کریم خلیلی

نسل‌کُشی هزاره‌ها؛ خلیلی: حکومت افغانستان و جامعه‌ی جهانی غفلت نکنند

محمدکریم خلیلی، رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان و معاون پیشین ریاست‌جمهوری کشور می‌گوید که جامعه‌ی جهانی و حکومت افغانستان نباید در قبال نسل‌کُشی هزار‌ه‌ها در کشور غفلت کنند.

آقای خلیلی که امروز (یک‌شنبه، ۲۳ جوزا) در یک نشست خبری در کابل صحبت می‌کرد، گفت که هزاره‌ها در افغانستان به‌گونه‌ی بسیار «فجیع» و «شنیع» مورد حمله قرار می‌گیرند و باید سازمان ملل متحد و شورای امنیت این سازمان، شرکای بین‌المللی افغانستان و حکومت افغانستان «مصداق نسل‌کُشی» در این حملات را بررسی کنند.

او تأکید کرد که اگر در نتیجه‌ی این بررسی‌ها حملات بر هزاره‌ها به‌عنوان مصداق نسل‌کُشی شناخته شد، باید سازمان ملل متحد، جامعه‌ی جهانی و حکومت افغانستان اقدامات لازم در این مورد را روی‌دست گیرند.

رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان گفت: «از دنیا می‌خواهم که در این رابطه (نسل‌کُشی هزاره‌ها) توجه جدی کنند. نسل‌کُشی یک جرم جهانی است. [نسل‌کُشی همچنین] از طرف شورای امنیت [سازمان ملل متحد] محکوم شده است.»

از سویی هم، او توضیح داد که هدف‌قرارگرفتن قوم هزاره در حملات تروریستی با هدف قرارگرفتن سایر اقوام در افغانستان متفاوت است. محمدکریم خلیلی گفت که هزاره‌ها در افغانستان به‌دلیل هویت قومی و تباری‌شان هدف قرار می‌گیرند.

او تأکید کرد: «در هر گوشه‌ای از کشور که برویم مردم در ۲۰ سال گذشته در چوکات ارتش، پولیس، امنیت ملی و یا هم در انتحاری‌ها و انفجارها شهید داده‌اند. این یک بحث است و ما هیچ حرفی در این جا نداریم و در کنار متباقی مردم هستیم و هیچ گاهی هم تأکید بر این نداریم که روضه‌خوانی کنیم. اما یک بار دیگر به شکل دیگر می‌آید و بسیار فجیع و شنیع؛ به نام یک قوم، به نام تبار، به نام یک مردم هدفمندانه دست به انتحار، انفجار، کشتن و اعمالی می‌زنند که این مردم (هزاره‌ها) را هویت‌زدایی کنند.»

آقای خلیلی همچنین گفت: «اگر در مسیر راه است، از میان ۵۰ یا ۶۰ نفر هزاره را پایین می‌کنند، چه توجیهی می‌شود در این جا: هزاره پایین شو. اگر در گروپ ماین‌روبی است در بغلان – من یقین دارم که برادران اهل سنت هزاره‌ی ما بوده‌اند. این جا بحث مذهب هم نیست. – به نام هزاره کی‌ها اند، باید جدا شوند و رگبار شوند.»

او افزود که این گروه قومی در مدرسه‌ها، مساجد، آموزشگاه‌ها و هتل‌های عروسی هم در سال‌های گذشته به‌گونه‌ی هدفمندانه و به‌خاطر قومیت‌شان به خاک و خون کشانده شده‌اند.

او این موارد را هویت‌زدایی خواند و تأکید کرد که هیچ معنا و تفسیری جز مصداق نسل‌کُشی ندارد.

در همین حال، معاون پیشین ریاست‌جمهوری کشور از حکومت افغانستان خواست که عاملان جنایت نسل‌کُشی هزاره‌ها را شناسایی کند. او همچنین گفت که حکومت نمی‌تواند با اعلام اینکه حمله بر هزاره‌ها توسط باندهای جنایت‌کار انجام شده است، رفع مسئولیت کند.

او در خطاب به حکوت تأکید کرد: «ما قبول داریم که این باندها (عاملان حمله بر هزاره‌ها) باندهای جنایت‌کار است، ولی تو حکومت با دستگاه امنیتی و استخباراتی که داری، باید روشن کنی که [عاملان کشتار هزاره‌ها] کی‌ها اند و کی‌ها این قضیه را گردانندگی می‌کنند.»

به گفته‌ی محمدکریم خلیلی، حکومت افغانستان تاکنون به مکلفیتش مبنی بر تأمین امنیت هزاره‌ها درست عملی نکرده است. او گفت که براساس قانون، تأمین امنیت شهروندان از مسئولیت‌های اصلی حکومت است و حکومت باید امنیت جانی و مالی هزاره‌ها و سایر اقوام در افغانستان را تأمین کند.

آقای خلیلی تأکید کرد که صبر مردم هزاره در قبال بی‌تفاوتی حکومت افغانستان نسبت به امنیت‌شان به‌سر رسیده است. او گفت: «حکومت باید درک کند که هر روز این بی‌عدالتی‌هایی که در حق این مردم (هزاره‌ها) صورت می‌گیرد، معنایش این نیست که این مردم نمی‌فهمند یا نمی‌توانند حق خود را بازخواست کنند. می‌توانند، ولی ما مصلحت کلان ملی را در نظر گرفته‌ایم.»

او تأکید کرد هزاره‌ها متوجه شرایط حساس کشور اند و نباید اقداماتی روی‌دست گیرند که وضعیت کشور بحرانی‌تر شود، «ولی اگر ناگذیر کنند، هزاره‌ها مردمی اند که بارها در جنگ سربلند بیرون شده و در هیچ جای مواجه به شکست نشده‌اند».

با این حال، رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان گفت که حکومت با بی‌توجهی به امنیت هزاره‌ها، این مردم را مجبور نکند تا به «دفاع مشروع که حق‌شان است»، بپردازند.

همچنین محمدکریم خلیلی در بخشی از صحبت‌هایش با اشاره به کارزار شماری از شهروندان افغانستان در اعتراض به «کشتار هزاره‌ها» از حکومت این کشور و رییس‌جمهور غنی خواست که این دادخواهی را یاری و کشتار هزاره‌ها را که مصداق «روشن نسل‌کُشی» است، محکوم کنند.

او همچنین از سایر اقوام افغانستان هم خواست که با مردم هزاره نسبت به کشتار این گروه در افغانستان همدردی و همنوایی کنند. آقای خلیلی گفت که از همه‌ی «حقوق‌دانان پشتون، تاجیک، ازبیک و… تقاضا می‌کنیم که بیایند این دادخواهی مردم مظلوم هزاره» را حمایت و یاری کنند.

به گفته‌ی او، دادخواهی هزاره‌ها برای محافظت از آنان و به‌رسمیت شاختن نسل‌کُشی هزاره‌ها، علیه هیچ گروه قومی نیست.

معاون پیشین ریاست‌جمهوری تأکید کرد: «از همه‌ی اقوام افغانستان می‌خواهم که از دادخواهی مردم [هزاره] حمایت کنند. این تفرقه‌ی قومی نیست. هر کی و به هر مجموعه‌ای که به این صورت جهت می‌دهد، آن‌ها به هیج وجه از دید مردم هزاره قابل قبول نیست. صدا صدای دادخواهی است.»

این درحالی است که در هفته‌های اخیر موجی از حملات هدفمند در غرب کابل آغاز شده است. در ۱۸ ثور مکتب سیدالشهدا در غرب کابل هدف حمله قرار گرفت که در نتیجه حدود ۹۰ نفر کشته و بیش از ۲۴۰ نفر دیگر زخمی شدند.

 از ۱۱ جوزا تاکنون دست‌کم شش انفجار ماین بر موترهای مسافربری در حوزه‌های سوم، ششم و سیزدهم  شهر کابل جان نزدیک به ۳۰ غیرنظامی را گرفت و بیش از ۲۵ غیرنظامی دیگر را زخمی کرد.

سرور دانش، معاون دوم ریاست‌جمهوری در تاریخ ۱۴ جوزا حملات در غرب کابل را «کشتار و نسل‌کشی» خوانده و گفته بود که نهادهای امنیتی و کسانی که در حکومت به‌طور مستقیم مسئولیت تأمین امینت را بر عهده دارند، مکلفند که هرچه زودتر در برابر این «کشتار و نسل‌کشی» اقدام کرده و به مردم پاسخگو باشند.

پیشتر کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان حمله بر مکتب سیدالشهدا را «پاکسازی قومی و نسل‌کشی» خوانده بود.

خانواده‌های قربانیان حمله بر مکتب سیدالشهدا نیز از حکومت افغانستان و جامعه جهانی خواسته بودند که این حمله را به‌عنوان مصداق «نسل‌کشی» به رسمیت بشناسند.