Getty Images

هزینه‌ی میلیارد دالری و زمین‌گیرشدن چرخ‌بال و هواپیماها؛ توان هوایی طالبان چقدر است؟

میلیاردها دالر در ساختار نیروهای هوایی در افغانستان هزینه شد و به شمار چرخ‌بال و هواپیماهای جنگی روزبه‌روز افزوده می‌شد، اما حکومت به رهبری اشرف غنی، زیر حملات طالبان و با پایان ساعت پرواز چرخ‌بال و هواپیماها، تاب نیاورد و سقوط کرد. این سقوط هیچ‌شدن تلاش برای ساخت نیروی هوایی قدرتمند پس از سه دهه جنگ در افغانستان بود.

حالا بخشی از تجهیزات نیروهای هوایی به دست طالبان افتاده است، اما برخی از خلبانان و مقام‌های سابق مدعی‌اند که طالبان ظرفیت لازم برای بهره‌گیری از تجهیزات هوایی امریکایی ندارند. آنان مدعی‌اند که شمار چرخ‌بال‌های فعال طالبان انگشت‌شمار و اغلب ساخت روسیه هستند، نه امریکا.

وزارت دفاع طالبان به روزنامه اطلاعات روز می‌گوید که واشنگتن با ترک افغانستان، بخش زیادی از چرخ‌بال و هواپیماهای نظامی را تخریب کرده است، اما تلاش برای ترمیم آن‌ها جریان دارد.

حکومت افغانستان با داشتن نیروهای هوایی آموزش‌دیده از سوی ناتو، در میدان‌های جنگ با طالبان از قدرت بلندتری برخوردار بود و بارها نیروهای هوایی مواضع طالبان و کاروان‌های‌شان را هدف قرار دادند.

شمار چرخ‌بال و هواپیماها؟

بربنیاد گزارش اداره بازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان، نیروهای هوایی تا ۹ ماه سرطان سال ۱۴۰۰ در مجموع ۲۲۹ فروند هواپیما و چرخ‌بال را در اختیار داشتند که از این میان، ۱۶۷ فروند در داخل خاک افغانستان و ۴۴ فروند باقی‌مانده در خارج از افغانستان جهت ترمیم ارسال شده بود و یا در آستانه تحویل قرار داشتند.

هواپیماها و چرخ‌‍بال‌های فعال در داخل افغانستان تا پیش از سقوط:

  • ۳۳ هواپیمای سی -۲۰۸/ ای‌سی – ۲۰۸
  • ۴۳ چرخ‌بال ام‌دی -۵۳۰
  • ۲۳ هواپیمای تهاجمی سبک اِی -۲۹
  • ۳۳ چرخ‌بال بلک‌هاک یو اچ – ۶۰
  • ۳ هواپیمای هرکولس سی-۱۳۰
  • ۳۳ چرخ‌بال می -۱۷

در گزارش سیگار آمده بود که در ماه جنوری ۲۰۲۱ به مقام‌های امریکایی هشدار داده شده بود که نیروهای هوایی پس از خروج امریکا، توانایی ادامه فعالیت را ندارند و فروپاشی این نیروها را هشدار داده بود.

بر بنیاد این گزارش، نیروهای هوایی افغان، قادر به فعال نگه‌داشتن هواپیماها بدون پیمان‌کاران امریکایی نمی‌باشند.

در این گزارش ذکر شده بود که واشنگتن بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۹ هشت‌ونیم میلیارد دالر را برای حمایت و توسعه نیروهای هوایی و واحدهای ویژه آن هزینه کرده است.

اما یک خلبان نیروی هوایی سابق، در صحبت با روزنامه اطلاعات روز، شمار چرخ‌بال و هواپیماهای نظامی افغانستان را تا پیش از سقوط حکومت به‌دست ‌طالبان ۱۶۰ فروند عنوان می‌کند.

وزارت دفاع طالبان می‌گوید که واشنگتن با ترک افغانستان، بخش زیادی از چرخ‌بال و هواپیماهای نظامی را تخریب کرده است.

غیر عملیاتی شدن هواپیماها

تصور می‌شود که با سقوط پی‌در‌پی قول‌اردوی افغانستان به استثنایی قول‌اردوی ۲۰۹ شاهین بیشتر هواپیماها و چرخ‌بال‌ها پیش از سقوط به کابل منتقل شده بود و تنها چند چرخ‌بال در این این پایگاه‌ها مانده بود.

بیشترین چرخ‌بال و هواپیماهای حکومت سابق در کابل قرار دارد و با استناد به گزارش الجزیره، بخش زیادی از این چرخ‌بال و هواپیماهای نظامی از سوی ایالات متحده امریکا پیش از خروج کامل از افغانستان در ۳۱ آگوست، غیر عملیاتی شد، تا طالبان استفاده کرده نتوانند.

اما به‌دلیل نبود نیروی متخصص و تجهیزات جانبی، امکان استفاده و فعال‌سازی از چرخ‌بال و هواپیماهای تهاجمی سبک ای -۲۹ سوپر توکانو برای طالبان دشوار و حتا غیر ممکن ساخته است.

جان کربی، سخنگوی وزارت دفاع امریکا خطاب به طالبان گفته بود که آنان می‌توانند به هواپیماها نگاهی بیندازند، اما قادر به پرواز درآوردن و و استفاده از تجهیزات آن نیستند: «ما بر خلع سلاح اصرار داشتیم و تمام تجهیزات موجود در میدان هوایی [کابل]، تمام هواپیماها و موترها را از کار انداختیم تا قابل استفاده نباشند.»

او تأکید کرده بود که تنها دو موتر آتش‌نشانی و لیف‌تراک‌ها [موترهای کوچکی که برای جا‌ به جایی و یا انتقال کالا استفاده می‌شود] در میدان هوایی کابل باقی گذاشته‌اند.

مولوی رحمت‌الله گلزار، رییس هوانوردی ملکی طالبان در مصاحبه به الجزیره گفته بود که نیروهای امریکایی پیش از ترک افغانستان، بیش از ۷۰ درصد از تجهیزات میدان هوایی کابل را تخریب کردند.

عنایت‌الله خوارزمی، سخنگوی وزارت دفاع طالبان به روزنامه اطلاعات روز می‌گوید که ایالات متحده امریکا خیلی از تجهیزات نیروهای هوایی را تخریب کرده است، اما تلاش برای ترمیم هواپیماها جریان دارد:«برنامه حکومت در راستای فعال‌سازی و قوی‌سازی نیروهای هوایی کاملا مشخص است که دوباره قوت‌هایی هوایی از اول‌ قوی‌تر، کاملا مستقل و آزاد بسازیم.»

او تأکید دارد که برخی از کادرها و خلبان‌های سابق هواپیماهای تخریب شده از سوی امریکایی‌ها را ترمیم کرده‌اند.

وزارت دفاع طالبان شمار چرخ‌‍بال‌ و هواپیماهای جنگی فعال و غیر فعال را مشخص نمی‌کند.

محاسبه قدرت

یکی از خلبانان پیشین حکومت به شرط افشا نشدن هویت‌اش به روزنامه اطلاعات روز می‌گوید که حداکثر طالبان ۱۵ خلبان برای چرخ‌بال‌های «می-۱۷» روسی و سه خلبانان «بلک‌هاک» امریکایی دارند:« خلبانانی که قادر به پرواز با چرخ‌بال‌های روسی هستند، نمی‌توانند که «بلک‌هاک» و «ام‌دی» و و هواپیماهای دیگر امریکایی را به پرواز در آورند: «طالبان فعالیت هوایی کرده نمی‌توانند و از تخنیک هواپیماهای امریکایی آشنایی ندارند. از چرخ‌بال‌های روسی هم بدون چک کردن، تا زمانی استفاده می‎‌کنند که از چرخه پرواز خارج شوند.»

این خلبان از امید کلان طالبان به چرخ‌بال‌های روسی برای فعال نگه‌داشتن نیروهای هوایی‌شان سخن می‌زند و در چندین مورد مانور نظامی توسط چرخ‌بال‌های می -۱۷ در هرات، قندهار و کابل انجام داده‌اند.

نقیب‌الله فایق، والی سابق فاریاب می‌گوید که به احتمال زیاد طالبان چند فروند چرخ‌بال‌های می-‌۱۷ در اختیار دارند و این چرخ‌بال‌ها رزمی نیست و تنها به یک پیکا مجهز می‌شود و تنها به درد مسافربری می‌خورد.

می-۱۷ چرخ‌بال باربری و نظامی ساخت روسیه است و ظرفیت حمل ۳۰ سرباز یا ۱۲ برانکارد [تخت سیار برای حمل زخمیان] یا ۴ تُن بار را دارا می‌باشد. حداکثر سرعت آن به ۲۵۰ کیلومتر بر ساعت و سرعت صعود آن به ۸ متر بر ثانیه می‌رسد.

نقیب‌الله فایق، والی پیشین فاریاب بارها هدف‌گیری دقیق و تلفات مرگ‌بار طالبان را توسط هواپیماهای تهاجمی سبک ای -۲۹ و چرخ‌بال ام‌دی -۵۳۰ بوده است: «هواپیمای ای -۲۹ از کابل تا فاریاب به یک ساعت و ۴۰ دقیقه می‌رسید و در زمان جنگ خیلی این هواپیماها موثر بود. خلبان‌ها مواضع طالبان را خوب می‌زدند. چرخ‌بال‌های ام‌دی هم هدف‌گیری خوبی داشتند و در بسیاری از جاها طالبان را زدند.»

این مقام پیشین حکومت معتقد است که طالبان هم اکنون چند فروند چرخ‌بال می‌۱۷ دارند و چرخ‌بال‌های بک‌هاک را یا امریکایی‌ها منتقل و یا غیر عملیاتی کرده‌اند: «طالبان چرخ‌بال‌های رزمی و ام‌دی را نیز در اختیار ندارند و خراب است.»

پایان ساعت پرواز

فاریاب یکی از ولایت‌های ناامن در شمال‌غرب افغانستان بود. نقیب‌الله فایق، در زمان مأموریت‌اش به‌عنوان والی این ولایت بارها شاهد استفاده از چرخ‌بال و هواپیماهای نظامی برای هدف قرار دادن طالبان بوده است.

او برای جلوگیری از حملات طالبان بارها از کابل و قول‌اردوی ۲۰۹ شاهین در بلخ تقاضای اعزام نیروی هوایی برای درهم شکستن صفوف طالبان می‌کرده است. او در گفت‌وگو با روزنامه اطلاعات روز می‌گوید که دست‌کم چرخ‌بال‌ و هواپیماهای نظامی سه چک/بررسی باید می‌شدند، تا اجازه پرواز پیدا می‌کردند.

او افزود پس از ۲۰ ساعت پرواز چرخ‌بال‌ها و هواپیماهای نظامی در کمپ نیروهای آلمانی در بلخ، پس از ۲۰۰ ساعت پرواز در میدان هوایی کابل توسط امریکایی‌ها و پس از حدود ۸۰۰ ساعت پرواز، این چرخ‌بال‌ها به هواپیماهای کلان یعنی سی -۱۳۰ بارگیری و به دبی جهت چک منتقل می‌شدند.

روزهای اخیر نظام جمهوریت در افغانستان، ساعت پرواز بسیاری از چرخ‌بال و هواپیماها پایان یافته بود و به همین خاطر نیروهای هوایی قادر به حمایت هوایی از نیروهای زمینی نبودند. این موضوع را نقیب‌الله فایق، والی سابق فاریاب نیز تأیید می‌کند: «در ولسوالی‌ها نیروها بند می‌ماندند و ما نمی‌توانیستم که چرخ‌بال‌ها را بالا کنیم. هواپیماها ساعت پروازشان تمام شده بود و اگر پرواز می‌کردند، سقوط می‌کردند.»

والی پیشین فاریاب می‌گوید که حکومت سابق قادر به چک چرخ‌بال‌ها به گونه‌ی مستقیم نبود و حالا که طالبان هیچ مهارتی ندارند و نخواهند توانست که از بخش زیادی از تجهیزات هوایی استفاده کنند: «با توجه به سه چک، طالبان نمی‌توانند که هواپیماها را به پرواز در آورند. طالبان هر جا هواپیما/ چرخ‌بال بالا می‌کنند، سقوط می‌کند. طالبان هیچ نوع امکانات حتا پس از ۲۰ ساعت پرواز ندارند، چه برسد به ۸۰۰ ساعت پرواز.»

او تصریح می‌کند که ایالات متحده امریکا و ناتو هیچ‌گاهی به پرسونل هوایی روش چک کردن چرخ‌بال‌ها را آموزش ندادند.

حکومت سابق افغانستان ۳۳ چرخ‌بال بلک‌هاک یو اچ – ۶۰ داشت

پایان پشتیانی هوایی و لوجیستکی

پس از سقوط برق‌آسای حکومت به‎‌دست طالبان، سمیع سادات، فرمانده پیشین نیروهای ویژه ارتش و قول‌اردوی ۲۱۵ میوند در جنوب افغانستان در یک مقاله در نیویارک تایمز مدعی شد که پس از امضای موافقت‌نامه ایالات متحده امریکا با طالبان در دوحه قطر، از دست دادن پشتیبانی هوایی و لوجیستکی جنگی امریکا، نیروهای ارتش افغانستان را زمین‌گیرد.

او نوشت: «بیشتر ۱۷ هزار نفر پیمان‌کار غربی که به تجهیزات ارتش افغانستان رسیدگی می‌کردند، تا ماه جولای از این کشور خارج شدند. این به این معنی بود که اگر برای جنگنده‌ای، چرخ‌بال بلک‌هاکی، هواپیمای حمل و نقلی، یا پهپادی نظارتی نقص فنی پیش می‌آمد، به طور کامل زمین‌گیر می‌شد و بلااستفاده می‌ماند. وقتی پشتیبانی هوایی از بین رفت و مهمات هم تمام شد، ارتش برتری خود در برابر طالبان را از دست داد.»

جنرال سه ستاره پیشین افغانستان مدعی شده بود که پیمان‌کاران نرم‌افزارهای تخصصی و سیستم تسلیحاتی را با خود برده بودند و باعث شد که سیستم دفاع موشکی چرخ‌بال‌ها به گونه‌ی فیزیکی از بین برود.

این بلندپایه‌ترین مقام‌ پیشین حکومت افغانستان است که در مورد چگونگی سقوط نیروهای ارتش به‌شمول نیروی هوایی صحبت کرده است.

نقیب‌الله فایق، والی سابق فاریاب می‌گوید که چرخ‌بال‌ها و جنگنده‌های امریکایی بر مواضع طالبان در پرواز بود و حتا مسافت خود را در زمین کم و زیاد می‌کرد، اما از انجام حملات هوایی خبری نبود: «در یک نمونه نیروهای هوایی امریکایی در ولسوالی خواجه سبزپوش فاریاب، به‌جای هدف قراردادن طالبان، فشنگ می‌انداختند. نیروهای جنگی طالبان فهمیده بودند که بر اساس توافق‌نامه دوحه، امریکا آنان را هدف قرار نمی‌دهد.»

او تصریح کرد که پس از درخواست از نیروهای امریکایی مبنی بر هدف قرار دادن طالبان، اما آنان تنها به پرواز بالای سر طالبان ادامه می‌دادند و آنان را هدف قرار نمی‌دادند.

سمیع سادات می‌گوید که پیمان‌کاران نرم‌افزارهای تخصصی و سیستم تسلیحاتی را با خود برده بودند و باعث شد که سیستم دفاع موشکی چرخ‌بال‌ها به گونه‌ی فیزیکی از بین برود.

فشار زیاد

جوبایدن، رییس‌جمهور امریکا در ماه اپریل ۲۰۲۱ اعلام کرد که ۲۵۰۰ تا ۳۵۰۰ سرباز امریکایی و ۷۵۰۰ سرباز ناتو را بر بنیاد توافق‌نامه دولت دونالد ترمپ با طالبان از افغانستان خارج می‌کند.

در آخرین ماه‌های نظام جمهوری اسلامی افغانستان، جنگ میان نیروهای دولتی و طالبان شدت گرفته بود و به همین خاطر، فشار زیاد بالای نیروهای هوایی بلند بود و بخشی از چرخ‌بال‌ها و هواپیماها به‌دلیل پرواز طولانی غیر عملیاتی شده‌اند.

حتا ساعت پرواز خلبانان از هشت ساعت به بیش از ۱۰ ساعت افزایش یافته بود. محمد [نام مستعار] یکی از خلبانان نیروی هوایی سابق افغانستان بود و مدت سه سال در یکی از دانشگاه‌های نظامی کشور چک، پرواز با چرخ‌بال‌های «ام‌دی ۵۳۰» و «بلک‌هاک» را آموزش دید.

او در هدف قراردادن طالبان، اکمالات نیروهای زمینی، انتقال نیروهای دولتی و زخمیان مصروف بوده است: «در سه ماه اخیر حکومت پرواز خلبانان بسیار زیاد شده بود. راه‌های مواصلاتی زمینی ماین فرش شده بود و اکمالات و جا به‌جایی نیروها از طریق هواپیما و چرخ‌بال می‌شد. ما ۲۵ الی ۳۰ درصد از توانایی خود بیشتر پرواز می‌کردیم. ما هم پرواز می‌کردیم، هم چرخ‌بال را چک می‌کردیم و در سوخت‌گیری هم همکاری می‌کردیم.»

پس از امضای موافقت‌نامه دوحه میان واشنگتن و طالبان، رفته رفته حمایت هوایی و لجیستکی امریکا و ناتو از نیروهای ارتش افغانستان کاهش یافت و حتا در اوج حملات طالبان به کلان شهرهای افغانستان، از حملات هوایی امریکا خبری نبود.

عصمت‌الله، یکی از سربازان پیشین ارتش در فاریاب است و حالا در ایران کارگری می‌کند. او به روزنامه اطلاعات‌روز می‌گوید از اینکه امریکایی‌ها طالبان را هدف قرار نمی‌دادند، شوکه شده بود و به همین‌خاطر طالبان با اعتماد به نفس زیاد بالای‌شان حمله می‌کردند: «جت‌های امریکایی طالبان را ماه‌های آخر حکومت هدف قرار نمی‌داد و نیروهای هوایی خود ما هم خیلی دیر به محل درگیری می‌آمدند و این باعث می‌شد که ما روحیه‌ی خود را در جنگ با طالبان از دست بدهیم.»

وزارت دفاع طالبان شمار چرخ‌‍بال‌ و هواپیماهای جنگی فعال و غیر فعال را مشخص نمی‌کند.

سقوط چرخ‌بال

به تاریخ ۱۳ جدی سال جاری یک چرخبال نوع MD در ولایت قندهار سقوط کرد. یک منبع از طالبان علت سقوط را عوارض فنی در نزدیک میدان هوایی قندهار گفته بود. این منبع افزوده بود که این هواپیما تخریب شده بود.

یک ویدیو در شبکه‌های اجتماعی به نشر رسیده بود که نشان می‌داد، این چرخ‌بال به دنبال سرازیر شدن سیلاب در یکی از مناطق قندهار به پرواز درآمده بود، اما به گونه‌ی عادی و معیاری پرواز نکرد و سرانجام سقوط کرد.

یک خلبان سابق به روزنامه اطلاعات روز گفت که به احتمال زیاد سقوط این‌چینی چرخ‌بال به‌دلیل ناتوانی خلبان صورت گرفته است: «خلبانان طالبان محاسبه پرواز چرخ‌بال ام‌دی را نداشت و اصلا می‌توانیم که به پرواز بلدیت نداشت و باعث سقوط چرخبال شد.»

شماری از خلبانان سابق هشدار می‌دهند که کمبود شدید خلبانان کارآزموده، شمار کم چرخ‌بال و هواپیماهای نظامی را به خطر تخریب مواجه می‎‌سازد و افغانستان عملا به کشوری بدون داشتن نیروی هوایی مبدل خواهد کرد.

اما چندین ویدیو از جنگجویان طالبان در شبکه‌های اجتماعی به نشر رسیده که نشان می‌دهد برخی جنگجویان طالبان پس از تسلط در میدان‌های هوایی با کنجکاو وارد چرخ‌بال و هوایپمای نظامی شده‌اند و از این جریان ویدیو و عکس گرفته‌اند. حتا دیده می‌شود که جنگجویانی از طالبان جهت سرگرمی بالای چرخ‌بال‌ها و هواپیماهای نظامی بالا شده‌اند و از این کار خوشحال هستند.

«طالبان هم اکنون چند فروند چرخ‌بال می‌۱۷ دارند و چرخ‌بال‌های بک‌هاک را یا امریکایی‌ها منتقل و یا غیر عملیاتی کرده‌اند.»

برگشت خلبانان؟

برخی از خلبانان سابق نیروی هوایی بدین باورند که طالبان افزون بر تلاش برای بازگرداندن نیروهای مختصص و خلبانان، نیازمند تهیه قطعات این تجهیزات هستند و این باعث می‌شود که طالبان یا نتوانند و یا در طولانی مدت بخشی نیروی هوایی شان را تقویت کنند.

خبرگزاری دولتی باختر در کنترل طالبان ۱۷ دلو عکسی از ملا یعقوب، وزیر دفاع این گروه با شماری از افراد را نشر کرد که چهره‌های شان بلور شده بود. این خبرگزاری اعلام کرد پنج تن از خلبانان حکومت پیشین با تشویق مسئولان حکومت سرپرست طالبان دوباره به وظایف‌شان برگشتند. به گزارش این خبرگزاری، این خلبانان افغانستان را ترک کرده بودند.

مقام‌های طالبان گفته‌اند که تلاش برای بازگشتاندن کادرها و پرسونل مسلکی وزارت دفاع جریان دارد.

یک منبع از وزارت دفاع طالبان به روزنامه اطلاعات روز گفت که تلاش برای بازگرداندن نیروهای هوایی به سر کارهای‌شان از سوی وزیر دفاع‌‌شان جریان دارد.

ایالات متحده امریکا و ناتو از نیروهای هوایی افغانستان حمایت می‌کرد و طالبان به همین خاطر آن نیروها را مستقل نمی‌دانستند. حکومت سرپرست طالبان دوره‌های آموزش ارتش و پولیس خود را آغاز کرده است و حالا وزارت دفاع طالبان می‌گوید که آموزش نیروهای هوایی نیز آغاز می‌شود.

اما عنایت‌الله خوارزمی، سخنگوی وزارت دفاع طالبان می‌گوید که با روی‌کارآمدن طالبان صلح در افغانستان تأمین شده است و نیاز به هزینه‌های هنگفت بالای نیروهای هوایی نیست: «وزارت دفاع همین قدر توانایی دارد که قوت‌های دفاعی خود را حمایت و تجهیز کند. فعلا در افغانستان خطر جدی وجود ندارد و نیاز به هزینه‌های بلند نیست.»

شماری از خلبانان سابق در افغانستان و یا کشورهای همسایه حضور دارند و از احتمال حملات انتقام‌جویانه طالبان در هراس هستند. یکی از خلبانان نیروهای هوایی به روزنامه اطلاعات روز می‌گوید که برخی از جنگجویان پس از متقبل شدن تلفات سنگین از سوی نیروهای هوایی، کینه بر دل دارند و به همین خاطر سرنوشت غم‌انگیزی در اختیار خلبانان در افغانستان است.

این نگرانی در حالی مطرح می‌شود که بر اساس گزارش سازمان دیدبان حقوق‌بشر، جنگ‌جویان طالبان حداقل بیش از ۱۰۰ افسر پولیس و اطلاعات سابق را از زمان به دست گرفتن قدرت در افغانستان کشته یا به اجبار «ناپدید» کرده‌اند.

والی پیشین فاریاب می‌گوید که حکومت سابق قادر به چک چرخ‌بال‌ها به گونه‌ی مستقیم نبود و حالا که طالبان هیچ مهارتی ندارند و نخواهند توانست که از بخش زیادی از تجهیزات هوایی استفاده کنند. عکس: شبکه‌های اجتماعی

ترس طالبان

نیروهای هوایی به کابوس مرگ‌بار طالبان مبدل گشته بودند و طی یک دهه گذشته بارها با بهره‌گیری از قدرت هوایی حملات طالبان بر ولسوالی‌ها و شهرها دفع شد.

باز محمد، یکی از جنگجویان طالبان در بادغیس است و پنج سال در صفوف طالبان با نیروهای دولتی سابق جنگیده است و تنها از یک چیز در جنگ هراس داشته است: پرواز چرخ‌بال‌ها و هواپیمای نظامی برای ردگیری و هدف قرار دادن‌شان.

او به روزنامه اطلاعات روز می‌گوید که یکی از دلایل پیروزی‌شان کاهش حملات هوایی بالای شان بوده است: «وقتی برای تصرف شهر قلعه‌نو اقدام کردیم، حملات هوایی خیلی کم بود و ما می‌فهمیدم که می‌توانیم که بادغیس را به‌گونه‌ی کامل فتح کنیم.»

مأموریت سید وحید قتالی، به‌عنوان والی هرات دو ماه قبل از سقوط هرات پایان یافت و در آن زمان حملات طالبان در ولسوالی‌های هرات شدت گرفته بود. او در آن زمان به روزنامه اطلاعات روز گفته بود که در بسیاری از مواقع، با به پرواز در آوردن چرخبال‌هایی ارتش در ولسوالی‌های ناامن هرات، از سقوط این ولسوالی‌ها به دست طالبان جلوگیری کرده است.

از دید آقای قتالی، جنگجویان طالبان حتا از صدای چرخبال هراس داشتند و هر زمانی‌که چرخبال‌ها در آسمان به پرواز بود، طالبان متواری می‌شدند.

او از نیروهای هوایی درخواست می‌کرد که اگر بمباردی هم بر سر مواضع طالبان صورت نمی‌گیرد، برای مدتی چرخبال‌ها روی سر طالبان بچرخند، تا جلو حمله طالبان گرفته شود.

نقیب‌الله فایق، والی پیشین فاریاب می‌گوید که بارها طالبان با پرواز درآمدن چرخ‌بال‌ها، سلاح‌های شان را به زمین می‌گذاشتند و بیل و کلنگ در دست می‌گرفتند، تا از حملات هوایی در امان بمانند: «نیروهای هوایی موثرترین نیرو برای اهداف قرار دادن طالبان بودند و بیشترین تلفات به طالبان توسط حملات هوایی وارد شد.»

جان کربی، سخنگوی وزارت دفاع امریکا خطاب به طالبان گفته بود که آنان می‌توانند به هواپیماها نگاهی بیندازند، اما قادر به پرواز درآوردن و و استفاده از تجهیزات آن نیستند.
عکس: شبکه‌های اجتماعی

هشدار وزیر جنگ طالبان

یک‌شنبه، ۲۱ ماه اسد سال‌جاری محمد اشرف غنی، رییس‌جمهور افغانستان با شماری از مقام‌های حکومتی و نظامیان با دو چرخ‌بال وارد تاجیکستان شدند. ۱۷ چرخ‌بال به تاجیکستان و ۴۵ چرخ‌بال به اوزبیکستان با بیش از ۶۰۰ خلبان وافسر نیر هوایی از افغانستان خارج شدند.

منابع به اطلاعات روز گفته‌اند که خلبانان و افسران هوایی از ازبکستان به ایالات متحده امریکا و خلبانان و افسران هوایی از تاجیکستان به «ابوظبی» امارات متحده عربی منتقل شده‌اند.

منابع به اطلاعات‌روز گفته‌اند که تمام این خلبان‌ها و افسران هوایی توسط ایالات متحده امریکا از اوزبیکستان و تاجیکستان خارج و به «ابوظبی» منتقل شده‌اند.

اما طالبان به اوزبیکستان و تاجیکستان هشدار داده‌اند که این هواپیماها و چرخ‌بال‌ها را دوباره به افغانستان بر گردانند.

ملا یعقوب، وزیر دفاع طالبان روز چهارشنبه، ۲۲ جدی در سخنرانی خود مقر نیروی هوایی طالبان، از دولت‌های ازبکستان و تاجیکستان خواست چرخ‌بال و هواپیماهای ارتش پیشین افغانستان را به کابل بازگردانند. ملا یعقوب هشدار داده بود که اوزبیکستان و تاجیکستان نباید بیش از این صبر طالبان را بیازمایند، تا این گروه را مجبور به اقدام عملی نکنند.

اما پنتاگون و یا وزارت دفاع ایالات متحده امریکا اعلام کرد که چرخ‌بال‌های نیروهای هوایی سابق افغانستان را به طالبان نمی‌دهد. جان‌کربی، سخنگوی پنتاگون روز سه‌شنبه، ۲۹ جدی گفته بود که این چرخ‌بال در اوزبیکستان و تاجیکستان نگه‌داری می‌شوند، اما این چرخ‌بال‌ها به طالبان داده نمی‌شود.

چندین خلبان سابق به روزنامه اطلاعات روز گفته‌اند که آنان در بخش لوجیستک، آموزش و مشوره به نیروهای امریکایی و پیمان‌کاران نیاز داشتند و وابستگی به آموزش و مشوره‌دهی تا دو سال دیگر نیاز بود تا نیروهای هوایی سر پای خود ایستاد شوند.

اما خروج امریکا از افغانستان، نیروهای هوایی با هزینه‌ی میلیاردها دالر سرمایه‌گذاری را متلاشی کرد و تمام تلاش حکومت افغانستان، ایالات متحده امریکا و ناتو نقش بر آب شد.