کمیسیون امور مالی و بودجهی مجلس نمایندگان گزارش بررسیهایش از سند قطعیه سال مالی 1398 را دیروز چهارشنبه ( 14 عقرب) به نشست عمومی مجلس ارائه کرده است. این کمیسیون از هیأت اداری مجلس خواسته است که مسئولان اداراتی که در اجراآت مالیشان در این سال تخطی قانون و اصولی داشتهاند استیضاح، وظایف آنها تعلیق و به نهادهای عدلی و قضایی معرفیشوند.
کمیسیون امور مالی و بودجه تخطیهای قانونی و اصولی و کمکاریهای ادارات را مستند به مواد قانون و اصولنامهی اجرای بودجه به نشست عمومی مجلس ارائه کرده است. این تخطیها به ارزش میلیاردها افغانی، در بخشهای عدم حصول عواید، پرداختها و مصارف بیرویه، تعدیلات خلاف قانون، ایجاد تشکیلات اضافی و عدم مصرف بودجهی انکشافی گزارش داده شده است.
پیش از این اطلاعات روز نیز گزارشهایی را در مورد تنقیص و تعدیل غیرقانونی بودجهی پروژههای انکشافی، تعدیلات غیرقانونی بودجهی کدهای احتیاط و ایجاد بستهای غیرقانونی در جریان سال نشر کرد. این گزارشها که با جزئیات بیشتر به تخطیها پرداخته است، نشان میدهد که پول بودجهی کدهای احتیاط به ارزش میلیاردها افغانی از مسیر اصلی آن منحرف و به غیر از اهداف تعیین شدهی سند بودجهی ملی مصرف شده است.
در جریان سال مالی 98، صدها بست به گونهی غیرقانونی ایجاد و بودجهی آن از کد احتیاطی 91 پالیسی پرداخت شده است. همچنان در سال مالی 98، پول صدها پروژهی انکشافی به گونهی غیرقانونی تنقیص و تعدیل شده است.
اکنون براساس فیصلهی کمیسیون امور مالی و بودجهی مجلس، وزارتهای که مصرف بودجه انکشافیشان در سال مالی 1398 کمتر از 80 درصد بوده، وزیر، رییسان و معینان آن ادارات استیضاح و پیشنهاد برکناری آنها بهشمول ادارات مستقل به حکومت ارائه شود.
براساس گزارش کمیسیون که نسخهای آن به اطلات روز رسیده، مصرف بودجهی انکشافی 12 اداره در سال مالی 98، کمتر از 80 درصد بوده است. این ادارات به ترتیب زیر گزارش داده شده است: وزارت دولت در امور پارلمانی، وزارت صنعت و تجارت، وزارت مخابرات و تکنالوژی، ادارهی مستقل اراضی، ریاست محافظت رییسجمهور، اداره تمویل سرمایهگذاریهای کوچک افغانستان، دادگاه عالی، اکادمی علوم، ریاست تربیت بدنی و ورزش، ریاست عمومی امور کوچیها، ادارهی عالی مبارزه با حوادث و رادیو تلویزیون ملی.
در سال مالی 98 از میان 61 واحد بودجوی، 55 واحد آن بودجهی انکشافی داشته است. مصرف بودجهی انکشافی 43 اداره بالاتر از 80 درصد گزارش داده شده است.
در بخش عواید سال مالی 98، کمیسیون امور مالی و بودجه گزارش داده است که میلیاردها افغانی عواید در این سال حاصل نشده است. در گزارش این کمیسیون آمده است که بیش از 141 میلیون و 625 هزار افغانی عواید سالهای قبل و یک میلیارد و 817 میلیون افغانی مربوط به سال 98 حاصل نشده است. همین طور بیش از دو میلیارد و 450 میلیون افغانی، عواید تحقق یافته سال مالی 98 از مستوفیتها حاصل نشده است.
در مجموع بودجهی ملی سال 98، بعد از تعدیلات جریان سال 451 میلیارد و 577 میلیون افغانی بوده است. از این میان بیش از 420 میلیارد آن مصرف و بیش از 31 میلیارد آن باقی مانده است. در مجموع بودجهی ملی سال 98 پس از تعدیلات و تغیرات جریان سال، بیش از 52 میلیارد افغانی نسبت بودجهی تصویب شدهی آغاز سال افزایش داشته است.
سند قطعیه سال مالی 98 براساس یافتههای کمیسیون امور مالی و بودجهی مجلس، قرار است در نشست عمومی به رأی گذاشته شود. هرسال پیش از تصویب بودجهی ملی سال آینده، صورتحساب یا سند قطعیهی یک سال پیش آن باید از سوی اعضای مجلس نمایندگان بررسی و تصویب شود. وزارت مالیه اکنون درحال آمادهسازی بودجهی ملی سال مالی 1400 خورشیدی است.
