چند نکته در پیوند به جدال اخیر میان فرهنگیان و وزارت فرهنگ

بشیر یاوری
بشیر یاوری
مسووليت: سردبير محمدبشيرياوري متولد 1358 ازولايت غزني ولسوالي جاغوري ، ليسانس جامعه شناسي ازدانشگاه تعليم وتربيه استاد برهان الدين رباني سال 1386 ، يكي از بنياد...

به دنبال اعتراض روزنامه‌نگاران، نویسندگان و فرهنگیان از ممنوع الخروج شدن شماری از کتابها و نیز احضار کردن مدیران چهار روزنامه ، اطلاعات روز، هشت صبح ، ماندگار و جامعه‌ی باز و علی امیری، نویسنده کتاب «خرد آواره»، از سوی وزارت اطلاعات و فرهنگ، بالاخره این وزارت « کمیسیون رسیدگی به شکایات وتخطی‌های رسانه‌ای»  را عملا لغو کرد. وزارت اطلاعات و فرهنگ در اعلامیه‌ی خویش گفته است که این کمیسیون را براساس حکم ماده‌یی 42 قانون رسانه‌های همگانی لغو کرده است و به جایش «کمیسیون رسانه‌های همگانی» را براساس قانون رسانه‌های همگانی و با مشوره نهادهای حمایت کننده رسانه‌ها و خبرنگاران، ایجاد می‌کند.

«کمیسیون رسیدگی به شکایات و تخطی‌های رسانه‌ای» در سال 1384 با فرمان تقنینی رییس جمهور حامد کرزی، ایجاد شده بود. اما، بخاطری که در قانون رسانه‌های همگانی، رسیدگی به شکایت‌ها و تخلف‌های رسانه‌ای به «کمیسیون رسانه‌های همگانی» سپرده شده است، رسانه‌ها و خبرنگاران موجودیت و ادامه‌ی کار  «کمیسیون رسیدگی به شکایات و تخلف‌های رسانه‌ای» را  غیر قانونی می‌دانستند. نه تنها وجود این کمیسیون از لحاظ قانونی مشکل داشت، بلکه درترکیب آن خبرنگاران و نهادهای حمایت کننده رسانه‌ها، نقش مهمی را نداشتند و این کمیسیون به عنوان حربه در دست وزیر اطلاعات و فرهنگ قرار داشت، از این رو کارکرد و عملکرد این کمیسیون مورد انتقاد بود.

در پیوند به اقدام اخیر وزارت اطلاعات و فرهنگ از ممنوع الخروج شدن و توزیع کتابها و احضار مدیران روزنامه‌ها در روز گرامی‌داشت از آزادی بیان و مطبوعات تا ملغا کردن «کمیسیون رسیدگی به شکایات و تخلف‌های رسانه‌ای»، و در مقابل، اعتراض گسترده رسانه‌ها در مورد ممنوع الخروج شدن  و توزیع کتابها و دفاع از آزادی بیان، نکات زیر قابل تامل است.

1- لست کتابهای که وزارت اطلاعات و فرهنگ آنرا ممنوع الخروج و توزیع کرده است نشان می‌دهد، این کتابها براساس برداشت و نیت‌های شخصی گزینش شده اند و کدام معیار مشخص علمی و دلیل قانونی برای گزینش و ممنوع الخروج شدن این کتابها در نظر گرفته نشده است، هرکسی که فهرست این کتاب‌ها را ببیند دیده می‌بیند، کتابهای با ارزش و اعتبار بالایی علمی نیز در جمع آن می‌باشند. این ناپختگی در کار وزارت اطلاعات و فرهنگ که نماینده تاریخ، مدنیت و فرهنگ جامعه است قابل توجیه نیست و مصداقی بر این است که در این زارت، کسانی با بینش و دانش کهنه و ناپخته سکان‌دار امور فرهنگی شده اند. باید به جای آنها کسانی که از دانش، تجربه‌ی بالا و بنیش روشن برخوردار باشند به کارگمارده شوند تا چنین ملامت و ناپختگی دامنگیر نهاد فرهنگی جامعه نشود.

2- آزادی بیان خط سرخ جامعه، خبرنگاران و رسانه هاست، مهمترین دست‌آورد چهارده سال گذشته آزادی بیان و رسانه هاست و نقش رسانه ها در تقویت اررشهای جدید و هنجارهای مبتنی بر دموکراسی و جامعه مدنی، مهم می‌باشد. رسانه‌ها در زمینه‌های اطلاع رسانی و ترویج دیدگاه های جدید، موثر ترین نقش را برای تغییر جامعه ایفا کرده است و هم دوش با دولت، جامعه را در جهت روند نوگرایی یاری رسانده و به عنوان پرچم دار آرمان‌ها و خواست های جامعه عمل کرده است. از این رو، رسانه‌ها از پشتوانه‌ای بنیادی و قوی اجتماعی برخوردار می‌باشد. هراقدامی که سلیقه‌ای و بدبینانه که بخواهد در برابر رسانه ها و آزادی بیان  قرار بگیرد، درواقع مخالفت در برابر روند تغییرات اجتماعی و نیروهای فکری و فرهنگی جامعه است.

3- اعتراض فرهنگیان در برابر ممنوعیت کتابها، نشانی از بلوغ فرهنگی جامعه و دالی بر حساسیت جامعه‌ی روشنفکری در دفاع از آزادی بیان و ارزشهای جدید است. متولیان رسمی امور فرهنگی جامعه، باید بدانند که جامعه تغییر کرد است و نمی توانند با بینش سنتی و تجدد ستیز مدیریت فرهنگی جامعه را پیش ببرند.

4- لغوشدن کمیسیون غیر قانونی« رسیدگی به شکایات و تخطی‌های رسانه‌ای» اقدام نیکوی است. خبرنگاران و رسانه ها از این اقدام حمایت می‌کنند و این می‌تواند آغازی باشد برای اصلاحات بیشتر در کارکرد و برنامه‌های وزارت اطلاعات و فرهنگ.

5- وزیر اطلاعات  و فرهنگ اگر می‌خواهد در این وزارت موفق باشد باید به فکر این باشد که رابطه اش را با نویسندگان ، فرهنگیان و اهل رسانه بهترسازد و بیشتر از همه به پویایی بخش فرهنگی جامعه توجه کرده و در بندگرایش های تندنظرانه  و سنتی نباشد و غنامندی فرهنگ جامعه  و حمایت از آزادی بیان را در محور برنامه ها و موضع گیری هایش قرار دهد.

با دیگران به‌‌ اشتراک بگذارید
بدون دیدگاه