شهریار فرهمند
روز گذشته پنجمین سال کاری شورای ملی از سوی رییس جمهور غنی افتتاح شد. عبدالروف ابراهیمی، رییس مجلس نمایندگان از حکومت خواست که اعضای باقیماندهی کابینه را معرفی کند و نیز تشکیل اساسی دولت و برنامهی تدوینشدهی سیاست خارجی را برای تصویب به شورای ملی ارائه دهد.
رییس جمهور غنی نیز در این نشست وعدههای زیادی به نمایندگان مردم داد. از اصلاحات اداری گسترده در حکومت تا تقویت روابط خارجی افغانستان، تبدیل کردن افغانستان به چهارراه ترانزیت منطقه و تقویت نیروهای امنیتی کشور. آقای غنی گفت که منافع متقابل را به همکاری منطقهای در افغانستان تبدیل خواهد کرد و اجازه نخواهد که افغانستان میدان جنگ نیابتی شود. همچنان آقای غنی با اشاره به منابع موجود برای تجهیز و آموزش نیروهای امنیتی کشور، گفت که نیروهای امنیتی نباید سیاسی ساخته شوند و از شخصیتهای سیاسی خواست که از مداخله در تقرریهای نیروهای امنیتی اجتناب کنند.
رییس جمهور غنی در طول چند ماه حکومتش ثابت کرده که مردی با وعدهها و از نظر شعاری دارای برنامهها و طرحهای مدون و حسابشده است؛ اما در صحنهی عمل، ضعیف و ناتوان. آقای غنی در جریان کمپاین انتخابات ریاست جمهوری بیش از هر نامزد دیگر دارای اهداف و برنامههای مشخص و دقیق بود. او در تمام مناظرههای تلویزیونی از نظر طرح و برنامه بر رقبایش فایق آمد و توجه بخش زیادی از مردم را جلب کرد. آقای غنی با داشتن دانش تیوریک و تجربهی کاری طولانی با بانک جهانی و دیگر نهادهای داخلی و بینالمللی که در چند دههی گذشته از نزدیک با حکومت و دولتمردان افغانستان در بخشهای دولتسازی، توسعه و امنیت کار کرده است، از درک و تحلیل قوی و برنامههای حسابشده و کاربردی برخوردار است. به گونهای که حتا در جزئیترین موضوعات با طرح و برنامههای حسابشده و دقیق سخن میگوید؛ اما در عرصهی عمل با محدودیتهای فراوان مواجه است و نمیتواند آنها را عملی کند.
با گذشت نزدیک به ششماه از زمان تشکیل حکومت وحدت ملی، هنوز تنها چند مورد معدود از صدها وعدهی آقای غنی و عبدالله در زمان کمپاین عملی شدهاند. اصلاحات گستردهی اداری، برنامههای توسعهای، بهبود وضعیت اقتصادی مردم و از بین بردن بیکاری و گسترش خدمات عمومی را که رییس جمهور در زمان کمپاین و پس از آن همواره در سخنرانیها و مصاحبههایش یادآوری میکرد، به هیچ یک عمل نکرده است.
حتا اولویتهای نخست حکومت، از قبیل آوردن اصلاحات انتخاباتی نیز مورد توجه قرار نگرفتهاند. از اینرو، اکنون وعدههای رییس جمهور زیاد چنگی به دل مردم افغانستان نمیزنند. اکنون این شعارها رنگ باخته و مردم چندان به آنها اعتماد نمیکنند.
مردم زمانی به این وعدهها اعتماد میکنند که به بخشی از وعدههای نخست آقای غنی و عبدالله رسیدگی شود. وعدههایی که در زمان کمپاین و پس از آن در روزهای نخست تشکیل حکومت وحدت ملی داده بودند.
البته واقعیت این است که حکومت وحدت ملی برای عملیکردن وعدهها و برنامههایش با دشواریهای فراوانی مواجه است. وجود تیمهای رقیب، رقابتها و کارشکنیهای درونتیمی و ساختار شکنندهی حکومت سبب شده که رییس جمهور هیچگاه نتواند به وعدهها و شعارهایش به گونهی جدی رو بیاورد.
برای آوردن اصلاحات اداری گسترده در حکومت و مبارزهی قاطع با فساد اداری، باید با شبکههای قدرتمند قومی، تیمی و سیاسی در درون حکومت مواجه شود. شبکههایی که به نحوی با قدرتمندترین افراد و هستهها در درون و بیرون از حکومت گروه خورده و دارای منافع مشترک اقتصادی هستند.
بنابراین، با توجه به تجربهی ششماه گذشتهی حکومت وحدت ملی و ناگزیریهایی که با آن روبهرو است، نمیتوان به وعدههای روز گذشتهی رییس جمهور زیاد دل خوش کرد.
