درحالیکه کمیسیون انتخابات از پایان روند تفتیش ویژه و بازشماری مجدد آرای 9 ولایت خبر داده است، شماری از نهادهای ناظر میگویند که این روند مطابق برنامه و در هماهنگی با کمیسیون شکایات انتخاباتی پیش نرفته است.
بنیاد انتخابات شفاف افغانستان (تیفا) در اعلامیهای گفته که در روند تفتیش ویژه و بازشماری مجدد آرا، میان کمیسیونهای انتخاباتی اختلافهای جدی وجود داشته است؛ طوری که کمیسیون انتخابات برنامهی تفتیش ویژه و بازشماری مجدد آرا را با کمیسیون شکایات شریک نکرده است.
طبق اعلامیهی تیفا، قرار بود که کمیسیون انتخابات پلان اجرایی تفتیش و بازشماری را تأیید و تصویب کرده و با کمیسیون شکایات انتخاباتی شریک کند، اما این کمیسیون این کار را انجام نداده است.
تیفا همچنان گفته است که تقابل کمیسیون شکایات انتخاباتی با کمیسیون مستقل انتخابات چالشهای زیادی را به بار آورده است و برای رفع این تقابل تا کنون کاری انجام نشده است.
در اعلامیه تیفا همچنین آمده است که کمیسیون شکایات انتخاباتی از تحریف تصامیمش بهشدت نگران و ناراحت است و از کمیسیون انتخابات میخواهد که مطابق طرزالعمل تفتیش، بازشماری و ابطال آرا عمل کند: «کمیسیون شکایات انتخاباتی استدلال میکند اینکه کمیسیون مستقل انتخابات روند تفتیش را باید براساس این طرزالعمل و با مواد فیزیکی (صندوق رایدهی و تمام مواد موجود آن) به پیش ببرند نه با اطلاعات آرشیف شده در کمیسیون انتخابات.»
در همین حال مولوی دینمحمد عظیمی، عضو کمیسیون شکایات انتخاباتی، حبیبالرحمن ننگ رییس دبیرخانه کمسیون انتخابات را به تحریف فیصلهنامه کمیسیون شکایات متهم کرده است. سلام وطندار براساس یک فایل صوتی مکالمه ننگ و مولوی عظیمی، از قول مولوی عظیمی نوشته است که فیصله کمیسیون شکایات تحریف شده است و باید در متن دستور ننگ به کمیسیونهای ولایتی، بهجای «موجودیت QR کُد» در عقب برگههای رأی دهی، «تصدیق QR کُد» در برگههای رأی میآمد.
واضحتر اینکه: کمیسیون شکایات فیصله کرده است که آرای قابل تفتیش و بازشماری باید با QR کود ریدر، تفتیش و بررسی شود، اما رییس دبیرخانه کمیسیون انتخابات به دفاتر ولایتی این کمیسیون نوشته که تفتیش و بازشماری آرا فقط به رویت QR کُدی که در عقب برگهی رأیدهی نصب شده است، انجام شود. به این معنا که ملاک تشخیص رأی پاک از ناپاک فقط موجودیت QR کد در عقب برگهی رأیدهی باشد.
این در حالی است که براساس طرزالعمل تفتیش و بازشماری آرا، QR کد هر برگه باید توسط یک ماشین (QR code reader) خوانده شود
همچنین مولوی عظیمی، حبیبالرحمن ننگ را به «دزدی و صدور فرمان شبهنگام» متهم کرده و افزوده که فیصلههای کمیسیون شکایتهای انتخاباتی باید در موجودیت ناظران نهادهای ناظر، تیمهای انتخاباتی و کمیسیون شکایتهای انتخاباتی شود.
مشکل دیگری که در روند تفتیش ویژه و بازشماری مجدد آرا وجود داشته و تیفا به آن اشاره کرده است، وضعیت پیچیده در جریان این روند بوده است؛ طوری که حتا در جریان تفتیش 102 هزار و 12 رأی خارج از زمان رسمی رایدهی از فورمه تفتیش 137 هزار رأی استفاده شده است.
حالا که کمیسیون انتخابات از پایان روند تفتیش ویژه و بازشماری مجدد آرا خبر داده است، تیفا هشدار میدهد که وجود اختلافات بین دو کمیسیون دریجهی جدیدی از مشکلات را در روند انتخابات باز میکند.
این نهاد ناظر از کمیسیون انتخابات میخواهد که در تفاهم و همکاری با کمیسیون شکایات انتخاباتی و براساس طرزالعملهای موجود، فیصلههای کمیسیون شکایات را انجام دهد.
کمیسیون انتخابات امروز اعلام کرد که روند بازشماری مجدد در ریاستهای انتخاباتی ولایتهای بدخشان، تخار، سرپل، غزنی، ننگرهار، هلمند، کندهار و کابل به پایان رسیده و قرار است که با رسیدن فورمهای نتایج بازشماری این ولایات به دفتر مرکزی و پس از تطبیق این نتایج در سیستم مرکزی نتایج نهایی انتخابات اعلام شود.
در همین حال حنیف دانشیار، عضو کمیسیون انتخابات گفته است که در خلال سه تا چهار روز آینده نتایج نهایی انتخابات ریاستجمهور اعلام میشود.
هنوز مشخص نیست که چه تعداد رأی، در کدام ولایت و محلات باطل اعلام شده است.
در همین حال دستهی انتخاباتی ثبات و همگرایی گفته است که این تیم به کارکرد کمیسیونهای انتخابات مشکوک است و در صورتی که اقدامات یکجانبه کمیسیون انتخابات ادامه یابد، «ثبات و همگرایی» از روند خارج خواهد شد.
عبدالله عبدالله رییس دستهی انتخاباتی ثبات و همگرایی امروز در نشست شورای وزیران تأکید کرد که تنها نتیجهی مشروع انتخابات برای این تیم قابل قبول است: «سران تیم هم موضع خود را گفتند و موضع من هم چیزی بیشتر از آن نیست.»
پیشتر عبدالرشید دوستم، یکی از اعضای دستهی انتخاباتی ثبات و همگرایی هشدار داده بود که حکومت برآمده از تقلب را نمیپذیرد و اگر برای تشکیل چنین حکومتی تلاش شد، دستهی انتخاباتی ثبات و همگرایی حکومت موازی را تشکیل خواهند داد. او که روز پنجشنبه، هفتهی گذشته در مراسم گرامیداشت از پنجصدوهفتادمین سالرزو تولد امیر علی شیر نوایی و پنجصدوسیوهفتمین سالروز تولد ظهیرالدینمحمد بابر، در شهر شبرغان مرکز جوزجان صحبت میکرد تأکید کرد که آرای ثبات و همگرایی از آرای دیگر تیمها بیشتر است.
تا کنون حزب وحدت اسلامی افغانستان به رهبری محمدکریم خلیلی، حزب اسلامی مردم افغانستان به رهبری محمد محقق و حزب جمعیت اسلامی از طرح حکومت موازی اعلام حمایت کردهاند.
کمیسیون شکایات انتخاباتی حدود دو هفته قبل فیصله کرد که بیش از یک هزار و 700 محل رأیدهی به تفتیش ویژه و بازشماری مجدد برود. این محلات عمدتا شامل 137 هزار رأی مشکوک، 102 هزار رأی خارج از زمان رسمی رأیدهی، آرای بایومتریک نشده و تفاوت آرا میان برگهی کاغذی و نتایج و معلومات بیومتریکی میشد.
کمیسیون شکایات انتخاباتی در پایان بررسی شکایات و اعتراضات ناشی از نتیجه ابتدایی انتخابات، فیصله کرد تا ۱۰ درصد آرای مشکوک و ۱۵ درصد آرای خارج از زمان رایدهی با در نظر داشت معیارهایی چون معلومات بیومتریکی، ژورنال و ورق نتایج کاغذی تفتیش شود. در صورتی که محلات زیرتفتیش ۶۵ درصد معیارها را تکمیل کرده باشد، به تمام ۱۳۷ هزار و ۶۳۰ رای، اعتبار داده میشود و اگر ۳۵ درصد محلات زیر تفتیش معیارهای لازم را تکمیل نکند، تمام این آرا باطل میشود. این معیار در خصوص آرای خارج از زمان رایدهی نیز مصداق دارد.
نتایج ابتدایی انتخابات ریاستجمهوری ششم میزان پس از هفتهها جنجال میان کمیسیون انتخابات و شماری از دستههای انتخاباتی، از جمله دستهی انتخاباتی ثبات و همگرایی به رهبری عبدالله عبدالله، در اول جدی اعلام شد. براساس این نتایج، اشرف غنی با کسب ۵۰.۶۴ درصد کل آرا در صدر، عبدالله عبدالله با کسب ۳۹.۵۲ درصد آرا در ردهی دوم، گلبدین حکمتیار با کسب ۳.۸۵ درصد آرا در ردهی سوم و رحمتالله نبیل با کسب ۱.۸۶ درصد آرا در ردهی چهارم قرار گرفتند.
