«شورای عالی جوانان»؛ مشاوره به رییس‌جمهور یا دورزدن نهادهای رسمی
آقای پارسا از این روند ناراض است و می‌گوید که خلاف طرزالعمل در روز انتخابات، هر کسی که در محل رأی‌دهی حاضر شده بود - چه آن‌هایی که اسم‌شان در فهرست رأی‌دهندگان ثبت بود و چه آن‌هایی که اسم‌شان ثبت نبود – آمدند و رأی دادند.
انتخابات امریکا و چالش‌های مدل سیاسی دموکراتیک
ایجاد شکاف اجتماعی میان گروه‌های اجتماعی و تقسیم‌بندی جامعه به بخش‌های متخاصم از چالش‌های دیگری است که مدل حکومت انتخابی و دموکراتیک در جامعه ایجاد می‌کند. در بعضی کشورها رقابت‌های انتخاباتی باعث به‌وجودآمدن شکاف‌های عمیق و ماندگار میان گروه‌های مختلف اجتماعی می‌شود.
ترمپ به‌دنبال خروج سریع و کامل از افغانستان است
بسیاری از رهبران امریکایی و افغان از این ترس دارند که با خروج کامل نیروهای امریکایی، جنگ داخلی چرکین افغانستان به یک جنگ تمام‌عیار تبدیل می‌شود. یکی از رهبران افغان به من گفت که گروه‌های سیاسی دارند خودشان را آماده می‌کنند: «همه می‌توانند ببینند که چه اتفاقی دارد می‌افتد و آن‌ها درحال مسلح‌شدن‌اند.»
ترمپ بهتر است یا بایدن؟
اگر کسی فکر می‌کند که سیاستمداران امریکا (هر کس که باشد) خواب شب خود را برای حقوق زنان و دموکراسی و آزادی بیان و امثال‌شان در افغانستان خراب می‌کنند، جوک دردناکی را باور کرده است. برای ما -که بازیچه‌ی بازیگران بیرونی هستیم- ترمپ و بایدن فرق چندانی ندارند.
عصر بایدن
وظایفی که بایدن پیش‌رو دارد بدون کدام بزرگ‌نمایی عظیم است. اگر بایدن از چالش‌های حقوقی و لفاظی که ترمپ در روزها و هفته‌های آینده برایش خلق می‌کند، سالم عبور کند، دوره‌ی ریاست‌جمهوری بایدن در کشوری عمیقا دوقطبی، آغاز می‌شود. کشوری که چندپارچه‌تر و قبیله‌ای‌تر از آنی است که نظرسنجی‌ها پیش‌بینی کرده‌ است.
تغییرات جدی در راه نیست
عمر صمد، تحلیلگر ارشد مسائل سیاسی در شورای اتلانتیک و سفیر پیشین افغانستان در بلجیم، در صحبتی با اطلاعات روز بر این باور است که نباید چشم به راه تغییرات جدی بود: «انتخابات امریکا در استراتژی درازمدت آن کشور تغییر اساسی نمی‌آورد، ولی می‌تواند بر روند و تقویم صلح و جنگ تأثیر بگذارد.»
چرا غنی در متحد‌کردن مردم در محور جمهوریت ناکام است؟
یکی از ناکامی‌های درشت کارنامه‌ی رییس‌جمهور غنی در شش سال گذشته، سهم مخرب او در برجسته‌شدن شکاف‌ها و اختلافات قومی و تباری است. حکومت رییس‌جمهور غنی، به معنای واقعی کلمه، تلاش سیستماتیک و بی‌وقفه برای محدودکردن دستگاه قدرت در یک قوم و در نتیجه افزایش شکاف‌ها و نفرت‌های قومی و تباری بوده است.
گذشتن از بحران انتخابات؛ رییس‌جمهور غنی شورای عالی دولت را ایجاد نمی‌کند؟
احمدضیای رفعت می‌گوید که با توجه به سابقه‌ی عهد بستن و گسستن حکومت، بدون شک این توافق‌نامه سیاسی، توافق‌نامه مقطعی برای گذر از بحران انتخابات بود: «این توافق تحت فشار متحدان غربی افغانستان ایجاد شد. اگر حکومت احساس کرده باشد که آن فشار حالا به قوت خود باقی نیست یا از عهده نقض این پیمان می‌تواند براید، بدون شک که این پیمان را عملی نمی‌کند.»
شکست یک رؤیا؛ آیا حکومت افغانستان یکدست، مقتدر و مشروع است؟
پیامد وضعیت اکنون و دوام آن برای جمهوری اسلامی افغانستان، جز ضعف و نبود اقتدار در دستگاه حکومت نیست. این پرسش که حکومت ناتوان از معرفی معرفی کابینه‌اش به پارلمان، چگونه اهلیت و شایستگی مذاکره‌ی «باعزت و مقتدر» با طالبان را می‌تواند داشته باشد، ضربه‌ی سیاسی سنگینی به اتوریته و اقتدار جمهوری اسلامی افغانستان وارد می‌کند.
انتخابات پرچالش پارلمانی 1397؛ برخی کمیشنران و کارمندان کمیسیون‌های انتخاباتی از زنان نامزد درخواست جنسی کردند
شبکه‌ی منطقوی زنان به نقل از مصاحبه‌شوندگان این تحقیق گفته است: «فساد حاکم در کمیسیون مستقل انتخابات و تقاضاهای مادی از نامزدان زن باعث شده بود تا برخی از زنان از گرفتن رأی ناامید شده و به کارزارهای انتخاباتی نپردازند.» اکثر مصاحبه‌شوندگان معتقدند که کمیسیون انتخابات قبل و بعد از روز رأی‌دهی در انتخابات پارلمانی ۱۳۹۷، به‌گونه‌ی شفاف عمل نکرده است.
پایان بحران انتخابات و آغاز منازعه‌ی تقسیم قدرت؛ دموکراسی افغانستان چگونه به بن‌بست خورد؟
اگرچه برداشت غالب از امضای توافق‌نامه‌ی سیاسی میان اشرف غنی و عبدالله عبدالله، آن‌چنان که آقای غنی در مراسم امضای توافق‌نامه گفت «واحدشدن صف جمهوریت» و پایان بحران و منازعه‌ی سیاسی بر سر قدرت است اما واقع این که با التفات به اتفاقات سیاسی پنج سال گذشته و رویه‌ و رویکرد سیاسی اشرف غنی و عبدالله عبدالله، به‌نظر می‌رسد فصل جدیدی از نزاع و کشمکش میان این دو سیاستمدار آغاز خواهد شد.