شهریار فرهمند
کمیسیون بررسی شکایتهای انتخاباتی گفته که اسامی بیش از ده هزار تن از مأموران نهادهای انتخاباتیای که متهم به دست داشتن در تقلب هستند را فاش میکند. این نهاد گفته که در این میان شماری از رییسان ولایتی و دفترهای مرکزی نهادهای انتخاباتی نیز شامل هستند. کمیسیون شکایتهای انتخاباتی اکنون پس از اینکه نزدیک به ششماه از تقاضاها برای افشای اسامی مأموران متهم به تقلب در روند انتخابات، نامهای آنها را منتشر میکند. گفته میشود این فهرست نتیجهی سه ماه تحقیق و بررسیهای کمیتهی حقیقتیابی است که برای شناسایی افراد متهم به تقلب در روند انتخابات گذشتهی ریاست جمهوری تشکیل شده بود.
بدون تردید، تقلبهای گسترده در دو دور انتخابات ریاست جمهوری، حاصل مدیریت ضعیف مقامها و مداخلههای منفی و تخلفهای مأموران نهادهای انتخاباتی بود. هرچند سیستم، میکانیسمها، قوانین و مقررههای انتخاباتی نیز نارسا هستند؛ اما عملا این مأموران فاسد نهادهای انتخاباتی بودند که تقلبهای گسترده را در دو دور انتخابات ریاست جمهوری رقم زدند. مأمورانی که با استفاده از موقف و صلاحیتهایشان، به روند انتخابات به نفع نامزدان مشخص تقلب کردند، دو دور انتخابات ریاست جمهوری را به رسوایی کشاندند و باعث جنجال و بنبستهای خستهکننده در کشور گردیدند. بنابراین، شناسایی و محاکمهی این افراد خواست تمام مردم افغانستان است. شناسایی و محاکمهی افرادی که عاملان تقلب در انتخابات بودند، از پیششرطهای تشکیل حکومت وحدت ملی نیز بود– گزینهای که هم احزاب و جریانهای سیاسی داخلی و هم جامعهی جهانی بر آن اصرار داشتند.
ظاهرا به نظر میرسد که کمیسیون شکایتهای انتخاباتی در فهرست ده هزار نفری متهم به تقلب، بیشترین کارمندان ساحهای و پایینرتبه را معرفی کرده است. افرادی که عمدتا فقط برای روز انتخابات در ساحات و محلات رایدهی بر اساس یک قرارداد کاری استخدام شده بودند و اصولا به گونهی رسمی کارمند نهادهای انتخاباتی نمیباشند. هرچند که این افراد هرکدام مسئولیت بخشهای خود را به عهده داشته و پاسخگوی اعمال خود هستند؛ اما مسئولان اصلی فساد و تقلب در روند انتخابات، مقامهای ارشد و کارمندان رسمی نهادهای انتخاباتی میباشند.
در حال حاضر به صورت مشخص تمام اعضا و مقامهای ارشد کمیسیون مستقل انتخابات و کمیسیون شکایتهای انتخاباتی متهم به دست داشتن در فساد و تقلب در انتخابات میباشند. رییس پیشین دبیرخانهی کمیسیون مستقل انتخابات هنگام انتقال برگههای رایدهی به گونهی غیرقانونی بازداشت شد و اسناد قابل قبول و موجه از دست داشتن وی در تقلبهای انتخاباتی منتشر شدند. افزون برآن، اسناد و ادعاهای فراوانی علیه دیگر اعضای ارشد نهادهای انتخاباتی مطرح اند که تا هنوز پنهان باقی ماندهاند. از اینرو، در مرحلهی اول باید فهرست مقامها و مأموران ارشد نهادهای انتخاباتی که به تقلب متهم هستند، منتشر شود. مأمورانی که فساد و تقلب آنها بر تمام مردم افغانستان آشکار شده است.
بیم این میرود که نشود مقامهای ارشد نهادهای انتخاباتی با تهیهی فهرست ساختگی، تقلب و تخلفهای کاری خود را بر کارمندان پایینرتبهیشان حواله دهند و از این طریق خود را نجات دهند.
در حقیقت این رییسان، کمیشنران و دیگر مقامهای ارشد نهادهای انتخاباتی بودند که زمینهی تقلب و فساد در روند انتخابات را فراهم کردند. رسواییهای انتخاباتی و تقلب گسترده نتیجهی سوء مدیریت آنها است و اصولا آنها مسئول تمام عواقب و مسایلی اند که در روند تحت رهبری و مدیریت آنها رخ داده است.
بنابراین، انتظار میرود که گروه حقیقتیاب گزارش جامع و بیطرفانهای از افراد آغشته به فساد و تقلب در روند انتخابات را تهیه و به نهادهای عدلی و قضایی بسپارد. مقامهای ارشد نهادهای انتخاباتی به گونهی آشکار در تقلبهای انتخاباتی دست داشتند و هیچ فهرستی از متهمان بدون حضور آنها قابل قبول و شفاف نیست.
