن تجسم حماسههای شانزدهم حمل و بیست و چهارم جوزا لحظهشماری نمیکنند، بلکه همه فقط آرزو میکنند که هرچه زودتر غایلهی انتخاباتی خاتمه یافته و از فضای مسموم سیاسی کنونی رهایی یابند.
دوامدار شدن بحران انتخابات و ایجاد ترس و اضطراب از آیندهی کشور، سبب شده که بسیاری از سرمایهگذاران بزرگ از کار و فعالیت دست کشیده و بخشی از سرمایههای خود را از افغانستان خارج کنند. بازار املاک و تجهیزات از رونق افتاده و قیمت مواد اساسی و اولیه چند برابر بالا رفته است. شرکتهای کلان بینالمللی که قرار بود روی معادن افغانستان سرمایهگذاری کنند، فعلا تا حل بحران انتخابات و روشن شدن آیندهی سیاسی کشور فعالیتهای خود را به حالت تعلیق درآورده و سرمایهگذارانی که قرار بود در بخشهای دیگر سرمایهگذاری کنند، از طرحها و پروژههای خود دست شستهاند. میزان درآمدهای گمرکی کشور نسبت به ماههای گذشته بیست و پنج درصد کاهش یافته و این وضعیت بر اقتصاد کشور تأثیرات منفی گذاشته است.
پروژههای کلان توسعهای که از سوی کمککنندهها و انجوهای بینالمللی اجرا میشدند، متوقف شده یا اجراکنندگان اصلی آنها پروژهها را با کیفیت نازلتر به قراردادیهای افغانی سپردهاند. این امر حتا بر روال عادی امور ادارات دولتی نیز تأثیر کرده است. با تشدید تنشهای انتخاباتی، سطوح رهبری ادارات دولتی میان تیمهای انتخاباتی تقسیم شده و مقامها بهجای کار و برنامهریزی اصلیشان، وقتشان را صرف رقابتهای انتخاباتی و جدالهای سیاسی میان دو طرف مینمایند.
این وضعیت تنها در میان رهبران ادارات دولتی نیست، بلکه مأموران پایینرتبه و تمام بدنهی ادارات افغانستان متأثر از تنشهای انتخاباتی گردیده و این وضعیت دیوار ضخیم بیاعتمادی و بدبینی را میان همکاران در ادارات ایجاد کرده است. تداوم این وضعیت زیانبار است و مردم فقیر افغانستان را که از سختیهای فراوان رنج میبرند، در تنگنای بیشتری قرار میدهد. انتظار میرود که نخبگان سیاسی کشور به پیامدها و تأثیرات این کشمکشها توجه کرده رنجهای بیشتری بر رنج و درد مردم افغانستان نیفزایند.
