چرا پارسی‌ستیزی؟
تحمیل زبان پشتو تنها به ادارات دولتی محدود نماند، بلکه به تمام معلمان مکاتب دستور داده شد تا به زبان پشتو تدریس کنند و برای معلمان نیز کورس‌های زبان پشتو دایر شد. به تعبیر فرهنگ، در مناطق غیرپشتوزبان، معلمانی که خود پشتو نمی‌دانستند، مجبور بودند تا مضامینی که کتاب آن به زبان فارسی بود، به زبان پشتو تدریس کنند، آن هم به شاگردانی که پشتو نمی‌دانستند.
طالبان | چشم‌انداز اجتماعی-سیاسی
طبق وب‌سایت‌های طالبان، این گروه مدعی است که دست‌کم 16 اردوگاه آموزشی نظامی دارد که هر کدام ظرفیت آموزش بیش از دوهزار جنگ‌جو را دارد. جنگ‌جوها در استفاده از جنگ‌افزارهای سبک، هاوان، مواد منفجره، فیر از وسایط نقلیه و روش کارگذاری بمب دست‌ساز، آموزش دیده‌اند. جنگ‌جویان طالبان در فن جنگ چریکی نیز آموزش دیده‌اند.
دنیای مردگان (3)
البته اعتراف به نادانی، تنها خصوصیت شاعران عاشق و متصوف نیست. بل‌‌که در دیگر فرهنگ‌‌ها نیز وجود دارد و اساسا، اعتراف به نادانی، صورت نظری اعتراف به ناتوانی است. وقتی چیزی را نمی‌‌دانیم، پیامد عملی‌اش این است که گام عملی نیز در آن بخش برداشته نمی‌‌توانیم. در جهان پیشامدرن، اعتراف به نادانی بیش‌‌تر به گونه‌‌ی تک‌‌گفتارها و قصارگونه آمده است.
«کم‌رسی به وظیفه را نمی‌خواهم با مادربودنم توجیه کنم»
طالبان روایت بنیادگرایانه در برابر زنان را مطرح کردند؛ روایتی که زنان را به نیستی و نابودی سوق می‌داد و می‌خواست صدای آنان را برای همیشه خاموش کند. بعد از آن دوره، تفکر طالبانی آن‌چنان بر جامعه حاکم بود که زنان افغانستان در دو دهه اخیر راه‌های سختی را آمده‌اند تا به حقوق ابتدایی‌شان رسیده‌اند.
شکست یک رؤیا؛ آیا حکومت افغانستان یکدست، مقتدر و مشروع است؟
پیامد وضعیت اکنون و دوام آن برای جمهوری اسلامی افغانستان، جز ضعف و نبود اقتدار در دستگاه حکومت نیست. این پرسش که حکومت ناتوان از معرفی معرفی کابینه‌اش به پارلمان، چگونه اهلیت و شایستگی مذاکره‌ی «باعزت و مقتدر» با طالبان را می‌تواند داشته باشد، ضربه‌ی سیاسی سنگینی به اتوریته و اقتدار جمهوری اسلامی افغانستان وارد می‌کند.
چرا غرب به شکوفایی و ثروت رسید و خاورمیانه نه؟
ممنوعیت صنعت چاپ و محروم‌ماندن مردم در خاورمیانه از کاروان علم مدرن خصوصا پس از اختراع و گسترش صنعت چاپ در اروپا، بسته‌بودن دروازه اجتهاد، موجودیت قوانین و پالیسی‌های خفه‌کننده سود و سرمایه‌گذاری، قدرتمندبودن نهاد مذهب، نقش‌نداشتن نخبگان اقتصادی در تهیه و تدوین قوانین و پالیسی‌های مشوق توسعه اقتصادی سبب شده است که خاورمیانه هنوز از توسعه‌نیافته‌ترین مناطق جهان باشد.
نقش کم‌‌رنگ غنی
در طول چند روز گذشته، اگر دیدار رییس‌‌‌جمهور غنی، با قومندان ستاد فرماندهی مرکزی امریکا، جنرال مک‌‌‌کینزی نبود، ارگ تقریبا هیچ تیتری در ارتباط با گفت‌‌‌وگوهای صلح نداشت. شاید یکی از علت‌‌‌های جلسه‌‌‌گرفتن ارگ برای معرفی نامزدوزیران تیم ثبات‌‌‌وهمگرایی و بردن آنان تا دفتر کارشان، ریشه در حاشیه‌‌‌ماندن ارگ در گفت‌‌‌وگوهای صلح داشته باشد.
تقابل خط‌سرخ‌ها؛ چرا لیوان صلح افغانستان نیمه‌ی پر ندارد؟
پذیرش نظام موجود و دستاوردهای جدید افغانستان برای طالبان، از آن‌جا که جز جنگ و اداره‌ی جامعه و نظام با شریعت مورد نظرشان، چیزی در چنته ندارند، پذیرش نابودی و سقوط است. طالبان جز کلاشینکوف، شلاق، اعدام، سنگسار و تحمیل و اجرایی‌کردن ایدیولوژی افراط‌گرای‌شان بر مردم، چیزی ندارند که با استفاده از آن‌ به میدان رقابت بر سر دستیابی به قدرت سیاسی حاضر شوند.
مهاجرت داخلی؛ سونامی پنهان برای کلان‌شهرهای افغانستان
از مهم‌ترین پیامدهای اقتصادی آن که تا هنوز هویدا شده می‌توان به مواردی مانند بیکاری ناشی از فشار جمعیت، دوره‌گردی، اشتغال در بخش غیررسمی اقتصاد، آلودگی محیط زیست، کاهش دستمزد نیروی کار، کاهش استندرد زندگی شهری، کمبود خدمات شهری و روسپی‌گری اشاره کرد. افزایش سرقت‌های مسلحانه، ترافیک سنگین شهری، بی‌نظمی و همین‌طور خسارات ناشی از زلزله و کرونا را نیز می‌توانیم به پیامدهای سوء این مهاجرت‌ها عنوان کنیم.
«باید جلو فاجعه را گرفت»
هرچند تعداد زنان تیم مذاکره‌کننده کم است، اما از لحاظ کیفی مهره‌های خوبی در تیم داریم. من مطمئنم که آنان می‌توانند به‌‌صورت بسیار مستدل و منطقی از داعیه‌ی مشارکت و تامین حقوق زنان دفاع کنند، اما بحث اساسی این است که ما در برابر گروهی قرار داریم که منطق‌شان در رابطه با زنان، منطق حذف است.
زندانیان رهاشده‌ی طالبان: امروز در میدان جنگ، فردا در میدان سرکوب
رهایی زندانیان طالبان و آنچه در ماه‌های آینده در نتیجه‌ی گفت‌وگوهای صلح و احتمال خروج نیروهای خارجی اتفاق خواهد افتاد، مایه نگرانی زیادی برای مردم افغانستان به‌خصوص زنان است. زنان افغانستان که تاریک‌ترین سال‌های زندگی‌شان را در حاکمیت طالبان تجربه کردند، بدون شک نسبت به هر گونه توافق‌نامه صلح با این گروه بدبین و بی‌اعتبارند.
طالبان؛ از گروه اصلاح‌گر تا مدعیان انحصاری قدرت
چندی پیش رهبر طالبان در پیامی که به مناسبت عید قربان نشر شده بود مدعی آن بود که طالبان در پی انحصار قدرت نیستند و از ایجاد حکومتی همه‌شمول سخن زده بود. اما باید توجه داشت که مطالعه‌ی جریان طالبان نشان‌دهنده‌ی آن است که طالبان، پابند به تعهدات خود نیستند و چه بسا، از مسیر تعهد خود بیرون شده و دوباره به سمت تصاحب انحصاری قدرت قدم بگذارند.